Virus Hanta và trải nghiệm không như mơ của gần 150 du khách trên tàu MV Hondius

Chỉ mới một tháng trước, những hàng khách này đến từ 23 quốc gia còn háo hức bắt đầu hành trình phiêu lưu tới những hòn đảo xa xôi nhất thế giới, với kỳ vọng được tận mắt chứng kiến cá voi, cá heo, chim cánh cụt cùng những phong cảnh băng giá trải dài, các vách đá cao chót vót và những ngọn đồi xanh mướt đặc trưng của vùng cực. Đó được xem là một chuyến đi trong mơ đối với nhiều du khách ưa khám phá, nơi thiên nhiên hoang sơ và hùng vĩ hứa hẹn mang lại những trải nghiệm hiếm có. Tuy nhiên, hành trình này đã chuyển hướng theo cách không ai lường trước.

Hiện tại, thay vì tiếp tục chuyến thám hiểm, các hành khách buộc phải tự cách ly trong cabin, mắc kẹt trên con tàu đang neo đậu giữa Đại Tây Dương. Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh hiện hữu, họ phải tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa, từ hạn chế tiếp xúc đến tăng cường vệ sinh cá nhân, nhằm bảo vệ bản thân và cộng đồng trên tàu.

Đối với gần 150 hành khách trên tàu MV Hondius, những ngày sắp tới được dự báo sẽ đầy rẫy sự bất định sau khi xuất hiện ổ dịch virus Hanta - một loại virus có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, đau cơ, thậm chí dẫn tới suy tạng và tử vong trong các trường hợp nghiêm trọng. Theo thông tin từ giới chức, đến nay đã ghi nhận ba hành khách tử vong. Bên cạnh đó, ba trường hợp nghi nhiễm khác đang được theo dõi chặt chẽ và dự kiến sẽ được sơ tán trong những giờ tới để tiếp nhận điều trị chuyên sâu.

Trong khi đó, các hành khách còn lại tiếp tục chờ đợi trong tâm trạng thận trọng nhưng giữ bình tĩnh. Tây Ban Nha đã đồng ý tiếp nhận con tàu tại quần đảo Canary trong vòng ba đến bốn ngày tới, mở ra một hướng giải quyết tạm thời cho tình hình hiện nay. Trước mắt, tàu vẫn neo đậu ngoài khơi thành phố Praia của Cape Verde, sau khi quốc gia Tây Phi này quyết định không cho phép tàu cập cảng như một biện pháp phòng ngừa nhằm tránh nguy cơ lây lan dịch bệnh vào cộng đồng.

Nguy cơ tiềm ẩn từ loại virus đã tồn tại hàng thế kỷ

Theo các nghiên cứu khoa học, virus Hanta không phải là một mối đe dọa mới xuất hiện mà đã tồn tại trong tự nhiên hàng thế kỷ, với nhiều đợt bùng phát được ghi nhận tại châu Á và châu Âu. Ở khu vực bán cầu Đông, virus này thường liên quan đến các ca sốt xuất huyết kèm suy thận, trong khi tại châu Mỹ, một số chủng virus khác lại gây ra hội chứng phổi nghiêm trọng.

Phải đến đầu những năm 1990, một nhóm virus Hanta chưa từng được biết đến trước đó mới được phát hiện tại khu vực Tây Nam nước Mỹ, dẫn đến các ca bệnh hô hấp cấp tính và được đặt tên là hội chứng phổi do virus Hanta. Sự kiện này đã thu hút sự chú ý lớn của giới y học quốc tế, đồng thời thúc đẩy các nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm dịch tễ và cơ chế lây truyền của virus.

Gần đây, căn bệnh này tiếp tục được nhắc tới khi Betsy Arakawa - vợ của cố diễn viên Gene Hackman - qua đời do nhiễm virus tại bang New Mexico, góp phần làm gia tăng sự quan tâm của công chúng đối với loại virus vốn được xem là hiếm gặp này.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 3/5 cho biết đang tiến hành điều tra chi tiết về ổ dịch trên tàu MV Hondius. Các hoạt động bao gồm xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, điều tra dịch tễ học nhằm xác định nguồn lây và phạm vi ảnh hưởng, đồng thời thực hiện giải trình tự gene của virus để phục vụ công tác phân tích chuyên sâu. Theo WHO, virus Hanta chủ yếu lây lan qua động vật gặm nhấm và hiếm khi lây truyền trực tiếp giữa người với người.

Cụ thể, virus có thể truyền sang người thông qua tiếp xúc với động vật gặm nhấm hoặc các chất bài tiết của chúng như nước tiểu, nước bọt và phân. Khi các chất này bị xáo trộn, đặc biệt trong môi trường kín, chúng có thể phát tán vào không khí và gây nguy cơ hít phải. Đây được xem là con đường lây nhiễm phổ biến nhất.

Những tình huống dễ dẫn đến phơi nhiễm bao gồm việc dọn dẹp nhà kho, cabin hoặc các không gian ít được sử dụng, nơi có thể tồn tại phân chuột. Ngoài ra, việc khám phá các khu vực hoang sơ hoặc lưu trú tại những địa điểm không đảm bảo vệ sinh cũng làm tăng nguy cơ tiếp xúc với virus.

WHO cũng lưu ý rằng, mặc dù hiếm gặp, vẫn tồn tại khả năng lây truyền trực tiếp giữa người với người trong một số điều kiện nhất định, đặc biệt khi có sự tiếp xúc gần kéo dài.

Tại Mỹ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã bắt đầu theo dõi virus này từ sau đợt bùng phát năm 1993 tại khu vực Four Corners - nơi giao nhau của bốn bang Arizona, Colorado, New Mexico và Utah. Kể từ đó, các hệ thống giám sát dịch bệnh đã được củng cố nhằm phát hiện sớm và kiểm soát các ca nhiễm.

Về mặt lâm sàng, các triệu chứng ban đầu của bệnh có thể tiến triển nhanh và trở nên đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện kịp thời. Người bệnh thường khởi phát với các biểu hiện như sốt, ớn lạnh, đau cơ và có thể kèm theo đau đầu, buồn nôn. Trong giai đoạn đầu, các triệu chứng này rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh cúm thông thường.

Theo Tiến sĩ Sonja Bartolome thuộc Trung tâm Y tế UT Southwestern (Dallas), việc phân biệt virus Hanta với các bệnh hô hấp khác trong giai đoạn sớm là một thách thức đối với các bác sĩ lâm sàng, đòi hỏi phải có tiền sử phơi nhiễm rõ ràng và xét nghiệm chuyên sâu.

Thông thường, các triệu chứng của hội chứng phổi do virus hanta xuất hiện từ một đến tám tuần sau khi tiếp xúc với nguồn lây. Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể gặp tình trạng khó thở, tức ngực do phổi tích tụ dịch, dẫn tới suy hô hấp nếu không được can thiệp kịp thời.

Bên cạnh đó, một dạng bệnh khác là sốt xuất huyết kèm hội chứng thận thường phát triển trong vòng một đến hai tuần sau khi phơi nhiễm. Dạng bệnh này có thể gây tổn thương thận, rối loạn đông máu và các biến chứng nghiêm trọng khác.

Tỷ lệ tử vong của bệnh phụ thuộc vào chủng virus và điều kiện chăm sóc y tế. Theo CDC, hội chứng phổi do hantavirus có tỷ lệ tử vong khoảng 35%, trong khi sốt xuất huyết kèm hội chứng thận dao động từ 1% đến 15%. Những con số này cho thấy mức độ nguy hiểm tiềm tàng của virus, dù số ca mắc không phổ biến.

Cuộc sống bị cách ly giữa Đại Tây Dương

Trong thời gian mắc kẹt trên tàu, các hành khách buộc phải thích nghi với một trạng thái sinh hoạt hoàn toàn khác so với kế hoạch ban đầu. Dù vậy, nhiều người vẫn cố gắng duy trì tinh thần tích cực bằng cách chia sẻ trải nghiệm của mình thông qua mạng xã hội, qua đó giúp người thân và công chúng hiểu rõ hơn về tình hình trên tàu.

Kasem Hato, một vlogger du lịch, đã đăng tải nhiều video từ boong tàu, ghi lại hình ảnh vùng đất Cape Verde từ xa -nơi lẽ ra là điểm dừng chân cuối cùng của hành trình. Trong các video, anh cho biết hành khách không được phép rời tàu, đồng thời nhấn mạnh việc tuân thủ các biện pháp cách ly nghiêm ngặt.

Theo thông tin từ công ty điều hành Oceanwide Expeditions, phần lớn hành khách vẫn giữ được sự bình tĩnh và hợp tác với thủy thủ đoàn. Điều này được xem là yếu tố quan trọng giúp duy trì trật tự và đảm bảo an toàn trong bối cảnh tình hình còn nhiều bất ổn.

Liên quan đến nguy cơ lây lan giữa người với người, bà Maria Van Kerkhove - quyền giám đốc quản lý dịch bệnh và đại dịch của WHO - cho rằng khả năng này, nếu xảy ra, chủ yếu giới hạn trong phạm vi tiếp xúc rất gần như giữa các cặp vợ chồng hoặc nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc bệnh nhân. Do đó, nguy cơ đối với cộng đồng nói chung được đánh giá là thấp.

Theo thông tin từ giới chức, trong số các trường hợp tử vong có một cặp vợ chồng. Ngoài ra, một số ca bệnh khác, bao gồm người có liên quan tới nạn nhân thứ ba và một bác sĩ đang được chuẩn bị sơ tán để điều trị.

Dù nhìn nhận tình hình một cách nghiêm túc, các hành khách cho biết họ không rơi vào trạng thái hoảng loạn. Hato chia sẻ rằng mọi người đều bày tỏ sự tiếc thương đối với những người đã qua đời, đồng thời gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân.

Một hành khách khác, là Jake Rosmarin, cho biết ngoài những người bị ốm, phần lớn hành khách vẫn khỏe mạnh và duy trì tinh thần ổn định. Ông cũng nhấn mạnh những nỗ lực của thủy thủ đoàn trong việc cung cấp thông tin, hỗ trợ y tế và tạo điều kiện sinh hoạt tốt nhất có thể.

Nhiếp ảnh gia động vật hoang dã Alejandra Rendon cũng đánh giá cao cách thủy thủ đoàn xử lý tình huống, cho rằng đây là một tình huống khó lường nhưng đã được ứng phó một cách chuyên nghiệp.

Theo Oceanwide Expeditions và WHO, các biện pháp chăm sóc hành khách và khử trùng tàu đang được triển khai liên tục. Đồng thời, hành khách cũng được yêu cầu tuân thủ nghiêm các khuyến nghị y tế.

Cụ thể, họ hạn chế tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên khử trùng tay, đeo khẩu trang và theo dõi sức khỏe cá nhân. Thuyền trưởng và ban quản lý tàu cũng duy trì việc cập nhật thông tin thường xuyên nhằm đảm bảo tính minh bạch và trấn an tâm lý hành khách.

Sinh hoạt trên tàu được điều chỉnh phù hợp với tình hình dịch bệnh. Hành khách có thể được phục vụ bữa ăn tại cabin, đồng thời được phép đi dạo một mình trên boong tàu để hít thở không khí trong lành, nhưng không được tụ tập tại các khu vực chung.

Trong bối cảnh bị hạn chế di chuyển, nhiều người lựa chọn đọc sách, xem phim hoặc tham gia các hoạt động cá nhân để duy trì tinh thần tích cực. Theo các hành khách, việc giữ nhịp sinh hoạt ổn định là yếu tố quan trọng giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Rosmarin chia sẻ trên mạng xã hội rằng anh vẫn cảm thấy khỏe mạnh, được chăm sóc đầy đủ và có thể tận hưởng không khí trong lành trên boong tàu. Anh cũng bày tỏ hy vọng con tàu sẽ sớm cập bến, chấm dứt quãng thời gian bị cô lập giữa đại dương.

Nhìn chung, dù phải đối mặt với tình huống ngoài dự kiến, các hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu MV Hondius vẫn đang nỗ lực duy trì sự ổn định, tuân thủ các biện pháp y tế và chờ đợi giải pháp từ các cơ quan chức năng trong những ngày tới.