Lễ Sơmă Kơcham gìn giữ bản sắc văn hóa người Bahnar
Khi nương rẫy bắt đầu xanh tốt, đồng bào Bahnar tại xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai lại rộn ràng tổ chức lễ Sơmă Kơcham, nghi lễ truyền thống nhằm cầu bình an, sức khỏe, mùa màng bội thu, củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng.
Lễ được tổ chức trong không gian trước nhà Rông, trung tâm sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng của buôn làng. Trước ngày diễn ra nghi lễ, già làng thông báo để các gia đình cùng chuẩn bị. Từ sáng sớm, người dân tập trung dựng cây nêu, giã gạo, chế biến thức ăn và sắp xếp khu vực hành lễ.
Già làng đứng trước nhà Rông thông báo, mở đầu lễ Sơmă Kơcham truyền thống.Người dân trong làng cùng nhau tập trung dựng cây nêu, giã gạo, chế biến thức ăn và sắp xếp khu vực hành lễ.Thanh niên Bahnar mang lễ vật vào khu vực hành lễ Sơmă Kơcham.Những người phụ nữ Bahnar giã gạo, sàng lúa để chuẩn bị lễ vật dâng cúng.
Lễ vật được đồng bào Bahnar thành kính dâng lên Yàng trong lễ Sơmă Kơcham.Lễ vật dâng cúng gồm nhiều sản vật đặc trưng của địa phương.
Lễ vật dâng cúng gồm lợn, gà, cơm lam, lúa, gạo, rượu cần cùng các sản vật đặc trưng của địa phương. Khi lễ vật được bày biện trang trọng bên cây nêu, già làng thực hiện nghi thức khấn Yàng, cầu mong người già khỏe mạnh, trẻ nhỏ bình an, cây lúa đầy bông, bắp nhiều hạt, các gia đình thuận hòa và buôn làng ngày càng no ấm.
Chủ lễ tiến hành các nghi thức dâng lễ cầu bình an, mùa màng tốt tươi.Nghi thức cúng Yàng được tiến hành trang nghiêm bên cây nêu và lễ vật truyền thống.
Chủ lễ dùng cành cây thực hiện nghi thức cầu an trong lễ Sơmă Kơcham.
Sau phần lễ trang nghiêm, tiếng cồng chiêng, tiếng trống vang lên, mở đầu phần hội. Người dân cùng uống rượu cần, hòa mình vào những điệu xoang uyển chuyển quanh cây nêu. Các thế hệ trong buôn làng nối vòng tay, chia sẻ niềm vui và khát vọng về cuộc sống đủ đầy.
Bà con Bahnar quây quần bên rượu cần và lễ vật, cùng chia sẻ niềm vui sau phần lễ.Sau phần lễ, đồng bào Bahnar hòa mình vào điệu xoang và tiếng cồng chiêng rộn ràng quanh nhà Rông.Đội cồng chiêng dẫn nhịp cho vòng xoang, mở đầu phần hội trong lễ Sơmă Kơcham của người Bahnar.
Lễ Sơmă Kơcham không chỉ phản ánh đời sống tâm linh của người Bahnar, mà còn là dịp trao truyền phong tục, nghệ thuật cồng chiêng, múa xoang và tri thức dân gian. Việc duy trì nghi lễ góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời giới thiệu hình ảnh con người, vùng đất Gia Lai đến với du khách.
