Tiên phong ‘chinh phục’ giống hồng cổ ở vùng ven biển

Đó là thành quả của hành trình 8 năm “chinh phục” giống cây cổ của anh Nguyễn Trọng Đại - người tiên phong đưa giống hồng Hải Hậu về canh tác, mở ra triển vọng kinh tế hiệu quả cũng như hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp địa phương.

Cây trồng giá trị kinh tế cao

Những ngày cuối năm, vườn hồng của anh Nguyễn Trọng Đại (thôn Lạc Thành Nam) bừng sáng giữa vùng quê ven biển Tiền Hải. Từng cây hồng sai trĩu quả, chín dần chuyển sắc từ vàng cam sang đỏ au, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi trầm trồ.

Là người chơi cây cảnh lâu năm, ông Tô Đình Đam (xã Tiền Hải) ấn tượng bởi ngay tại quê hương mình có một vườn hồng cổ rực rỡ. Dù giá thành cao nhưng với ông, chơi hồng cổ ngày Tết mang lại niềm vui riêng bởi cây lạ, thời gian chơi kéo dài, các cành trĩu quả tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy, còn sắc đỏ cam của trái hồng được xem là biểu tượng của may mắn, hanh thông trong năm mới.

Để có được vườn hồng độc đáo như ngày nay là hành trình gần 8 năm “khởi nghiệp” của vợ chồng anh Nguyễn Trọng Đại. Sau thời gian đi xuất khẩu lao động trở về quê, với niềm đam mê nông nghiệp, anh trăn trở tìm kiếm giống cây trồng vừa có giá trị kinh tế vừa phù hợp với điều kiện địa phương. Ban đầu anh tìm hiểu giống hồng lồng đèn, tuy nhiên qua người quen giới thiệu và quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, anh quyết định chuyển hướng sang giống hồng Hải Hậu (tỉnh Nam Định cũ, nay là tỉnh Ninh Bình) - giống hồng nổi tiếng về chất lượng quả, dáng cây và giá trị thẩm mỹ. Thời điểm đó, quyết định này được xem là khá mạo hiểm bởi chưa từng có tiền lệ trồng hồng cổ tại Tiền Hải.

Với 10 gốc hồng với giá 650.000 đồng/gốc năm 2018, anh Đại mạnh dạn mang về trồng thử nghiệm trên mảnh đất quê hương. Từ kiến thức nông nghiệp còn hạn chế, song nhờ chủ động tìm hiểu kỹ thuật qua sách báo, mạng internet, học hỏi kinh nghiệm từ các nhà vườn ở vùng trồng hồng truyền thống, năm 2020 những cây hồng đầu tiên bắt đầu cho quả đạt chất lượng tốt, mẫu mã đẹp.

Anh Đại chia sẻ, giống hồng Hải Hậu được đánh giá cao nhờ khả năng sinh trưởng khỏe, dễ tạo thế và cho quả ổn định. Quả có hình dáng cân đối, không hạt, vỏ mỏng, khi chín chuyển màu vàng cam rồi chuyển dần thành màu đỏ, vị ngọt đậm, phù hợp cả nhu cầu ăn quả lẫn chơi cảnh. Đặc biệt, giống hồng này có khả năng thích nghi khá tốt với điều kiện thổ nhưỡng khác nhau.

Khi đã làm chủ kỹ thuật canh tác, năm 2019, anh Đại mạnh dạn “chinh phục” hồng trong chậu, đòi hỏi kỹ thuật cao với giá trị kinh tế vượt trội. Hiện nay, mỗi cây hồng khi đã lên chậu được bán tại vườn với giá từ 20 - 50 triệu đồng. Theo anh Đại, hồng chậu không chỉ cần cây khỏe, quả đẹp mà còn phải có dáng thế hài hòa, cân đối, phù hợp thị hiếu người chơi cây cảnh. Từ khâu chọn giống, tạo tán, điều tiết dinh dưỡng đến xử lý ra hoa, đậu quả… đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm tích lũy qua từng mùa vụ.

Bên cạnh đó, gia đình anh còn phát triển cây giống. Dự kiến đến tháng 3 âm lịch năm nay, nhà vườn sẽ cung cấp khoảng 5.000 bầu giống; riêng cây có tuổi đời từ một năm trở lên đạt khoảng 3.000 cây, tạo nguồn cung quan trọng, góp phần lan tỏa mô hình ra cộng đồng nông dân địa phương.

Từ thành công bước đầu, anh Đại tiếp tục mở rộng diện tích trồng, đồng thời đầu tư nâng cao trình độ kỹ thuật, từng bước hoàn thiện quy trình canh tác phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ven biển. Đến nay, diện tích trồng hồng của gia đình anh đạt khoảng 7.000 m² và dự kiến sẽ mở rộng thêm 2.000 m² trong thời gian tới.

Cùng với đào, quất truyền thống, những năm gần đây, cây hồng ngày càng được ưa chuộng mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Không chỉ mang ý nghĩa no đủ, sung túc, hồng cổ còn có dáng thế cổ kính, quả sai, màu sắc nổi bật, phù hợp trưng bày trong không gian gia đình ngày Xuân. Đây cũng chính là dư địa để giống hồng cổ Hải Hậu có thể mở rộng vùng trồng.

Mở lối phát triển kinh tế địa phương

Để phát triển được diện tích lớn như hiện nay, anh Đại cho biết, anh tuân thủ phương thức canh tác hữu cơ, sử dụng các loại phân bón tự nhiên như đạm cá, đậu tương ủ… giúp cây phát triển khỏe mạnh, cho quả chất lượng cao, đồng thời bảo vệ nguồn đất, nước và an toàn cho người sản xuất lẫn người tiêu dùng. Đây cũng là xu hướng của nền nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Chị Trần Thị Kim Cúc, vợ anh Đại chia sẻ, khi quyết định trồng hồng cổ Hải Hậu, vợ chồng chị gần như chưa có kiến thức gì. Nhưng nhờ luôn sát cánh, chịu khó tìm tòi, tích lũy kinh nghiệm, những trái ngọt đầu tiên đã tiếp thêm cho vợ chồng chị niềm tin để theo đuổi đến cùng.

Đánh giá về mô hình, chị Tô Thị Nhung, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Tiền Hải khẳng định, đây là mô hình đầu tiên trên địa bàn xã đưa giống hồng giá trị cao vào canh tác và mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Không chỉ giúp gia đình anh Đại làm giàu chính đáng, mô hình còn tạo động lực để nhiều hộ dân mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, chuyển sang những cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

Bắt nhịp xu thế mới, thời gian gần đây anh Đại chủ động tăng cường quảng bá thương hiệu nhà vườn gắn với giống hồng cổ Hải Hậu trên các nền tảng mạng xã hội. Thông qua việc chia sẻ hình ảnh, video quá trình chăm sóc, tạo dáng cây cũng như giới thiệu các cây hồng đẹp theo mùa vụ, vườn của gia đình anh Đại từng bước tiếp cận nhóm khách hàng trong và ngoài tỉnh. Qua đó, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời thể hiện tư duy đổi mới, linh hoạt của người nông dân trong thời đại chuyển đổi số khi biết tận dụng công nghệ để nâng tầm nông sản truyền thống.

Từ những gốc hồng đầu tiên trên vùng đất ven biển khó canh tác, vườn hồng của gia đình anh Đại đã phát triển ổn định, được nhiều người trong và ngoài vùng biết đến thăm quan và học tập kinh nghiệm. Thành công ấy đã góp phần khẳng định tinh thần dám nghĩ, dám làm của thế hệ nông dân mới trên hành trình phát triển nền nông nghiệp bền vững, giá trị cao.