Dư địa để doanh nghiệp góp sức vào tăng trưởng 2 con số của Thủ đô

Sáng 25/8, Văn phòng UBND TP Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội tổ chức tọa đàm đối thoại chính sách và hành động với chủ đề “Doanh nghiệp Thủ đô hành động vì mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số”.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thiết, Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội, cho biết thành phố có nhiều lợi thế về nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, thị trường tiêu dùng, hạ tầng dịch vụ và vị thế trung tâm kết nối của vùng Thủ đô.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tiến Thiết, những lợi thế này chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được tổ chức thành những dòng chảy thực chất của vốn, công nghệ, dữ liệu, nhân lực chất lượng cao, thị trường và niềm tin kinh doanh.

Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội cho rằng, để đạt tăng trưởng cao nhưng bền vững, Hà Nội không thể chỉ dựa vào việc mở rộng quy mô mà phải đồng thời nâng cao năng suất, ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cải thiện quản trị và khơi thông các nguồn lực đầu tư.

“Khi mục tiêu của thành phố được cụ thể hóa thành mục tiêu và hành động của từng doanh nghiệp, phong trào thi đua mới thực sự có sức sống và tạo ra kết quả thực chất”, ông Nguyễn Tiến Thiết nói.

Về phía các cơ quan nhà nước, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ, rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, đẩy mạnh số hóa quy trình, sử dụng dữ liệu trong điều hành và tăng tính công khai, minh bạch.

Chuẩn bị nền tảng khoa học công nghệ

Chia sẻ tại tọa đàm, TS Nguyễn Việt Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, cho rằng trong bất cứ nền kinh tế nào, vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đều rất quan trọng. Ngay cả những nền kinh tế công nghiệp phát triển hàng đầu vẫn xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là sức sống, là động lực phát triển, bởi lực lượng này góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị của các ngành kinh tế.

Phân tích định hướng phát triển trong giai đoạn tới, TS Nguyễn Việt Hùng cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng chủ chốt. Trong ngắn hạn, dư địa tăng trưởng có thể đến từ đầu tư công, xây dựng, giao thông, logistics, bán buôn, bán lẻ... Tuy nhiên, về trung và dài hạn, cần chuẩn bị nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và đất nước.

Để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, theo TS Nguyễn Việt Hùng, chính sách thuế và thủ tục hành chính phải thực sự hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp. Nếu chi phí tuân thủ quá lớn, doanh nghiệp chưa kịp phát triển đã có thể gặp khó khăn. Vì vậy, chính sách của Nhà nước cần công khai và tạo điều kiện cho cả doanh nghiệp nhỏ, vừa và doanh nghiệp lớn phát triển.

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS Mạc Quốc Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hanoisme, cho rằng điều quan trọng là doanh nghiệp nhỏ và vừa phải có đủ khả năng, năng lực hấp thụ các chính sách đã được triển khai.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tận dụng nhiều không gian phát triển mới của Hà Nội, trước hết là từ sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng, gồm cơ sở vật chất, giao thông, logistics và hạ tầng xanh. Đầu tư công có thể tạo động lực, dẫn dắt các lực lượng, trong đó có doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, sự phát triển của đô thị thông minh, các lĩnh vực giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ số cũng mở ra những phân khúc phù hợp với năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Một hướng đi khác được đề cập là tăng cường chuyển đổi số, đổi mới công nghệ nhằm giảm chi phí tuân thủ. Đồng thời, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn FDI, chuyển từ tư duy bán một sản phẩm sang tư duy tham gia chuỗi cung ứng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, kinh tế xanh, kinh tế sáng tạo và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao cũng là những cơ hội đáng chú ý đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực

Ở góc độ nhà đầu tư, ông Nguyễn Minh Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý Quỹ Việt Cát, cho biết những doanh nghiệp đã chứng minh được năng lực ở một lĩnh vực cụ thể, có mô hình kinh doanh hiệu quả và khả năng tiếp tục tăng trưởng thường là những đối tượng được nhà đầu tư quan tâm.

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tài sản bảo đảm mà còn quan tâm đến mô hình kinh doanh, khả năng tự cân đối dòng tiền, kế hoạch tăng trưởng và khả năng sử dụng nguồn vốn mới để tạo ra sự phát triển.

Trong khi đó, TS Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, cho rằng doanh nghiệp đang đứng trước giai đoạn có nhiều thay đổi nhanh chóng. Chi phí tuân thủ, yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu, thuế, kế toán... đang đặt ra những thách thức mới.

Vì vậy, doanh nghiệp cần thay đổi cách thức quản trị, hướng tới sự chuẩn chỉnh để có thể tiếp cận vốn và tận dụng tốt hơn các chính sách hỗ trợ.

Doanh nghiệp không chỉ cần Nhà nước tạo “đường băng” chính sách mà bản thân doanh nghiệp cũng phải sẵn sàng biến cơ hội thành thực tế phát triển. Doanh nghiệp cần bài bản hơn trong quản trị, suy nghĩ lớn hơn để mở rộng thị trường, thậm chí hướng tới thị trường toàn cầu.

TS Bùi Thanh Minh cũng nhấn mạnh, trong quá trình chuyển đổi, doanh nghiệp cần chấp nhận những thay đổi và có thời gian để chuẩn hóa. Chính sách và việc thực thi chính sách cần có tinh thần “khoan dung tuân thủ”, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhận diện thiếu sót, hoàn thiện hệ thống và từng bước chuẩn hóa hoạt động.

Từ những trao đổi tại tọa đàm cho thấy, để doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số, cần sự đồng hành từ cả hai phía. Thành phố tiếp tục tạo môi trường, chính sách và điều kiện thuận lợi; doanh nghiệp chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và từng bước nâng cao sức cạnh tranh.