Sao Mộc từng to gấp đôi và mạnh gấp 50 lần

Các nhà khoa học vừa tiết lộ một khám phá đáng kinh ngạc về Sao Mộc thời kỳ đầu. Hành tinh khí khổng lồ này từng có kích thước gấp đôi hiện tại, sở hữu từ trường mạnh gấp 50 lần và sức mạnh ban đầu của nó đã định hình toàn bộ kiến trúc của Hệ Mặt Trời chúng ta.
Chú thích ảnh
Hình ảnh về Sao Mộc. Ảnh: Universe Magazine/TTXVN

Giai đoạn đầu đời của Sao Mộc chứa đựng những manh mối quan trọng về sự hình thành của Hệ Mặt Trời. Được mệnh danh là "kiến trúc sư" của các hành tinh, lực hấp dẫn khổng lồ của Sao Mộc đã góp phần định hình quỹ đạo của các hành tinh lân cận và tạo nên đĩa khí và bụi xoáy tròn, sau này hình thành nên "gia đình" các hành tinh quanh Mặt Trời.

Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Astronomy ngày 20/5 đã hé lộ khởi nguồn bí ẩn của Sao Mộc. Các nhà nghiên cứu Konstantin Batygin thuộc Viện Công nghệ California (Caltech) và Fred C. Adams thuộc Đại học Michigan đã truy ngược hình dạng cổ xưa của hành tinh khí khổng lồ này về thời điểm quan trọng, khoảng 3,8 triệu năm sau khi những hạt rắn đầu tiên xuất hiện trong Hệ Mặt Trời. Thời điểm này đánh dấu sự phai tàn của tinh vân tiền hành tinh - đám mây vật chất khổng lồ bao quanh Mặt Trời sơ sinh.

Để khám phá trạng thái ban đầu của Sao Mộc, nhóm nghiên cứu đã quan sát hai vệ tinh nhỏ và gần nhất: Amalthea và Thebe. Những vệ tinh tí hon này quay quanh hành tinh ở quỹ đạo thậm chí còn gần hơn cả Io - vệ tinh nhỏ nhất trong 4 vệ tinh Galileo lớn của Sao Mộc.

Điều thú vị là Amalthea và Thebe không quay trên quỹ đạo hoàn toàn phẳng. Độ nghiêng nhẹ của chúng đã cung cấp cho các nhà nghiên cứu những manh mối quý giá. Bằng cách nghiên cứu những dao động quỹ đạo tinh tế này, hai nhà nghiên cứu Batygin và Adams đã có thể tính ngược thời gian để ước tính kích thước và sức mạnh ban đầu của Sao Mộc.

Kết quả nghiên cứu cho thấy Sao Mộc thời kỳ đầu có thể tích tương đương hơn 2.000 lần Trái Đất và được bao bọc bởi một từ trường đủ mạnh để định hình môi trường xung quanh một cách đáng kể.
Adams nhấn mạnh về dấu ấn mạnh mẽ mà quá khứ để lại trên Hệ Mặt Trời ngày nay: "Thật đáng kinh ngạc khi sau 4,5 tỷ năm, vẫn còn đủ manh mối để chúng ta tái hiện trạng thái vật lý của Sao Mộc vào thời kỳ mới hình thành".

Thanh Tùng (TTXVN)

Dành cho bạn

Cuộc đối đầu công khai hiếm thấy trong thế giới tội phạm mạng

Cuộc đối đầu công khai hiếm thấy trong thế giới tội phạm mạng

Một cuộc đối đầu hiếm thấy trong thế giới tội phạm mạng quốc tế vừa công khai bùng phát khi ShinyHunters tuyên bố chiếm quyền kiểm soát trang web trên dark web và một phần hạ tầng kỹ thuật của cl0p – nhóm tin tặc chuyên khai thác lỗ hổng phần mềm để đánh cắp dữ liệu và tống tiền.

Nhật Bản tham vọng chiếm 30% thị trường robot AI toàn cầu

Nhật Bản tham vọng chiếm 30% thị trường robot AI toàn cầu

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh (Generative AI), Nhật Bản đang tìm hướng đi riêng dựa trên thế mạnh chế tạo công nghiệp, trong đó tập trung xây dựng nguồn dữ liệu chất lượng cao để phát triển “AI vật lý” (Physical AI) – công nghệ được kỳ vọng trở thành mũi nhọn cạnh tranh chiến lược của nước này.

Robot hình người - cuộc đua tỷ USD mới chỉ bắt đầu

Robot hình người - cuộc đua tỷ USD mới chỉ bắt đầu

Khoảng 7.000 robot hình người đã đến tay khách hàng trên toàn thế giới trong năm 2025, chủ yếu phục vụ sản xuất công nghiệp và các dịch vụ chuyên nghiệp. Con số này cho thấy thị trường robot hình người đã bắt đầu hình thành, song vẫn còn rất nhỏ nếu đặt cạnh quy mô chung của ngành robot.

Chỉnh sửa gene giúp cây trồng hút thêm carbon từ khí quyển

Chỉnh sửa gene giúp cây trồng hút thêm carbon từ khí quyển

Các nhà khoa học tại Mỹ đang phát triển một giống đậu tương mới có hệ thống rễ ăn sâu vào lòng đất, giúp cây trồng nâng cao khả năng chống chịu hạn hán, đồng thời tăng cường hấp thụ và cô lập khí thải carbon trong đất nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.