Robot AI hình người phiên bản để bàn ra mắt tại Nga. Ảnh: Tâm Hằng (Phóng viên TTXVN tại Moskva)
Remizova không đồng ý bị chấm dứt hợp đồng lao động và yêu cầu việc từ chức của cô được chính thức hóa "trên cơ sở thỏa thuận chung". Cô đã đệ đơn kiện, đòi bồi thường 5 triệu ruble. Các dàn xếp của công ty đã không đạt kết quả song toà đã bác bỏ hầu hết các yêu cầu của cô.
Ekaterina Remizova bị phát hiện đã tải dữ liệu từ hệ thống bảo mật của công ty lên dịch vụ DeepSeek của Trung Quốc và cũng gửi chúng đến email cá nhân dưới dạng bản sao ẩn. Tòa án kết luận rằng không có lý do nào để chuyển tài liệu đến địa chỉ email cá nhân và đăng lên dịch vụ của bên thứ ba.
Khoản bồi thường duy nhất mà bà Remizova nhận được từ công ty là 10.000 ruble cho thiệt hại tinh thần. Quyết định kỷ luật đối với bà cũng bị hủy bỏ.
Vụ việc mở ra cuộc tranh luận về an toàn sử dụng mạng AI trong bối cảnh AI ngày càng trở thành trợ lý đắc lực cho mọi lĩnh vực của đời sống và kinh doanh.
Vào tháng 7/2026, người ta phát hiện ra rằng các cuộc hội thoại của người dùng DeepSeek có thể truy cập được thông qua kết quả tìm kiếm của Google do lỗi cấu hình dịch vụ. Tên của các tệp được tải lên, yêu cầu truy vấn của người dùng và phản hồi đều được công khai.
Khi nhập một truy vấn vào Google, một số cuộc hội thoại sẽ xuất hiện ở định dạng Cuộc hội thoại được chia sẻ. Bằng cách nhấp vào các liên kết, bạn có thể xem tên các tài liệu mà người dùng đã gửi, tất cả các câu hỏi họ đã hỏi và các câu trả lời từ mạng lưới thần kinh.
Kênh Telegram Baza đã xem nội dung của hàng trăm cuộc hội thoại bị rò rỉ giữa người dùng và trí tuệ nhân tạo. Ví dụ, một người dùng đã tải tài liệu công việc lên cuộc trò chuyện và yêu cầu sử dụng nó như một "trò chơi kế toán vui vẻ". Một người khác đã cố gắng diễn giải lại một bài phân tích nghiêm túc về tiền điện tử và kim loại quý, đặt tiêu đề cho văn bản kết quả là "Tương lai thuộc về đồng Nhân dân tệ".
Một số câu hỏi mang tính cá nhân sâu sắc. Ví dụ, một người hỏi về sự cần thiết phải gặp bác sĩ tâm thần.
Sự việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi về rủi ro khi chuyển giao thông tin bí mật cho các dịch vụ trí tuệ nhân tạo công cộng.
Vladimir Zykov, Giám đốc Hiệp hội Người dùng Chuyên nghiệp của Mạng xã hội và Ứng dụng nhắn tin, cho biết bất kỳ tài liệu nào được tải lên các dịch vụ AI dựa trên đám mây đều được chuyển đến máy chủ của chủ sở hữu.
"Bất kỳ thông tin bí mật nào cũng có thể bị công khai sau khi được chia sẻ với cuộc trò chuyện AI", chuyên gia này lưu ý.
Mạng AI đang trở thành công cụ làm việc phổ biến
Sự phổ biến của mạng AI ở Nga tiếp tục tăng lên. Theo nghiên cứu, 78% cư dân nước này sử dụng các dịch vụ AI.
Trong số các mạng thần kinh phổ biến nhất thì Alice AI của Nga (46%) và GigaChat (45%) dẫn đầu. ChatGPT được sử dụng bởi 38% người được hỏi, DeepSeek bởi 20% và Gemini bởi 13%.
73% sử dụng các phiên bản miễn phí của dịch vụ AI, trong khi số còn lại trả phí theo gói đăng ký, thông qua công ty hoặc trực tiếp. Chi phí trung bình hàng tháng là 3.500 ruble.
Các công ty ngày càng giao cho mạng lưới thần kinh những thông tin mà trước đây được coi là thông tin độc quyền: hợp đồng, thư từ, cơ sở dữ liệu khách hàng, mã phần mềm và hồ sơ y tế. Theo một nghiên cứu của McKinsey, 88% các tổ chức đã sử dụng AI trong ít nhất một chức năng kinh doanh vào năm ngoái.
AI đang trở thành trợ lý đắc lực cho mọi lĩnh vực của đời sống và kinh doanh. Ảnh minh hoạ: Wikimedia Commons
Việc xóa thông tin như xóa bỏ bản ghi và xác nhận tuân thủ nhật ký giao dịch không hiệu quả với các mô hình AI tạo sinh. Thông tin được sử dụng để huấn luyện không được lưu trữ ở một vị trí cụ thể, vì vậy không thể xóa theo cách thông thường. Ví dụ rõ nét là vụ kiện giữa Anthropic và một nhóm tác giả cáo buộc công ty này sử dụng các bản sao sách lậu để huấn luyện mô hình Claude.
Mặc dù Anthropic là công ty hàng đầu thế giới trong việc phát triển các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn, nhưng thỏa thuận dàn xếp sau đó đã chứng minh những hạn chế trong khả năng "học máy xóa bỏ kiến thức" của nhóm. Công ty đã đồng ý xóa các tập dữ liệu được thu thập vi phạm bản quyền, nhưng vẫn giữ lại các mô hình đã được huấn luyện trên chúng. Việc loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của chúng lên mạng AI đã được huấn luyện tỏ ra bất khả thi.
Trong vài năm qua, các nhà nghiên cứu đã đề xuất một số phương pháp để máy học quên đi kiến thức cũ. Phương pháp rõ ràng nhất là huấn luyện lại hoàn toàn mô hình từ đầu, loại bỏ dữ liệu không mong muốn khỏi tập huấn luyện. Phương pháp này mang lại kết quả chính xác nhất, nhưng hầu như không thể áp dụng cho các mô hình ngôn ngữ hiện đại, vì quá trình huấn luyện mất hàng tháng và rất tốn kém. Do đó, trên thực tế, AI vẫn kém trong việc “quên”? Thêm vào đó các nhà nghiên cứu không thể kiểm tra “sự quên” của AI một cách chắc chắn như việc xóa một tập tin khỏi cơ sở dữ liệu. Ngay cả khi một mô hình ngừng trả lời một câu hỏi, nó thường có thể được khôi phục bằng cách sử dụng một cách diễn đạt khác hoặc một chuỗi các truy vấn làm rõ.
Quay trở lại với vụ việc ở Energoprof. Liệu một người có thể bị sa thải vì sử dụng trí tuệ nhân tạo?
Các luật sư cho biết, việc sử dụng ChatGPT, DeepSeek hoặc các mạng thần kinh khác tự nó không phải là lý do để sa thải.
Theo luật sư Igor Baranov, người sử dụng lao động phải chứng minh rằng thông tin được chuyển giao thực sự là bí mật thương mại, rằng tổ chức có chế độ bảo mật phù hợp và rằng nhân viên đã được làm quen với các quy tắc đã được thiết lập.
Nếu một nhân viên chuyển tiếp các tài liệu chứa bí mật thương mại một cách không cần thiết đến email cá nhân hoặc tải chúng lên các dịch vụ bên ngoài, tòa án thường đứng về phía người sử dụng lao động. Tuy nhiên, để làm được điều đó, công ty trước tiên phải chính thức hóa chính sách bảo mật thương mại, xác định danh sách thông tin được bảo vệ và cho nhân viên làm quen với các tài liệu này.