Trung Quốc và Pháp phóng vệ tinh thiên văn quan sát các vụ nổ tia gamma

Ngày 22/6, Trung Quốc đã phóng một vệ tinh thiên văn là công trình phối hợp giữa các nhà khoa học Trung Quốc và Pháp, để quan sát các vụ nổ tia gamma ở những nơi xa nhất của vũ trụ.
Chú thích ảnh
Vệ tinh giám sát vật thể biến thiên đa băng tần (SVOM) trên không gian được phóng bằng tên lửa Trường Chinh-2C. Ảnh: Xinhua

Theo Cơ quan Vũ trụ quốc gia Trung Quốc, vệ tinh giám sát vật thể biến thiên đa băng tần (SVOM) trên không gian, được phóng bằng tên lửa Trường Chinh-2C từ Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương ở tỉnh Tứ Xuyên, Tây Nam Trung Quốc. Vệ tinh nặng hơn 900kg được lắp đặt 4 thiết bị khoa học, trong đó có 2 thiết bị do Trung Quốc phát triển và 2 thiết bị do Pháp phát triển. Các thiết bị này có trường quan sát rộng và có độ chính xác cao. 

Wei Jianyan, làm việc tại Đài quan sát thiên văn quốc gia của Viện Khoa học Trung Quốc và là một trong những nhà nghiên cứu chính của dự án SVOM, cho biết nhóm mong đợi một số khám phá quan trọng, như những vụ nổ tia gamma sớm nhất xảy ra khi vũ trụ vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, giúp nghiên cứu sự tiến hóa của vũ trụ. Mục tiêu khoa học chính của SVOM bao gồm tìm kiếm và định vị nhanh chóng các vụ nổ tia gamma khác nhau, đo đạc và nghiên cứu toàn diện các đặc tính bức xạ điện từ của các vụ nổ này, nghiên cứu năng lượng tối và sự tiến hóa của vũ trụ thông qua các vụ nổ này và quan sát các tín hiệu điện từ liên quan đến lực hấp dẫn.

Bertrand Cordier, nhà nghiên cứu chính người Pháp của dự án SVOM, làm việc tại Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp, cho biết bằng cách sử dụng các vụ nổ tia gamma làm công cụ để quan sát vũ trụ sơ khai, sẽ giúp quan sát được những ngôi sao đầu tiên và đây cũng là cách duy nhất để có được thông tin về vũ trụ từ thời xa xưa.

Khi lên quỹ đạo cách Trái Đất 625 km, vệ tinh sẽ gửi dữ liệu về các đài quan sát. Thách thức chính là các vụ nổ tia gamma diễn ra cực kỳ ngắn, khiến các nhà khoa học phải thao tác rất nhanh để có thể kịp thời thu thập thông tin. Sau khi phát hiện vụ nổ tia gamma, SVOM sẽ gửi cảnh báo đến các đài quan sát nơi sẽ luôn có các đội ngũ trực 24/24 giờ. Trong vòng khoảng 5 phút, các đội sẽ phải thiết lập lại một mạng lưới kính thiên văn trên mặt đất thẳng hàng chính xác với trục của nguồn vụ nổ để thực hiện các quan sát chi tiết hơn.

Theo giới chuyên gia, dù không phải dự án độc nhất nhưng SVOM vẫn có ý nghĩa trong bối cảnh hợp tác không gian giữa Trung Quốc và phương Tây. Năm 2018, Trung Quốc và Pháp cũng đã cùng phóng CFOSAT, vệ tinh hải dương học chủ yếu được sử dụng trong khí tượng biển. Một số nước châu Âu đã tham gia chương trình thám hiểm Mặt Trăng Thường Nga của Trung Quốc.

Lê Ánh (TTXVN)

Dành cho bạn

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Ngày 10/10, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Microsoft, ông Satya Nadella, đã kêu gọi xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đi kèm với các cơ chế kiểm soát phạm vi hoạt động, hệ thống giám sát độc lập và một "phanh khẩn cấp" cho phép những người có thẩm quyền tạm dừng hoặc tắt mô hình ngay khi nó đang vận hành.

Ảnh minh họa: THX

Khi AI tự ý hành động: Thách thức an toàn công nghệ và yêu cầu từ Nghị quyết 57

Sự cố mô hình AI của Anthropic tự động gửi tin báo giả về một vụ án mạng tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Mỹ cho thấy rủi ro trí tuệ nhân tạo không còn giới hạn ở việc tạo ra nội dung sai lệch, mà đã mở rộng sang khả năng tự thực hiện hành động trên các hệ thống bên ngoài. Từ vụ việc này, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát quyền tự chủ, giám sát thử nghiệm và xác định trách nhiệm khi triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic tại lễ ký. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hàn Quốc giải bài toán “nghịch lý R&D” thế nào?

Hàn Quốc sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) hàng đầu nhưng vẫn phải tìm cách đưa nhiều hơn các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách nước này xây “cầu nối” giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57.

Các sự cố mô hình AI có thể xâm nhập hệ thống của các cơ quan và tổ chức mà không có sự cho phép xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

AI của Anthropic giả danh người cung cấp tin báo án mạng, cảnh sát Mỹ lên tiếng

Một mô hình AI của Anthropic đã tự động gửi tin báo giả về vụ án mạng chưa được phá tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Philadelphia, Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7. Tuy tin báo bị chuyển vào mục thư rác và không ảnh hưởng đến cuộc điều tra, cảnh sát vẫn chỉ trích công ty vì chậm phát hiện và thông báo sự cố.

Tiến hóa giúp bộ não linh hoạt hơn nhưng khiến khớp dễ thoái hóa

Tiến hóa giúp bộ não linh hoạt hơn nhưng khiến khớp dễ thoái hóa

Một nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học tại Israel, Nhật Bản và Tây Ban Nha thực hiện cho thấy những thay đổi trong quá trình tiến hóa của con người có thể giúp phát triển bộ não linh hoạt, nhưng đồng thời khiến hệ xương khớp dễ bị tổn thương và thoái hóa hơn so với các loài linh trưởng lớn khác.