Trung Quốc dẫn đầu thế giới về lắp đặt các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin mới. Ảnh: Nikkei Asia
Theo dữ liệu của Tổ chức Benchmark Intelligence, Trung Quốc đã bổ sung kỷ lục 174,19 gigawatt-giờ (GWh) hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) trong năm 2025, tăng 40% so với mức 123,94 GWh của năm trước. Con số này chiếm hơn một nửa tổng công suất lưu trữ pin mới toàn cầu, đạt khoảng 315 GWh trong năm 2025.
Động lực chính đến từ chiến lược chuyển dịch năng lượng xanh do chính phủ Trung Quốc thúc đẩy, trong đó các dự án lưu trữ quy mô lưới điện giữ vai trò trung tâm. Việc kết nối pin lưu trữ trực tiếp với hệ thống lưới điện giúp cân bằng nguồn điện tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời, vốn biến động theo thời tiết.
Phần lớn công suất mới của Trung Quốc được đưa vào vận hành trong tháng 12/2025, khi các nhà phát triển đẩy nhanh tiến độ để kịp thời hạn của Kế hoạch 5 năm lần thứ 14. Theo bà Iola Hughes, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Benchmark Intelligence, riêng trong tháng cuối năm 2025, Trung Quốc đã bổ sung hơn 65 GWh công suất lưu trữ pin, tăng 135% so với cùng kỳ năm trước.
Tháng 9/2025, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc cùng Cơ quan Năng lượng Quốc gia đã công bố một lộ trình đầu tư trị giá khoảng 35 tỷ USD nhằm tăng gấp đôi công suất lưu trữ pin vào năm 2027. Trên thực tế, Trung Quốc đã vượt qua nhiều mục tiêu trước đó, trong đó có kế hoạch ban đầu lắp đặt 30 gigawatt công suất lưu trữ mới vào năm 2025.
Benchmark Intelligence dự báo Trung Quốc sẽ tiếp tục dẫn đầu trong năm nay với khoảng 239 GWh công suất lưu trữ pin mới, chiếm hơn một nửa trong tổng mức 458,5 GWh dự kiến trên toàn cầu. Khoảng cách với Bắc Mỹ, vì thế, nhiều khả năng sẽ tiếp tục nới rộng.
Lợi thế của Trung Quốc còn đến từ vị thế thống trị trong chuỗi cung ứng pin toàn cầu. Những nhà sản xuất lớn như CATL và BYD không chỉ hưởng lợi từ nhu cầu pin cho xe điện mà còn từ các hệ thống lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên, tình trạng dư cung trong nước đã kéo theo các cuộc chiến giá, gây áp lực lên biên lợi nhuận và triển vọng tăng trưởng của ngành.
Trong khi đó, Bắc Mỹ chỉ ghi nhận khoảng 57,8 GWh công suất lưu trữ pin mới trong năm 2025, tăng 28,4% so với năm trước. Dù nhu cầu điện tại Mỹ đang tăng nhanh cùng với làn sóng xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI, Benchmark Intelligence dự báo khu vực này chỉ có thể lắp đặt khoảng 79,25 GWh công suất mới trong năm 2026.
Thị trường Mỹ cũng chứng kiến sự gia tăng mạnh các dự án bị hủy. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2025, số dự án lưu trữ pin bị hủy tại Mỹ tăng 340%, lên 54 dự án. Trung Quốc ghi nhận 181 dự án bị hủy trong cùng kỳ, so với chỉ hai dự án của năm trước đó. Theo giới phân tích, sự gia tăng này phản ánh quy mô thị trường lớn hơn, đồng nghĩa với việc nhiều dự án nằm trong danh sách có thể bị loại bỏ.
Một yếu tố đáng chú ý khác là thay đổi chính sách tại Mỹ. Sau khi các khoản trợ cấp thuế cho xe điện bị cắt giảm, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong nhu cầu pin của Bắc Mỹ. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump đang điều chỉnh ưu tiên khỏi năng lượng tái tạo, hướng nhiều hơn sang dầu khí, tạo thêm lực cản cho lĩnh vực này.
Một số ưu đãi thuế dành cho các dự án điện gió và điện mặt trời sẽ bắt đầu bị loại bỏ từ năm nay. Đồng thời, các nhà phát triển muốn hưởng trợ cấp khi buộc phải sử dụng pin và linh kiện từ các nhà cung cấp ngoài Trung Quốc, một yêu cầu được đánh giá là khó đáp ứng trong bối cảnh Trung Quốc đang chiếm ưu thế áp đảo trong sản xuất pin toàn cầu.
Trong ngắn hạn, nhu cầu điện do AI thúc đẩy có thể giúp thị trường lưu trữ năng lượng tại Mỹ tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ chính sách mạnh mẽ, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và tốc độ triển khai vượt trội, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ vị thế trung tâm của thị trường lưu trữ năng lượng bằng pin toàn cầu trong những năm tới.