Kế hoạch tên lửa 'quái vật' của Elon Musk làm rung chuyển 'bờ biển vũ trụ' Florida

Trong khi Starship, với kích thước và sức mạnh vượt trội, hứa hẹn sẽ mang lại bước đột phá lớn cho ngành công nghiệp vũ trụ, sự phản đối từ cộng đồng địa phương và các tổ chức môi trường về ảnh hưởng của tiếng ồn, rung động, và tác động môi trường đang gây ra những thách thức lớn. 
Chú thích ảnh
Tên lửa đẩy Super Heavy mang theo tàu vũ trụ Starship rời bệ phóng tại Boca Chica, bang Texas (Mỹ) trong lần phóng thử nghiệm thứ hai, ngày 18/11/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo tờ Wall Street Journal ngày 9/8, Bờ biển Không gian của Florida, nơi mà chương trình không gian của Mỹ đã được đặt nền móng từ nhiều thập kỷ trước, hiện đang chứng kiến một sự chuyển mình đầy ấn tượng và đầy tranh cãi. Đây là khu vực đã chứng kiến những bước tiến vĩ đại của chương trình Apollo đưa các phi hành gia lên mặt trăng, nhưng giờ đây, sự chú ý đang dồn vào một dự án mới từ tỷ phú Elon Musk và công ty vũ trụ SpaceX của ông: tên lửa Starship.

Starship, với chiều cao khoảng 120m và đường kính 9m, là tên lửa lớn nhất và mạnh nhất từng được chế tạo. Nó không chỉ vượt trội về kích thước mà còn về sức mạnh, với lực đẩy có thể lên tới 10.000 tấn, tương đương với 160 máy bay Boeing 787 cất cánh cùng lúc. Tên lửa này đang được SpaceX lên kế hoạch phóng hàng chục lần mỗi năm từ Cape Canaveral, một mục tiêu đầy tham vọng trong kế hoạch quay trở lại mặt trăng của NASA và kế hoạch của ông Musk về việc "thuộc địa hóa" sao Hỏa.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của Starship không phải không gây ra sự phản đối. Với lực đẩy khổng lồ, Starship sẽ tạo ra tiếng ồn và độ rung chói tai, có thể gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và cộng đồng địa phương. Giáo sư Kent Gee từ Đại học Brigham Young cho biết, tiếng ồn và rung động từ tên lửa có thể tương đương với 10 vụ phóng tên lửa Falcon cùng lúc, gây ra những tác động chưa thể đo lường chính xác đối với con người và môi trường.

Sự lo lắng về ảnh hưởng của Starship không chỉ dừng lại ở mức độ tiếng ồn. Các ngư dân thương mại và phi công máy bay đang lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Joey Spoerle, người điều hành ba tàu đánh cá thương mại ngoài khơi Cảng Canaveral, cho biết các vụ phóng tên lửa đã ảnh hưởng lớn đến hoạt động của họ, khiến họ không thể tiếp cận các khu vực đánh bắt cá chính. Đại úy Steve Jangelis, phi công của Delta Air Lines, đã yêu cầu Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA) xem xét tác động của các vụ phóng đối với hoạt động hàng không và việc định tuyến lại các chuyến bay.

Tại phiên điều trần công khai vào ngày 12/6 vừa qua, hàng chục cư dân đã tụ tập để nghe các cơ quan chính phủ như FAA và NASA thuyết trình về tác động của chương trình Starship. Sự lo lắng của cộng đồng không chỉ về tiếng ồn và rung động mà còn về tác động môi trường: Lượng nước khổng lồ được sử dụng trong quá trình phóng có thể ảnh hưởng đến hệ sinh thái nhạy cảm.

Những phản ứng từ các tổ chức môi trường cũng đáng chú ý. Hơn chục nhóm môi trường đã gửi kiến nghị tới FAA về ảnh hưởng của Starship đối với quần thể chim bờ biển và rùa, động vật phụ thuộc vào vùng đất ngập nước để làm nơi cư trú và làm tổ. Các lo ngại này đã dẫn đến một vụ kiện mà các nhóm môi trường đã đệ trình lên tòa án liên bang về đánh giá tác động môi trường của Starship.

Mặc dù SpaceX đã có những tiến bộ đáng kể trong việc thử nghiệm Starship tại Texas, nơi công ty đã thực hiện bốn chuyến bay thử nghiệm, việc triển khai kế hoạch này tại Florida vẫn gặp phải những trở ngại. Công ty đã phải đối mặt với sự phản đối từ các đối thủ cạnh tranh như Blue Origin và United Launch Alliance, những bên lo ngại về việc SpaceX có thể chiếm ưu thế về cơ sở hạ tầng và tài nguyên tại Cape Canaveral. Blue Origin đã đề xuất giới hạn số lần phóng Starship, một đề xuất mà tỷ phú Musk đã phản ứng tức giận.

Tình hình hiện tại đang gây ra nhiều tranh cãi, với sự chia rẽ rõ rệt giữa các lợi ích thương mại và môi trường. Cảng Canaveral, nơi hiện là cảng tàu du lịch đông đúc thứ hai trên thế giới, cũng đang lo lắng về khả năng thiệt hại cho cơ sở hạ tầng và hoạt động của nhiều tàu du lịch. Trong khi đó, các ngư dân và cộng đồng địa phương tiếp tục bày tỏ sự bất bình về tác động của các vụ phóng đối với hoạt động hàng ngày của họ.

Elon Musk đã gọi Starship là "chén thánh của công nghệ vũ trụ", với mục tiêu thúc đẩy một "cuộc cách mạng sâu sắc" trong việc tiếp cận quỹ đạo và đưa con người lên sao Hỏa. Dự án này không chỉ là một phần quan trọng trong chiến lược của tỷ phú Musk mà còn là một dấu mốc quan trọng trong ngành công nghiệp vũ trụ. Tuy nhiên, sự thành công của Starship sẽ phụ thuộc không chỉ vào khả năng kỹ thuật của SpaceX mà còn vào khả năng điều chỉnh và cân bằng giữa các lợi ích kinh tế và môi trường trong khu vực bờ biển vũ trụ Florida.

Vũ Thanh/Báo Tin tức (wsj.com)

Dành cho bạn

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

Đề xuất của CEO Microsoft Satya Nadella về cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy kiểm soát công nghệ không thể chỉ dựa vào độ tin cậy của mô hình. Khi AI ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra là phải thiết kế hệ thống để con người có thể giám sát, giới hạn và can thiệp kịp thời. Cách tiếp cận này cũng gợi mở những giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn công nghệ cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Ngày 10/10, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Microsoft, ông Satya Nadella, đã kêu gọi xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đi kèm với các cơ chế kiểm soát phạm vi hoạt động, hệ thống giám sát độc lập và một "phanh khẩn cấp" cho phép những người có thẩm quyền tạm dừng hoặc tắt mô hình ngay khi nó đang vận hành.

Ảnh minh họa: THX

Khi AI tự ý hành động: Thách thức an toàn công nghệ và yêu cầu từ Nghị quyết 57

Sự cố mô hình AI của Anthropic tự động gửi tin báo giả về một vụ án mạng tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Mỹ cho thấy rủi ro trí tuệ nhân tạo không còn giới hạn ở việc tạo ra nội dung sai lệch, mà đã mở rộng sang khả năng tự thực hiện hành động trên các hệ thống bên ngoài. Từ vụ việc này, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát quyền tự chủ, giám sát thử nghiệm và xác định trách nhiệm khi triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic tại lễ ký. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hàn Quốc giải bài toán “nghịch lý R&D” thế nào?

Hàn Quốc sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) hàng đầu nhưng vẫn phải tìm cách đưa nhiều hơn các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách nước này xây “cầu nối” giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57.

Các sự cố mô hình AI có thể xâm nhập hệ thống của các cơ quan và tổ chức mà không có sự cho phép xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

AI của Anthropic giả danh người cung cấp tin báo án mạng, cảnh sát Mỹ lên tiếng

Một mô hình AI của Anthropic đã tự động gửi tin báo giả về vụ án mạng chưa được phá tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Philadelphia, Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7. Tuy tin báo bị chuyển vào mục thư rác và không ảnh hưởng đến cuộc điều tra, cảnh sát vẫn chỉ trích công ty vì chậm phát hiện và thông báo sự cố.