Anh sắp phóng vệ tinh nhiệt có thể 'nhìn xuyên' bên trong cơ sở hạt nhân Iran

Một vệ tinh do Anh chế tạo, có khả năng “nhìn xuyên” bên trong các cơ sở hạt nhân của Iran, dự kiến được phóng lên không gian trong tuần này.
Chú thích ảnh
Vệ tinh sẽ được phóng lên quỹ đạo bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX, dự kiến ​​cất cánh vào cuối tuần này. Ảnh: SatVu

Theo trang Daily Mail (Anh), thiết bị do công ty SatVu có trụ sở tại London phát triển có thể ghi lại hình ảnh và video hồng ngoại độ phân giải cao về các hoạt động, kể cả xuyên qua tường dày và khói. Công nghệ mới được kỳ vọng giúp các cơ quan tình báo quan sát bên trong những công trình có ý nghĩa chiến lược, như cơ sở hạt nhân hoặc nhà máy sản xuất vũ khí, từ đó cung cấp dữ liệu quan trọng.

Hệ thống có thể vận hành liên tục cả ngày lẫn đêm, cho phép các cơ quan chức năng đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu gia tăng.

Theo SatVu, độ chính xác của các cảm biến nhiệt đủ để đánh giá công suất khai thác của sân bay, tình trạng bốc dỡ hàng hóa trên tàu, thậm chí xác định thời điểm từng máy bơm trong lò phản ứng hạt nhân được kích hoạt.

Chú thích ảnh
Cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới tại khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar trong một vụ tấn công. Ảnh: X

Giới chuyên gia nhận định công nghệ này mở ra những cơ hội đáng kể cho an ninh quốc gia, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc chia sẻ thông tin tình báo giữa các đồng minh.

Ông Anthony Baker, Giám đốc điều hành SatVu, cho biết: “Dữ liệu nhiệt độ phân giải cao không còn là yếu tố ‘có thì tốt’, mà đã trở thành yêu cầu nền tảng để hoàn thiện các đánh giá tình báo địa không gian”.

Ông nhấn mạnh khác với dữ liệu nhiệt thu thập từ máy bay hoặc thiết bị bay không người lái, vệ tinh của SatVu có thể ghi nhận dữ liệu tại bất kỳ điểm nào trên bề mặt Trái Đất, kể cả các khu vực khó tiếp cận hoặc bị hạn chế, với phương thức thu thập đồng nhất.

Chú thích ảnh
Ảnh chụp kho chứa dầu ở Oklahoma. Ảnh: SatVu

Vệ tinh này sẽ được đưa vào quỹ đạo bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX, dự kiến phóng từ California vào ngày 29/3 tới. Công ty sẽ sớm có hai vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo và đặt mục tiêu triển khai tổng cộng tám vệ tinh, cho phép quét lại mọi vị trí trên Trái Đất sau mỗi hai giờ.

Trước đó, SatVu từng công bố các hình ảnh cho thấy mức độ hoạt động gia tăng tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Yongbyon của Triều Tiên. Theo công ty, chuỗi ảnh chụp trong ba tháng đã ghi nhận tín hiệu nhiệt từ các lò phản ứng cũng như dòng nước ấm xả ra từ một trạm bơm.

“Việc giám sát địa điểm này rất quan trọng bởi khi vận hành hết công suất, lò phản ứng nước nhẹ thử nghiệm có thể làm gia tăng đáng kể lượng vật liệu phân hạch của Triều Tiên”, công ty cho hay.

Các phát hiện cho thấy lò phản ứng này “có thể đang trong giai đoạn thử nghiệm trước vận hành hoặc mới ở giai đoạn đầu hoạt động”, qua đó có thể hỗ trợ chương trình hạt nhân của Triều Tiên.

Dù Mỹ được cho là đã có khả năng chụp ảnh nhiệt độ phân giải cao từ không gian, việc chia sẻ rộng rãi các dữ liệu này thường bị xem là rủi ro an ninh và được xếp loại tuyệt mật. Sự xuất hiện của một nhà cung cấp thương mại như SatVu có thể giúp chia sẻ thông tin tình báo với các đồng minh ở Trung Đông mà không làm dấy lên những lo ngại tương tự.

Bên cạnh đó, dữ liệu ảnh nhiệt còn có thể góp phần giảm biến động giá nhiên liệu, nhờ cung cấp cho các doanh nghiệp năng lượng cái nhìn rõ ràng hơn về mức độ thiệt hại của hạ tầng tại Trung Đông.

Chú thích ảnh
Ảnh nhiệt cho thấy dấu hiệu hoạt động tại nhà máy lọc dầu lớn nhất Trung Đông – Ruwais, ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Ảnh: SatVu 
Chú thích ảnh
Công nghệ này cũng có thể được sử dụng để theo dõi hoạt động di chuyển của tàu thuyền cả ngày lẫn đêm, như thể hiện trong hình ảnh căn cứ hải quân Yokosuka tại Nhật Bản. Ảnh: SatVu

Trong những ngày gần đây, Iran đã gia tăng tấn công các cơ sở dầu khí tại Kuwait và Saudi Arabia, cùng cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới tại khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar.

“Nếu xảy ra một vụ nổ lớn tại Ras Laffan, bạn sẽ không thể xác định chính xác mức độ thiệt hại”, ông Baker nói với The Telegraph. “Hình ảnh của chúng tôi giúp nhận diện rõ phần nào bị đánh trúng và phải ngừng hoạt động”.

Hiện công ty đã ký kết hợp tác với chính phủ Mỹ, Nhật Bản và một số quốc gia châu Âu như Ba Lan. Tuy nhiên, dù nhận được sự hậu thuẫn từ chính phủ, SatVu vẫn chưa có hợp đồng với chính Anh.

“HotSat-2 được thiết kế để đo lường khu vực nào đang hoạt động, khu vực nào ngừng vận hành, và các mô hình này thay đổi theo thời gian ra sao, bất kể ngày hay đêm”, ông Baker cho biết thêm. “Việc vệ tinh đã sẵn sàng phóng đưa chúng tôi tiến gần hơn tới mục tiêu cung cấp một lớp dữ liệu tình báo đáng tin cậy từ quỹ đạo”.

Ngoài lĩnh vực an ninh, công nghệ của SatVu còn có thể được ứng dụng trong giám sát kinh tế và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Công ty cho biết các vệ tinh của họ có thể theo dõi nhiệt độ đô thị và các biến đổi môi trường, qua đó hỗ trợ đánh giá tác động của các đợt nắng nóng cực đoan.

Vân Khánh/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

Đề xuất của CEO Microsoft Satya Nadella về cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy kiểm soát công nghệ không thể chỉ dựa vào độ tin cậy của mô hình. Khi AI ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra là phải thiết kế hệ thống để con người có thể giám sát, giới hạn và can thiệp kịp thời. Cách tiếp cận này cũng gợi mở những giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn công nghệ cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Ngày 10/10, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Microsoft, ông Satya Nadella, đã kêu gọi xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đi kèm với các cơ chế kiểm soát phạm vi hoạt động, hệ thống giám sát độc lập và một "phanh khẩn cấp" cho phép những người có thẩm quyền tạm dừng hoặc tắt mô hình ngay khi nó đang vận hành.

Ảnh minh họa: THX

Khi AI tự ý hành động: Thách thức an toàn công nghệ và yêu cầu từ Nghị quyết 57

Sự cố mô hình AI của Anthropic tự động gửi tin báo giả về một vụ án mạng tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Mỹ cho thấy rủi ro trí tuệ nhân tạo không còn giới hạn ở việc tạo ra nội dung sai lệch, mà đã mở rộng sang khả năng tự thực hiện hành động trên các hệ thống bên ngoài. Từ vụ việc này, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát quyền tự chủ, giám sát thử nghiệm và xác định trách nhiệm khi triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic tại lễ ký. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hàn Quốc giải bài toán “nghịch lý R&D” thế nào?

Hàn Quốc sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) hàng đầu nhưng vẫn phải tìm cách đưa nhiều hơn các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách nước này xây “cầu nối” giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57.

Các sự cố mô hình AI có thể xâm nhập hệ thống của các cơ quan và tổ chức mà không có sự cho phép xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

AI của Anthropic giả danh người cung cấp tin báo án mạng, cảnh sát Mỹ lên tiếng

Một mô hình AI của Anthropic đã tự động gửi tin báo giả về vụ án mạng chưa được phá tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Philadelphia, Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7. Tuy tin báo bị chuyển vào mục thư rác và không ảnh hưởng đến cuộc điều tra, cảnh sát vẫn chỉ trích công ty vì chậm phát hiện và thông báo sự cố.