Hiện trạng bè nổi xâm phạm Di tích Quốc gia đặc biệt Tàu không số Vũng Rô trước khi được di dời. Ảnh: TTXVN phát
Kết quả kiểm tra, xác minh của cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk cho thấy, từ năm 2019, ông Lê Đức Nhân (sinh năm 1982, trú tại xã Hòa Xuân) đã xây dựng một bè nổi để kinh doanh dịch vụ ăn uống trong khu vực bảo vệ II của Di tích quốc gia đặc biệt Tàu không số Vũng Rô. Ông Nhân còn cho nhân viên trực tiếp vào khu di tích để đón khách ra nhà bè. Trong quá trình đưa đón khách, cơ sở này sử dụng ca nô di chuyển trong khu vực bảo vệ của di tích. Cơ sở này còn mở lối đi bộ xuyên qua vùng lõi của di tích để dẫn khách.
Liên quan đến vụ việc này, ngày 15/7/2025, UBND xã Hòa Xuân đã lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Lê Đức Nhân. Tại thời điểm này, ông Nhân cam kết tháo dỡ cầu phao khỏi khu vực bảo vệ của khu di tích, không đưa phương tiện vào khu di tích để đón khách ra bè nổi ăn uống.
Đến tháng 2/2026, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk tiến hành kiểm tra, đánh giá hiện trạng và xác định hành vi xâm hại di tích lịch sử của bè nổi Anh Nhân. Trên cơ sở đó, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Quyết định yêu cầu ông Lê Đức Nhân chấm dứt hoạt động kinh doanh, tháo dỡ các công trình vi phạm và di chuyển toàn bộ công trình ra khỏi khu vực bảo vệ của di tích.
Sau quá trình làm việc với tổ công tác của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk, ông Lê Đức Nhân đã thừa nhận những vi phạm và cam kết tháo dỡ, di chuyển bè nổi ra khỏi khu vực bảo vệ di tích. Từ ngày 10/3/2026 đến nay, ông Nhân đã tiến hành tháo dỡ cầu phao và di chuyển lồng bè ra khỏi khu vực bảo vệ của Di tích quốc gia đặc biệt Tàu không số Vũng Rô theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk kiểm tra bè nổi vi phạm di tích Di tích Quốc gia đặc biệt Tàu không số Vũng Rô. Ảnh: TTXVN phát
Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân, khu vực Vũng Rô hiện có hơn 20 bè nổi kinh doanh dịch vụ ăn uống và hàng trăm lồng bè nuôi trồng thủy sản. Địa phương đã thành lập một tổ công tác để thường xuyên kiểm tra, quản lý các lồng bè; qua đó xử lý các trường hợp vi phạm xâm phạm khu vực di tích. UBND xã cũng đang xin ý kiến tỉnh xây dựng một bến thủy nội địa để tập trung các bè nổi kinh doanh dịch vụ ăn uống và thực hiện quy hoạch lồng bè nuôi trồng thủy sản phù hợp.
Trong những năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, Vũng Rô là một trong những bến quan trọng của Đường Hồ Chí Minh trên biển, tiếp nhận hàng trăm tấn vũ khí do những con tàu Không số vận chuyển từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Năm 1997, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận Di tích lịch sử Vũng Rô là khu di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến năm 2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định xếp hạng di tích lịch sử đường Hồ Chí Minh trên biển (di tích lịch sử Vũng Rô nằm trong khu di tích lịch sử đường Hồ Chí Minh trên biển) là di tích quốc gia đặc biệt.