Tuy nhiên, tiềm năng này chưa được khai thác hiệu quả để làm giàu cho địa phương do thiếu những sản phẩm du lịch chất lượng và thiếu sự liên kết.

Ngày 16/4, Sở Du lịch Hà Nội tổ chức chương trình khảo sát, kết nối điểm đến du lịch Yên Bài với các doanh nghiệp lữ hành. Chương trình nhằm tìm giải pháp để đưa Yên Bài trở thành một điểm đến chất lượng trên bản đồ du lịch Thủ đô, góp phần thực hiện Nghị quyết 82/NQ-CP về phục hồi và phát triển du lịch bền vững.

Kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa

Điểm nổi bật của Yên Bài là sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa. Được hình thành từ việc sáp nhập các xã Vân Hòa, Yên Bài (Ba Vì) và một phần xã Thạch Hòa (Thạch Thất), nơi đây sở hữu không gian rộng lớn với địa hình đa dạng, từ đồng bằng ven sông đến đồi núi xanh mướt và rừng tự nhiên. Nhờ đó, du khách có thể trải nghiệm nhiều hoạt động như dạo chơi vườn cây, "trekking" nhẹ hay nghỉ dưỡng giữa thiên nhiên.

Cùng với cảnh quan, hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện với các tuyến tỉnh lộ và đường liên xã được nâng cấp, giúp việc di chuyển thuận tiện. Đây là lợi thế để các doanh nghiệp lữ hành xây dựng các tour ngắn ngày, đặc biệt phù hợp với nhu cầu du lịch cuối tuần đang gia tăng.

Yên Bài còn hấp dẫn nhờ mô hình nông nghiệp sạch gắn với du lịch trải nghiệm. Du khách không chỉ thưởng thức nông sản tươi ngon mà còn có thể trực tiếp tham gia các hoạt động như thu hoạch rau, chăm sóc vườn cây hay chăn nuôi. Những trải nghiệm giản dị này lại chính là điểm thu hút đối với người dân thành thị.

Bên cạnh đó, tại Yên Bài có nhiều homestay, farmstay và khu nghỉ dưỡng sinh thái. Không gian yên tĩnh, không khí trong lành khiến nơi đây trở thành điểm đến lý tưởng cho xu hướng du lịch “chữa lành”. Chỉ với một kỳ nghỉ ngắn, du khách đã có thể tái tạo năng lượng mà không cần đi xa.

Không chỉ có thiên nhiên, Yên Bài còn giàu bản sắc văn hóa. Khoảng 45% dân số là đồng bào dân tộc, chủ yếu là dân tộc Mường với nhiều phong tục, lễ hội truyền thống đặc sắc như lễ xuống đồng, lễ cầu mưa hay các điệu múa, tiếng chiêng vang vọng núi rừng. Đây là những giá trị văn hóa quý báu, góp phần tạo nên sức hút riêng cho địa phương.

Khu vực Vân Hòa với Trung tâm Nghệ thuật Mường là điểm nhấn văn hóa quan trọng, nơi du khách có thể tìm hiểu sâu hơn về đời sống, trang phục, nhạc cụ và nghi lễ truyền thống của người Mường.

Ngoài ra, Yên Bài còn sở hữu các điểm văn hóa tâm linh đã được xếp hạng di tích cấp thành phố, gắn liền với đời sống tín ngưỡng của nhân dân, là những địa chỉ có giá trị về lịch sử, văn hóa như đình Làng Quýt, đình Đân và đình Rùa. Đặc biệt, xã có cây đa cổ thụ hàng nghìn năm tuổi, đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, mang giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và cảnh quan. Đây không chỉ là biểu tượng gắn bó với đời sống tinh thần của cộng đồng dân cư mà còn là điểm nhấn đặc sắc, góp phần nâng cao giá trị và sức hấp dẫn của du lịch địa phương.

Trong những năm gần đây, kinh tế - xã hội xã Yên Bài ổn định và phát triển tích cực, với cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ và du lịch, đồng thời nâng cao chất lượng nông nghiệp và thương mại. Địa phương nổi bật với chăn nuôi bò sữa liên kết doanh nghiệp, sản xuất chè đạt chuẩn OCOP và các mô hình nuôi, chế biến đà điểu. Những lợi thế này tạo điều kiện phát triển du lịch nông nghiệp và du lịch trải nghiệm gắn với sản xuất địa phương.

Cần một “cú hích” để bứt phá

Trong bối cảnh đó, chương trình khảo sát, kết nối du lịch Yên Bài được xem là “cú hích” quan trọng. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp lữ hành trực tiếp trải nghiệm, đánh giá tiềm năng và xây dựng sản phẩm phù hợp, đồng thời giúp địa phương quảng bá hình ảnh và thu hút đầu tư.

Đánh giá tiềm năng phát triển du lịch của xã Yên Bài, Chủ tịch UBND xã Yên Bài Nguyễn Văn Tùng cho biết, hiện nay, khách du lịch đến địa phương chủ yếu tập trung vào dịp cuối tuần, thường chỉ lưu trú trong thời gian ngắn, thậm chí chỉ một buổi, khiến nguồn thu từ du lịch chưa ổn định và chưa tạo ra được nhiều giá trị gia tăng cho địa phương.

Địa phương có tiềm năng về cảnh quan thiên nhiên, núi rừng và văn hóa phong phú. Tuy nhiên, điều trăn trở là làm thế nào để khai thác hiệu quả những lợi thế đó, tạo ra sản phẩm hấp dẫn và giữ chân du khách, từ đó nâng cao giá trị du lịch của địa phương. Từ đó, ông Nguyễn Văn Tùng đề nghị nhận được các ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, các doanh nghiệp lữ hành để chỉ ra những điểm mạnh, điểm hạn chế, từ đó giúp địa phương phát triển du lịch trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Văn Tuyên, Tổng Giám đốc Travelogy đánh giá cao tiềm năng và sự đa dạng điểm đến của xã Yên Bài sau chuyến khảo sát. Tuy nhiên, ông cho rằng sản phẩm du lịch hiện chưa thể hiện rõ bản sắc, đặc biệt là chưa làm nổi bật “cái hồn” văn hóa người Mường dù đây là cộng đồng chiếm tỷ lệ lớn tại địa phương.

Ông Tuyên đề xuất cần phát huy vai trò của người Mường trong hoạt động du lịch, nhất là trong đón tiếp và thuyết minh, để tăng tính chân thực và lan tỏa hình ảnh văn hóa. Đồng thời, địa phương cần xác định rõ bản sắc chủ đạo để xây dựng sản phẩm đặc trưng, tránh tình trạng “cái gì cũng có nhưng không có điểm nhấn”, dù tài nguyên du lịch rất phong phú.

Với những lợi thế sẵn có, Yên Bài không chỉ là một điểm đến du lịch mà còn là hành trình trải nghiệm, nơi du khách tìm lại sự cân bằng giữa cuộc sống hiện đại và giá trị truyền thống. Nếu được đầu tư và có giải pháp, chiến lược bài bản, trong tương lai gần, Yên Bài hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn quen thuộc của người Hà Nội mỗi khi muốn “đi trốn” khỏi phố thị ồn ào.