Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva đã cảnh báo, khả năng phục hồi của nền kinh tế toàn cầu một lần nữa đối mặt thử thách trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông bùng phát. Xung đột kéo dài sẽ gây ra những tác động tiêu cực dễ nhận thấy lên giá năng lượng, tâm lý thị trường, tăng trưởng kinh tế và lạm phát, đồng thời đặt ra những áp lực mới đối với các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới. Nếu giá năng lượng tăng 10% và duy trì trong một năm, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm 0,4 điểm phần trăm, trong khi tăng trưởng kinh tế có thể giảm 0,1-0,2 điểm phần trăm.

Theo bà Georgieva, thế giới đang bước vào kỷ nguyên của những cú sốc xảy ra với tần suất ngày càng dày đặc và khó dự đoán hơn. Sự bất ổn giờ đây đã trở thành "trạng thái bình thường mới”, trong bối cảnh cuộc đối đầu quân sự giữa Iran và liên minh Mỹ - Israel đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải và dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz.

Người đứng đầu IMF đánh giá cao những nỗ lực tái thiết hệ thống tài chính và củng cố niềm tin nhà đầu tư của các quốc gia châu Á kể từ cuộc khủng hoảng tài chính giai đoạn 1997-1998. Tuy nhiên, bà khuyến nghị khu vực này cần chuẩn bị cho một thế giới đầy rẫy các cú sốc lặp đi lặp lại. Bà Georgieva kêu gọi các nền kinh tế châu Á đẩy mạnh liên kết nội khối để tự bảo vệ mình trước những bất định thương mại, thông qua việc cắt giảm các hàng rào phi thuế quan.

Trong khi đó, nhận định về tác động từ xung đột tại Trung Đông, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cảnh báo cuộc xung đột đang leo thang trong khu vực đã dập tắt hy vọng về một quỹ đạo tăng trưởng mạnh mẽ hơn của nền kinh tế toàn cầu, khi tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz đang đe dọa đẩy lạm phát tăng vọt.

Đáng chú ý, dù dự báo tăng trưởng 2,9% cho năm 2026 không thay đổi so với ước tính hồi tháng 12/2025, nhưng OECD cho rằng tăng trưởng GDP toàn cầu có thể được điều chỉnh tăng thêm khoảng 0,3 điểm phần trăm nếu xung đột không leo thang. Việc giá năng lượng tăng vọt và tính chất khó lường của cuộc xung đột đã làm lu mờ các lực đẩy tích cực như sự bùng nổ đầu tư công nghệ và mức thuế quan thấp hơn.

OECD nhận định, đi kèm với việc kéo lùi đà tăng trưởng, xung đột cũng là tác nhân khiến lạm phát bùng phát trở lại. Với việc giá năng lượng đang tăng phi mã, lạm phát tại Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới được dự báo sẽ tăng lên 4% trong năm 2026, cao hơn tới 1,2 điểm phần trăm so với kỳ vọng trước đó, trước khi "hạ nhiệt", xuống còn 2,7% vào năm 2027.

Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế, ông Fatih Birol nhận định, thế giới phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Xung đột tại Trung Đông đã khiến nguồn cung dầu của thế giới sụt giảm 11 triệu thùng/ngày, trong khi hai cú sốc liên tiếp vào thập niên 1970 đã khiến thế giới mất đi tổng cộng 10 triệu thùng/ngày.

Bên cạnh đó, hơn 40 tài sản năng lượng tại 9 quốc gia khu vực Trung Đông đã bị hư hại ở mức độ “nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng” do chiến sự. Tình trạng này có nguy cơ kéo dài sự đứt gãy của chuỗi cung ứng toàn cầu ngay cả khi xung đột kết thúc, vì các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và hệ thống đường ống sẽ cần một khoảng thời gian nhất định để có thể hoạt động trở lại.

Tuy nhiên, theo phân tích mới nhất của ngân hàng Goldman Sachs, tác động chính của cuộc xung đột sẽ tập trung vào lĩnh vực năng lượng, không làm tê liệt hệ thống sản xuất và vận chuyển toàn cầu, dẫn đến một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng quy mô lớn như những gì thế giới đã chứng kiến trong đại dịch COVID-19.

Giá dầu tăng cao được dự báo sẽ làm giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu khoảng 0,3 điểm phần trăm, đồng thời đẩy lạm phát tổng thể tăng thêm khoảng 0,5-0,6 điểm phần trăm trong năm tới. Tuy nhiên, đối với lạm phát lõi (không bao gồm giá năng lượng), mức ảnh hưởng được đánh giá là khiêm tốn hơn, chỉ khoảng 0,1-0,2 điểm phần trăm. 

Một yếu tố then chốt mà Goldman Sachs nhấn mạnh, vai trò của eo biển Hormuz. Đây là điểm thắt chiến lược, nơi phần lớn dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư phải đi qua để đến các thị trường toàn cầu. Nếu tuyến hàng hải này bị đóng hoặc gián đoạn nghiêm trọng, các tác động kinh tế có thể trở nên lớn hơn đáng kể. Tuy nhiên, Goldman Sachs cho rằng ngay cả trong kịch bản căng thẳng, cú sốc hiện tại vẫn mang tính cục bộ hơn so với đại dịch COVID-19.