Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), lợi nhuận ròng của ngành hàng không toàn cầu dự kiến giảm gần một nửa trong năm 2026 khi giá nhiên liệu máy bay tăng khoảng 70% do tác động từ xung đột tại Trung Đông.

Tờ The Straits Times dẫn phát biểu của Tổng giám đốc IATA Willie Walsh tại Đại hội đồng thường niên của IATA ở Rio de Janeiro (Brazil) ngày 7/6, cho biết lợi nhuận ròng của ngành hàng không toàn cầu được dự báo giảm từ khoảng 45 tỷ USD năm 2025 xuống còn 23 tỷ USD trong năm 2026.

Ông Walsh cho rằng tất cả các hãng hàng không đều đang chịu tác động từ đợt tăng giá nhiên liệu đột biến. Theo ông, dù các hãng đã tìm cách bù đắp một phần chi phí thông qua điều chỉnh giá vé và nâng cao hiệu quả khai thác, những biện pháp này vẫn không đủ để duy trì mức lợi nhuận như năm trước. Ông nhận định năm 2026 sẽ là một năm đầy thách thức đối với toàn ngành hàng không, đặc biệt là các hãng vẫn chưa hoàn toàn phục hồi tình hình tài chính sau đại dịch Covid-19.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương được đánh giá là một trong những nơi chịu ảnh hưởng rõ nét nhất. IATA dự báo lợi nhuận ròng của các hãng hàng không trong khu vực sẽ giảm từ 9,8 tỷ USD năm 2025 xuống còn 6,6 tỷ USD trong năm 2026.

Nguyên nhân chủ yếu là khu vực này phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông. Việc gián đoạn nguồn cung nhiên liệu có thể tạo thêm áp lực lên các nhà máy lọc dầu, dẫn đến tình trạng khan hiếm nhiên liệu hàng không và đẩy giá nhiên liệu máy bay tăng cao hơn so với nhiều khu vực khác.

Theo IATA, nhiều hãng hàng không đã phải điều chỉnh công suất trên một số đường bay, đồng thời sử dụng các lộ trình dài hơn để tránh những khu vực không phận bị hạn chế. Điều này khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng lên, năng lực khai thác thực tế bị thu hẹp và chi phí vận hành gia tăng.

Tại châu Á, một số hãng hàng không như VietJet, Garuda Indonesia, Malaysia Airlines cùng các hãng của Trung Quốc đã cắt giảm lịch khai thác trong thời gian gần đây nhằm ứng phó với áp lực chi phí.

Tuy vậy, IATA cũng ghi nhận một số hãng hàng không trong khu vực vẫn hưởng lợi từ sự thay đổi luồng hành khách quốc tế do xung đột Trung Đông gây ra. Các tuyến bay kết nối giữa châu Âu và châu Á ghi nhận nhu cầu gia tăng tại một số thời điểm.

Vừa qua, các hãng hàng không đã bổ sung khoảng 90 chuyến bay giữa Singapore và nhiều thành phố như Frankfurt, London, Munich, Muscat, Paris, Perth và Sydney sau khi một số đường bay Trung Đông bị gián đoạn. Trong cùng tháng, Singapore Airlines và hãng giá rẻ Scoot vận chuyển tổng cộng 3,8 triệu hành khách, mức cao nhất từng được ghi nhận trong một tháng của tập đoàn.

Theo dự báo của IATA, lợi nhuận bình quân trên mỗi hành khách tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ giảm từ 5,3 USD trong năm 2025 xuống còn 3,4 USD trong năm 2026. Trên phạm vi toàn cầu, con số này cũng giảm từ 9,1 USD xuống còn khoảng 4,5 USD.

Biên lợi nhuận ròng của toàn ngành dự kiến chỉ còn 2% trong năm 2026, thấp hơn đáng kể so với mức 4,2% của năm 2025.

Ngoài chi phí nhiên liệu, ngành hàng không còn phải đối mặt với nhiều sức ép khác. IATA cho biết tình trạng thiếu máy bay mới tiếp tục khiến chi phí thuê tàu bay tăng lên mức kỷ lục, đồng thời kéo theo chi phí bảo dưỡng cao hơn đối với các đội bay cũ.

Ông Walsh cho biết chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ toàn cầu vẫn chưa thể đáp ứng đúng tiến độ giao máy bay và động cơ như cam kết. Hiện lượng đơn đặt hàng tồn đọng đã vượt 18.000 máy bay, khiến tuổi đời trung bình của đội bay toàn cầu tăng lên mức kỷ lục 15,2 năm.

Các hãng hàng không cũng phải chi thêm từ 1,2 đến 1,6 tỷ USD để tuân thủ chương trình bù đắp và giảm phát thải carbon đối với hàng không quốc tế (CORSIA).

Bên cạnh đó, IATA cảnh báo nguy cơ đình lạm, tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm kết hợp với lạm phát cao, có thể làm suy giảm khả năng chấp nhận giá vé cao của hành khách trong thời gian dài.

Dù vậy, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn được đánh giá là tương đối vững chắc. Hệ số sử dụng ghế trên các chuyến bay toàn cầu dự kiến đạt mức kỷ lục 84% trong năm 2026, tăng so với 83,5% của năm trước.

Kết quả khảo sát do IATA thực hiện tại 15 quốc gia cho thấy 41% người được hỏi dự định đi lại nhiều hơn trong 12 tháng tới, trong khi 52% cho biết sẽ duy trì mức độ di chuyển tương đương hiện nay.

Nhờ nhu cầu hành khách tiếp tục tăng, doanh thu bán vé toàn cầu được dự báo đạt 839 tỷ USD trong năm 2026, tăng 9,2% so với mức 768 tỷ USD của năm 2025. Tuy nhiên, mức tăng doanh thu này được cho là chưa đủ để bù đắp hoàn toàn áp lực chi phí đang gia tăng trên toàn ngành.