Theo kyivindependent.com và Politico.eu ngày 3/3, cuộc chiến mới bùng nổ tại Trung Đông giữa liên quân Mỹ và Israel với Iran không chỉ làm rung chuyển khu vực này mà còn đang đặt Ukraine vào một tình thế chiến lược đầy rủi ro. Dù Kiev công khai ủng hộ chiến dịch của Washington, nhưng những lo ngại về việc cạn kiệt nguồn lực quân sự và sự xao nhãng của đồng minh cùng đối tác đang hiện hữu rõ rệt hơn bao giờ hết.

"Lá chắn" Patriot và nỗi lo cạn kiệt nguồn cung

Politico.eu lưu ý, đối với Ukraine, các hệ thống phòng không, đặc biệt là tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất, được coi là "lá chắn" trong cuộc đối đầu kéo dài 4 năm qua với Nga. Tuy nhiên, việc Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự tấn công Iran từ ngày 28/2 đã làm dấy lên những lo ngại về ưu tiên phân phối vũ khí.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận rằng dù hiện tại nguồn cung vẫn ổn định, nhưng một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông chắc chắn sẽ tạo ra áp lực lớn. Lực lượng Mỹ đang phải tăng cường các hệ thống phòng không để bảo vệ các căn cứ của chính mình tại Trung Đông, điều này có thể dẫn đến việc "vét cạn" kho tên lửa dự trữ dành cho Kiev.

"Mọi người đều hiểu rằng đối với chúng tôi, tên lửa phòng không là mạng sống", ông Zelensky nhấn mạnh trong một thông điệp gửi tới giới truyền thông.

Các quan chức châu Âu cũng bày tỏ sự quan ngại tương tự. Chuyên gia quốc phòng Jamie Shea tại Viện Chatham House nhận định rằng nếu xung đột Trung Đông sa lầy, khả năng các nước châu Âu mua vũ khí từ Mỹ để chuyển tới Ukraine sẽ bị cản trở đáng kể.

Bên cạnh vấn đề vũ khí, cuộc chiến tại Iran đang tạo ra những tác động tiêu cực gián tiếp nhưng vô cùng nguy hiểm đối với Ukraine. Một là, sự xao nhãng của quốc tế: Chuyên gia Jenny Mathers từ Đại học Aberystwyth (Anh) cảnh báo rằng tâm điểm truyền thông và nguồn lực của Washington sẽ bị hút về Trung Đông, đẩy vấn đề Ukraine xuống hàng thứ yếu.

Hai là, tiến trình hòa bình bị đình trệ: Các cuộc đàm phán ba bên dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi (UAE) vào đầu tháng 3 đã bị lung lay dữ dội sau các cuộc tấn công của Iran vào lãnh thổ UAE.

Ba là, giá dầu tăng vọt: Xung đột có thể đẩy giá dầu lên ngưỡng 100 USD/thùng hoặc cao hơn. Đây là thông tin có lợi cho Nga, giúp Moskva có thêm nguồn tài chính dồi dào để tài trợ cho chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Toan tính chiến lược của Ukraine

Theo kyivindependent.com, việc Ukraine nhanh chóng trở thành một trong những quốc gia đầu tiên ủng hộ Mỹ và Israel tấn công Iran được giới phân tích đánh giá là một bước đi có tính toán kỹ lưỡng. Thứ nhất là về cắt đứt nguồn tiếp tế của đối thủ: Iran là đối tác gần gũi của Nga, nơi cung cấp thiết bị bay không người lái (UAV) Shahed để Nga tấn công các thành phố Ukraine.

Thứ hai là nhằm "ghi điểm" với chính quyền Tổng thống Trump: Ông Zelensky đang tìm cách chứng minh Ukraine là một đồng minh đáng tin cậy và có chung đối thủ với Mỹ.

Thứ ba là khai thác mâu thuẫn Mỹ - Nga: Nhà phân tích chính trị Volodymyr Fesenko cho rằng Kiev muốn tận dụng những rạn nứt nảy sinh giữa Washington và Moskva thông qua vấn đề Iran.

Tuy nhiên, hiệu quả của chiến lược này vẫn còn là dấu hỏi lớn. Thực tế cho thấy thái độ thù địch của Tổng thống Trump với Iran chưa chắc đã làm suy yếu mối quan hệ cá nhân của ông với nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin, vốn là bên mà ông Trump luôn ngần ngại đối đầu trực tiếp.

Mặc dù liên quân Mỹ - Israel đã đạt được những thành công bước đầu như ám sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, nhưng các chuyên gia quốc tế như Neil Quilliam (Viện Chatham House) hay Aron Lund (Century International) đều hoài nghi về khả năng sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Iran.

Nếu Iran không rơi vào kịch bản sụp đổ nhanh chóng mà chuyển sang một cuộc xung đột tiêu hao kéo dài, Ukraine sẽ là bên chịu thiệt thòi nhất khi nguồn lực hỗ trợ từ phương Tây bị phân tán.

Tóm lại, việc Ukraine đặt cược vào chiến dịch của Mỹ tại Iran là một canh bạc chính trị đầy rủi ro. Trong khi hy vọng vào một sự thay đổi địa chính trị có lợi, Kiev đang phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã: Một cuộc chiến mới ở Trung Đông có thể là rào cản lớn nhất ngăn cản nguồn cung vũ khí và sự quan tâm của Mỹ đối với cuộc chiến của chính họ.