Theo số liệu của Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ, trong 9 tháng đầu năm tài khóa hiện tại bắt đầu từ tháng 4/2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Ấn Độ sang Trung Quốc tăng 36,7% so với cùng kỳ, đạt 14,25 tỷ USD. Riêng trong tháng 12, xuất khẩu tăng tới 68%, lên 2,05 tỷ USD, phản ánh sự dịch chuyển đáng chú ý trong dòng chảy thương mại song phương.

Ông Rajesh Agrawal, Thứ trưởng Thương mại Ấn Độ, đánh giá đây là mức tăng tích cực, đồng thời cho rằng quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo điều kiện để Ấn Độ mở rộng xuất khẩu sang các thị trường lớn, trong đó có Trung Quốc.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh quan hệ thương mại Mỹ - Ấn trở nên căng thẳng. Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 8/2025 đã áp mức thuế lên tới 50% đối với hàng hóa Ấn Độ, bao gồm mức 25% liên quan đến việc New Delhi mua dầu từ Nga. Ấn Độ hiện có thặng dư thương mại lớn với Mỹ (thị trường xuất khẩu hàng đầu của nước này), khiến các biện pháp thuế quan mới gây áp lực đáng kể lên chiến lược thương mại của New Delhi.

Trong cơ cấu xuất khẩu sang Trung Quốc, thủy sản nổi lên như một nhóm hàng chủ lực. Trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 11/2025, Ấn Độ xuất khẩu 1,056 tỷ USD thủy sản sang Trung Quốc, tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, các tổ chức nghiên cứu cho rằng mức tăng này mang tính tập trung cao và chưa phản ánh sự mở rộng bền vững của năng lực xuất khẩu.

Bản báo cáo công bố tháng 12/2025 của Viện Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu (GTRI) cho thấy naphtha là mặt hàng đóng góp lớn nhất vào mức tăng xuất khẩu, khi kim ngạch giai đoạn tháng 4 đến tháng 10/2025 tăng 172%, đạt 1,4 tỷ USD, nhờ nhu cầu mạnh từ ngành hóa dầu Trung Quốc. Điện tử cũng ghi nhận các mức tăng đột biến, trong đó xuất khẩu bảng mạch in tăng hơn 2.000% lên 418 triệu USD trong bảy tháng đầu năm tài khóa, còn linh kiện điện thoại di động tăng 82% lên 362 triệu USD.

GTRI nhận định xu hướng này là bất thường, bởi Ấn Độ vốn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu các mặt hàng điện tử từ Trung Quốc. Điều này cho thấy xu hướng gia tăng xuất khẩu mang tính ngắn hạn, phản ứng với nhu cầu tức thời từ phía Trung Quốc, hơn là kết quả của một sự dịch chuyển cấu trúc dài hạn.

Song song với việc mở rộng xuất khẩu sang Trung Quốc, Ấn Độ cũng tăng tốc ký kết các thỏa thuận thương mại nhằm giảm thiểu tác động từ thuế quan Mỹ. Trong những tháng gần đây, New Delhi đã hoàn tất một hiệp định thương mại tự do với New Zealand, ký thỏa thuận đối tác kinh tế toàn diện với Oman và trước đó là hiệp định thương mại với Vương quốc Anh. Các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu và Mỹ cũng đang được thúc đẩy.

Ông S. C. Ralhan, Chủ tịch Liên đoàn các tổ chức xuất khẩu Ấn Độ (FIEO), cho rằng danh sách các thị trường xuất khẩu hàng đầu của Ấn Độ phản ánh mức độ đa dạng và khả năng chống chịu cao, yếu tố đặc biệt quan trọng khi các tuyến thương mại toàn cầu bị tái định hình bởi xung đột địa chính trị và các điều chỉnh chiến lược.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rủi ro dài hạn. Bà Namrata Hasija tại Trung tâm Phân tích và Chiến lược Trung Quốc tại New Delhi nhận định xuất khẩu của Ấn Độ sang Trung Quốc hiện chưa mang tính phổ quát và phụ thuộc lớn vào một số mặt hàng cụ thể, khiến tăng trưởng dễ bị đảo chiều nếu chính sách mua hàng của Bắc Kinh thay đổi.

Trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 12/2025, Trung Quốc xuất khẩu sang Ấn Độ 95,95 tỷ USD, tăng so với mức 84,57 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc theo đó tăng lên 81,7 tỷ USD, cho thấy dù xuất khẩu tăng nhanh, cán cân thương mại song phương vẫn nghiêng mạnh về phía Bắc Kinh.

Theo ông N. R. Bhanumurthy, Giám đốc Trường Kinh tế Madras, thuế quan của Mỹ có thể khiến hàng hóa Ấn Độ tạm thời cạnh tranh hơn tại Trung Quốc. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh thâm hụt thương mại ngày càng lớn với Trung Quốc là vấn đề đáng lo ngại, đòi hỏi New Delhi phải điều chỉnh quan hệ kinh tế song phương theo hướng cân bằng hơn.