Các công ty bảo hiểm có thể hủy hợp đồng bảo hiểm đối với những con tàu trả phí quá cảnh cho Iran hoặc bất kỳ quốc gia nào khác.
Tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, gần Khasab, Oman ngày 20/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo truyền thông Mỹ, đây là thông báo được Hiệp hội Thị trường Lloyd's (LMA) đưa ra ngày 23/7, làm gia tăng bất ổn đối với thị trường dầu mỏ, vốn đã rơi vào tình trạng hỗn loạn sau cuộc xung đột với Iran.
LMA, tổ chức đại diện cho các nhà bảo hiểm hàng hải, cho biết, trong điều khoản mới được bổ sung vào các hợp đồng bảo hiểm hàng hải rằng, việc trả phí quá cảnh trực tiếp cho Iran hoặc thông qua đại diện nào của nước này là hành vi bất hợp pháp. Nếu tàu nào thực hiện khoản thanh toán này, toàn bộ hợp đồng bảo hiểm của tàu đó có thể bị vô hiệu.
LMA nêu rõ: “Theo điều khoản này, các công ty bảo hiểm không có nghĩa vụ bồi thường đối với khoản thanh toán nào như vậy. Nếu khoản thanh toán đã được thực hiện, các công ty bảo hiểm sẽ được miễn mọi nghĩa vụ liên quan đến con tàu đó”.
LMA cho biết, các công ty bảo hiểm có thể áp dụng chính sách chung đối với các khoản phí quá cảnh, để các đại lý không phải xác định cuối cùng khoản tiền sẽ được chuyển cho ai. Điều này cũng có thể áp dụng với cả Mỹ. Tổng thống Donald Trump từng đề xuất về việc nước này cũng sẽ thu phí quá cảnh, nhưng sau đó đã từ bỏ kế hoạch đó.
Tuy nhiên, điều khoản của LMA chỉ mang tính hướng dẫn và các đại lý bảo hiểm cũng như các công ty vận tải biển vẫn có thể tự xây dựng các điều khoản hợp đồng theo cách họ cho là phù hợp.
Dẫu vậy, quy định này có thể khiến tình hình vốn đã rất phức tạp tại eo biển Hormuz càng thêm rối rắm. Iran đã nổ súng vào các tàu tìm cách ra vào vịnh Ba Tư theo đường bám sát bờ biển Oman. Iran muốn các tàu đi qua eo biển Hormuz gần bờ biển của mình để có thể đăng ký và thu phí quá cảnh.
Tuy nhiên, theo LMA, Mỹ và nhiều quốc gia khác đã áp đặt các lệnh trừng phạt Iran, vì vậy việc giao dịch với chính quyền Iran sẽ vi phạm pháp luật.
Điều này khiến các công ty vận tải biển gần như không còn nhiều lựa chọn khả thi, đặc biệt trong bối cảnh lực lượng Houthi đã tuyên bố phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, làm thu hẹp thêm các tuyến đường còn lại để dầu mỏ Trung Đông đến được với khách hàng.
Xung đột tiếp diễn khiến lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz tiếp tục giảm. Theo dữ liệu của công ty phân tích thị trường Kpler, chỉ có 3 tàu hàng đi qua eo biển Hormuz trong ngày 22/7 và không có tàu chở dầu thô siêu trọng hoặc tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng nào lưu thông qua tuyến đường này. Các doanh nghiệp vận tải biển vẫn duy trì thái độ thận trọng trước những rủi ro an ninh tại khu vực.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, kết nối các nước sản xuất dầu mỏ vùng Vịnh và thị trường quốc tế với khoảng 20% lượng dầu và khí đốt giao dịch toàn cầu. Giới phân tích nhận định, việc lưu lượng tàu tiếp tục suy giảm phản ánh lo ngại an ninh hàng hải chưa hạ nhiệt, đồng thời có thể gây thêm sức ép lên chuỗi cung ứng năng lượng, chi phí vận tải và giá dầu thế giới.
Trong khi đó, giá dầu thế giới tiếp tục đà tăng trong phiên giao dịch ngày 23/7 do căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông, gây lo ngại về nguồn cung nhiên liệu.
Theo đó, giá dầu Brent Biển Bắc có lúc tăng mạnh 5%, lên 98,8 USD/thùng, sau khi lực lượng Houthi tuyên bố tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia ở Biển Đỏ. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng 3,8%, lên 90,11 USD/thùng. Các nhà đầu tư lo ngại rằng các cuộc tấn công này có nguy cơ mở ra một mặt trận mới trong cuộc xung đột ở Trung Đông.