Đại biểu Lương Đình Hưng (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) cho rằng, dự thảo Luật đã bám sát và thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng tại các văn kiện, Nghị quyết quan trọng của Đảng và Quốc hội. Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, chuẩn bị công phu, nghiêm túc; nội dung bám sát mục tiêu, quan điểm chỉ đạo xây dựng Luật, đã rà soát cắt giảm từ 198 Điều xuống còn 134 Điều (giảm 20% số Điều) nhằm bảo đảm tính ngắn gọn, tỉnh gọn và rõ ràng; trình tự, thủ tục xây dựng Dự án Luật tuân thủ đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.

Tuy nhiên, để Dự án Luật được hoàn thiện và có tính khả thi cao hơn nữa khi triển khai thi hành trong thực tiễn, đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc quy định về mở rộng đối tượng sở hữu nhà ở tại Việt Nam (bao gồm người Việt Nam có 2 quốc tịch và cá nhân nước ngoài kết hôn với người gốc Việt Nam), đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về cơ chế, nguyên tắc kiểm soát chặt chẽ gắn với yêu cầu bảo vệ quốc phòng, an ninh. 

Cần quy định rõ các khu vực, địa bàn có tính chất chiến lược về quân sự, quốc phòng, khu vực biên giới, biển đảo, vùng biển, hành lang an toàn phòng thủ mà người nước ngoài hoặc đối tượng có yếu tố nước ngoài không được phép sở hữu hoặc mua bán, nhận chuyển nhượng nhà ở, tránh tạo ra bất cập làm ảnh hưởng đến lợi ích, an ninh lâu dài của quốc gia.

Đối với các loại hình nhà ở mới được bổ sung như nhà ở có mục đích lưu trú (căn hộ du lịch, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ kết hợp văn phòng...) và nhà ở thương mại giá rẻ, đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị bổ sung quy định về cơ chế phối hợp giữa UBND cấp tỉnh với Bộ Quốc phòng và các cơ quan chức năng trong việc phê duyệt quy hoạch, chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nhà ở lưu trú hoặc nhà ở thương mại có diện tích lớn tại các vị trí nhạy cảm về an ninh, quốc phòng.

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Lê Trọng Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh) cơ bản đồng tình với hướng sửa đổi tại Điều 18 đến Điều 22 của dự thảo, nhất là việc xử lý mối quan hệ giữa mở cửa thị trường nhà ở với yêu cầu quản lý đất đai và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Theo đại biểu Lê Trọng Hòa, tại Điều 19 điểm mới đáng chú ý là dự thảo không tiếp tục cho nhóm đối tượng này sở hữu nhà ở riêng lẻ như pháp luật hiện hành mà giới hạn vào căn hộ chung cư.

Điều 18 dự thảo quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài chỉ được sở hữu nhà ở trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở, trừ dự án thuộc khu vực cần bảo đảm quốc phòng, an ninh; Chính phủ quy định chi tiết khu vực cần bảo đảm quốc phòng, an ninh làm cơ sở để địa phương xác định và công khai danh mục dự án trên địa bàn cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở.

Bên cạnh đó, Lê Trọng Hòa cũng quan tâm nhiều đến Khoản 1 Điều 21 quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài chỉ được sở hữu không quá 30% số lượng căn hộ có mục đích để ở trong một tòa nhà chung cư. Khoản 2 quy định trường hợp dự án có nhiều tòa nhà chung cư thì tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu không quá 30% số lượng căn hộ có mục đích để ở của mỗi tòa nhà.

Đại biểu Lê Trọng Hòa cho rằng quy định này rõ về tỷ lệ nhưng cần đánh giá thêm về mức độ tập trung sở hữu. Ví dụ, một dự án có 10 tòa chung cư, nếu tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu gần 30% ở cả 10 tòa thì từng tòa đều đúng Luật, nhưng xét trên toàn bộ dự án, số lượng căn hộ thuộc sở hữu nước ngoài có thể rất lớn. Nếu nhiều dự án nằm liền kề cũng có tình trạng tương tự thì có thể hình thành mức độ tập trung đáng kể trên một không gian dân cư.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh cũng đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ cách hiểu về giới hạn 30% sở hữu. Đây là giới hạn tổng số căn hộ mà tất cả tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu trong một tòa nhà, hay là giới hạn đối với từng tổ chức, cá nhân? Trường hợp dự án có nhiều tòa nhà thì giới hạn này được xác định và kiểm soát như thế nào? Nội dung này cần được quy định hoặc giải trình thật rõ để bảo đảm cách hiểu và áp dụng thống nhất, đồng thời kiểm soát được mức độ tập trung sở hữu của các chủ thể nước ngoài.

Từ thực tiễn những địa phương có biên giới, biển, đảo, cửa khẩu, cảng biển, khu kinh tế và mức độ thu hút đầu tư nước ngoài lớn như Quảng Ninh, vấn đề này càng đáng lưu ý. Quản lý nhà ở có yếu tố nước ngoài ở những địa bàn như vậy không chỉ liên quan đến thị trường bất động sản mà còn gắn với quản lý dân cư, quản lý địa bàn, xây dựng khu vực phòng thủ, thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân.

Về chính sách phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân và nhà ở công vụ, đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị rà soát, cơ chế hóa rõ hơn việc ưu tiên giao đất sạch, ưu tiên nguồn vốn từ Quỹ nhà ở quốc gia và đơn giản hóa tối đa thủ tục đầu tư, xây dựng dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang, đặc biệt là các đơn vị làm nhiệm vụ thường trực sẵn sàng chiến đấu, đóng quân ở địa bàn vùng xa, biên giới, hải đảo, bảo đảm đáp ứng đúng tinh thần thể chế hóa các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị.

Về ý kiến này, đại biểu Lê Trọng Hòa cho rằng, nhà ở cho lực lượng vũ trang không chỉ là chính sách an sinh xã hội mà còn là một bộ phận của chính sách xây dựng lực lượng và chính sách hậu phương quân đội, công an. Đặc thù của lực lượng vũ trang là cán bộ, chiến sĩ thường xuyên được điều động, luân chuyển; nhiều đơn vị đóng quân tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo hoặc những địa bàn có điều kiện sinh hoạt khó khăn. Giải quyết tốt nhà ở sẽ trực tiếp góp phần ổn định đời sống gia đình, tư tưởng cán bộ, giữ nguồn nhân lực có chất lượng và giúp cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác lâu dài.