Đồng bạc xanh trượt giá

Phiên giao dịch ngày 27/1 ghi nhận mức giảm trong một ngày mạnh nhất của USD kể từ tháng 4/2025, thời điểm chính sách thuế quan mới của Tổng thống Trump đã châm ngòi cho làn sóng bán tháo tài sản Mỹ. Trong thời gian qua, những phát ngôn công kích tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), chính sách chi tiêu và đối ngoại khó đoán, cùng các động thái gây tranh cãi như vấn đề Greenland, đã khiến nhà đầu tư quốc tế ngày càng thận trọng với tài sản Mỹ.

Chỉ số USD - thước đo sức mạnh của đồng nội tệ Mỹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt - có thời điểm giảm hơn 1% xuống 95,566 trong phiên 27/1, mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022, trước khi nhích lên mức 95,964 trong phiên sáng 28/1.

Theo CNBC (Mỹ), chỉ số USD đã giảm 2,2% từ đầu năm đến nay, sau khi lao dốc hơn 9% trong năm 2025. Đây là mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2017.

Trong khi đó, ngày 27/1, Tổng thống Trump nói với báo giới tại bang Iowa rằng ông tin đồng USD đang “thể hiện rất tốt”.

Tổng thống Trump từ lâu đã ca ngợi lợi ích của việc đồng USD yếu đối với thương mại quốc tế, đồng thời công khai chỉ trích các quốc gia can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm làm suy yếu đồng tiền của họ so với đồng bạc xanh.

Vào tháng 7/2025, nhà lãnh đạo Mỹ nói: “Nghe thì không hay gì, nhưng bạn kiếm được nhiều tiền hơn rất nhiều từ đồng USD yếu… so với khi đồng USD mạnh”. Tổng thống Trump đồng thời nhấn mạnh kịch bản lý tưởng không phải là USD suy yếu quá mức, mà là ở mức vừa phải. Theo ông, đồng USD mạnh làm giảm lượng khách du lịch và khiến các nhà cung cấp Mỹ “không bán được gì”.

“Con dao hai lưỡi”

Thực tế, đồng USD yếu có thể mang lại cú hích cho kinh tế nội địa Mỹ khi hàng hóa trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế, trợ lực xuất khẩu, trong khi lợi nhuận kiếm được ở nước ngoài của các doanh nghiệp Mỹ tăng lên khi quy đổi về USD.

Dù vậy, trái với quan điểm cho rằng đồng USD giảm giá là “tin mừng” cho nước Mỹ, đồng tiền yếu cũng kéo theo cái giá phải trả, bao gồm nhập khẩu đắt đỏ hơn và nguy đánh mất niềm tin của giới đầu tư.

Nhà kinh tế trưởng Nela Richardson của ADP ngày 28/1 gọi sự suy giảm của đồng USD là “con dao hai lưỡi”. Bà đặt vấn đề: “Điều đó giúp hàng xuất khẩu của Mỹ cạnh tranh hơn ở nước ngoài, nhưng đồng USD yếu trong nước không phải lúc nào cũng tạo được niềm tin của thị trường. Và niềm tin đó sẽ rất quan trọng khi chúng ta xem xét những vấn đề khác mà nền kinh tế Mỹ đang phải vật lộn, như lạm phát dai dẳng, thâm hụt và nợ cao, và nhu cầu bán trái phiếu kho bạc, cả trong nước và ngoài nước”.

Bà Richardson cảnh báo rằng sự suy giảm của đồng USD đồng nghĩa với “bài toán của nền kinh tế Mỹ” ngày càng phức tạp.

Bên cạnh đó, bà đề cập đến các chỉ số như tỷ lệ thất nghiệp và tăng trưởng kinh tế, đồng thời lưu ý: “Những con số thống kê ban đầu không phản ánh toàn bộ câu chuyện và sự suy yếu của đồng USD là dấu hiệu cho thấy câu chuyện đó đang lung lay, mặc dù về mặt khách quan, các con số thống kê ban đầu vẫn rất mạnh mẽ”.

Bà Richardson cho biết lý do thị trường lo ngại về chỉ số USD này trong khi các lĩnh vực khác của nền kinh tế có vẻ mạnh mẽ là do mô hình chữ K. Bà nói với CNBC: "Đó là mô hình chi tiêu của người tiêu dùng hình chữ K, trong đó 20% người có thu nhập cao nhất đang thúc đẩy phần lớn chi tiêu ở Mỹ, và nhóm người tiêu dùng có thu nhập thấp hơn đang phải vật lộn với tốc độ lạm phát cao. Các con số trông có vẻ tốt, song phần cốt lõi của câu chuyện lại diễn ra bên dưới lớp vỏ ấy".

Theo bà Richardson, điều này cũng thể hiện rõ ở thị trường lao động. Bà giải thích thêm: “Bức tranh này phản ánh mô hình tiêu dùng hình chữ K, khi chúng ta chứng kiến tuyển dụng gia tăng trong lĩnh vực dịch vụ y tế vốn đắt đỏ với phần lớn người dân Mỹ; và ngành giải trí, du lịch, một dạng chi tiêu mang tính tùy ý của người tiêu dùng. Vì vậy, nếu bạn thuộc nhóm có điều kiện tài chính tốt, nền kinh tế này thực sự mang lại nhiều thuận lợi. Còn nếu không, cuộc sống vẫn là cuộc vật lộn”.

Giới đầu tư hiện dự đoán rằng trong ngắn hạn, xu hướng suy yếu của đồng bạc xanh nhiều khả năng vẫn chiếm ưu thế. Đồng USD đang hướng tới tháng giảm thứ ba liên tiếp.

Ngoài ra, thị trường đang diễn giải các bình luận gần đây của ông Trump như “đèn xanh” cho một đồng USD yếu hơn, phù hợp với quan điểm của nhiều thành viên trong nội các mới, rằng một đồng nội tệ rẻ hơn sẽ giúp tăng sức cạnh tranh cho xuất khẩu Mỹ.

Tuy vậy, sự suy yếu hiện tại của đồng USD không đồng nghĩa với một kịch bản trượt dốc không phanh. Các tư liệu cho thấy đồng tiền này đang đứng trước giai đoạn biến động mạnh, với những nhịp điều chỉnh đan xen giữa ngắn hạn và trung hạn, thay vì xu hướng một chiều rõ ràng.