Tại thành phố Thanh Đảo (Trung Quốc), người dân đã quen với hình ảnh những chiếc xe nhỏ gọn, không vô lăng, tự động dừng trước cửa để giao hàng. Một cư dân địa phương cho biết bà chỉ cần quét mã QR để nhận đồ, sau đó phương tiện tự rời đi, mang lại trải nghiệm mới mẻ và tiện lợi.

Các phương tiện này có thể vận chuyển hàng hóa trong phạm vi 30 km với chi phí khoảng 9,9 NDT mỗi chuyến. Nhờ tích hợp AI, xe có khả năng lập lộ trình, nhận diện tín hiệu giao thông, phát hiện chướng ngại vật và xử lý tình huống tương tự tài xế có kinh nghiệm.

Hiện tại, xe giao hàng tự hành tại Trung Quốc chủ yếu đảm nhiệm các nhiệm vụ như vận chuyển hàng từ trung tâm phân phối đến điểm trung chuyển, giao hàng tươi sống và thuốc cần bảo quản lạnh, cũng như phục vụ logistics nội khu công nghiệp.

Thanh Đảo đang vận hành khoảng 1.150 phương tiện dạng này, trở thành một trong những khu vực triển khai lớn nhất cả nước. Trong đó, Neolix là một trong những doanh nghiệp chủ lực, đã triển khai dịch vụ thử nghiệm từ giữa năm 2025. Các xe của hãng có thể chở tối đa 1 tấn hàng, dung tích 6 mét khối, tốc độ tối đa 45 km/h và phạm vi hoạt động khoảng 200 km mỗi lần sạc.

Theo đại diện công ty, việc phát triển thuật toán thị giác AI từ năm 2021 giúp xe hiểu môi trường giao thông phức tạp mà không phụ thuộc nhiều vào bản đồ chi tiết, qua đó giảm đáng kể chi phí vận hành. Tính đến cuối năm 2025, doanh nghiệp đã triển khai hơn 10.000 phương tiện tại hơn 15 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Không chỉ dừng ở Thanh Đảo, mô hình này đã lan rộng ra nhiều thành phố lớn. Tại Thâm Quyến, 432 xe tự hành đã thực hiện hơn 1 triệu đơn giao hàng trong một tháng, tạo doanh thu khoảng 8,7 triệu NDT. Trong khi đó tại Bắc Kinh, nền tảng Meituan áp dụng mô hình kết hợp, trong đó xe tự hành vận chuyển đến điểm trung chuyển, sau đó nhân viên giao hàng hoàn tất chặng cuối.

Đáng chú ý, công nghệ này cũng được triển khai tại các khu vực nông thôn xa xôi như Tân Cương, nơi mỗi chuyến giao hàng chỉ có vài bưu kiện, vốn không hiệu quả nếu sử dụng phương thức truyền thống.

Theo đại diện công ty vận chuyển Yunda Express, việc sử dụng xe tự hành có thể giúp giảm gần một nửa chi phí vận hành so với mô hình giao hàng truyền thống. Đây được xem là giải pháp cho bài toán chi phí cao và thiếu hụt lao động trong logistics chặng cuối.

Tính đến giữa năm 2025, hơn 100 thành phố tại Trung Quốc đã triển khai chương trình thí điểm xe giao hàng tự hành trên đường công cộng. Các cơ quan chức năng cũng đã ban hành hướng dẫn nhằm thúc đẩy xây dựng tiêu chuẩn vận hành và khung pháp lý cho lĩnh vực này.

Giới chuyên gia nhận định, sự phát triển nhanh chóng của xe giao hàng tự hành tại Trung Quốc đến từ sự kết hợp giữa công nghệ trưởng thành, nhu cầu thị trường lớn và sự hỗ trợ chính sách mạnh mẽ. Lĩnh vực phương tiện kết nối thông minh cũng được xác định là ngành chiến lược trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026 - 2030).

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng mục tiêu của công nghệ không phải thay thế hoàn toàn con người, mà hướng đến mô hình hợp tác giữa người và máy. Bên cạnh việc nâng cao hiệu quả giao hàng, hệ sinh thái này cũng tạo ra các công việc mới trong vận hành, bảo trì và điều phối.