08:14 12/08/2026

Xe e-scooter tại Israel: Tiện lợi nhưng tiềm ẩn nguy cơ chấn thương nghiêm trọng

Xe scooter điện (e-scooter) đã trở thành phương tiện di chuyển phổ biến trên đường phố Israel, đặc biệt tại Tel Aviv, nơi hàng nghìn người sử dụng mỗi ngày để đi làm, đi học hoặc di chuyển trong những quãng đường ngắn.

Chú thích ảnh
Xe scooter điện là phương tiện di chuyển phổ biến trên đường phố Israel.

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của phương tiện này, trong bối cảnh Israel ngày càng siết chặt các quy định đối với người sử dụng e-scooter.

Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports cho thấy người đi e-scooter có nguy cơ bị chấn thương sọ não cao gấp ba lần so với người đi xe máy. Họ đồng thời đối mặt với nguy cơ cao hơn bị tổn thương các cơ quan nội tạng và những mạch máu lớn.

Đáng chú ý, kết quả này xuất hiện dù người đi e-scooter có nguy cơ gãy xương thấp hơn khoảng 20% so với người đi xe máy và thấp hơn 10% so với người đi xe đạp. Điều đó cho thấy vấn đề nguy hiểm của e-scooter không nhất thiết nằm ở những chấn thương dễ nhận biết như gãy tay, chân, mà còn ở các tổn thương nghiêm trọng đối với não, đầu, ngực và các cơ quan bên trong cơ thể.

Theo nhóm nghiên cứu, đặc điểm thiết kế của e-scooter chính là một trong những nguyên nhân khiến người sử dụng dễ gặp chấn thương nặng. Người lái đứng trên một tấm ván hẹp, phía trước là bánh xe nhỏ và tay lái. Khi bánh trước bất ngờ va phải ổ gà, đá, vật cản hoặc cánh cửa ô tô mở ra, chiếc xe có thể dừng lại gần như tức thì, trong khi cơ thể người lái vẫn tiếp tục lao về phía trước.

Khi đó, người lái rất dễ bị hất qua tay lái. Đầu và phần thân trên thường là những bộ phận đầu tiên đập xuống mặt đường. Khác với ô tô có cấu trúc hấp thụ lực va chạm, người đi e-scooter gần như không có bất kỳ lớp bảo vệ nào giữa cơ thể và mặt đường.

Đây là nguy cơ đặc biệt đáng lưu ý tại Israel, nơi e-scooter xuất hiện dày đặc trên các tuyến phố đô thị. Theo dữ liệu được trình bày tại Ủy ban Kinh tế Knesset ngày 19/5 vừa qua, số người bị thương trong các vụ tai nạn liên quan đến e-scooter tại Israel đã tăng 534% kể từ năm 2018, tức tăng hơn 6 lần. Đáng chú ý hơn, trong năm 2025, đã có 25 người thiệt mạng trong các vụ tai nạn liên quan đến e-scooter và riêng trong 5 tháng đầu năm nay đã có thêm 11 người thiệt mạng liên quan đến phương tiện này.

Tại Israel, luật hiện hành quy định người điều khiển e-scooter phải từ 16 tuổi trở lên và bắt buộc đội mũ bảo hiểm. Từ năm 2024, Bộ Giao thông cũng triển khai hệ thống đăng ký trên toàn quốc, yêu cầu e-scooter phải có biển số màu vàng dễ nhận diện. Mức phạt đối với hành vi không đội mũ bảo hiểm đã được nâng lên 1.000 shekel.

Tuy nhiên, vấn đề lớn vẫn nằm ở khâu thực thi. Các chuyên gia cho rằng việc tăng mức phạt và tăng cường giám sát là cần thiết để thay đổi hành vi của người sử dụng. Tiến sĩ Raquel C. Gardner, chuyên gia nghiên cứu thần kinh tại Trung tâm Y tế Sheba, thậm chí cho rằng những bằng chứng hiện có đủ nghiêm trọng để đặt vấn đề cấm e-scooter tại Israel.

Trong khi tranh luận về việc cấm hay quản lý chặt chẽ phương tiện này tiếp tục diễn ra, một điều đã trở nên rõ ràng: e-scooter có thể rất tiện lợi cho giao thông đô thị, nhưng không phải là phương tiện “ít nguy hiểm” chỉ vì chạy chậm hơn xe máy. Với một ổ gà, một viên đá hoặc một cánh cửa ô tô mở bất ngờ, vài giây mất kiểm soát có thể biến một chuyến đi bình thường thành tai nạn nghiêm trọng.

Tin, ảnh: Thanh Bình (P/v TTXVN tại Tel Aviv)