Đổi mới tư duy về công tác cán bộ

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định xây dựng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cấp chiến lược và cơ sở, là khâu then chốt, đòi hỏi phẩm chất, năng lực, uy tín cao. Trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ “7 dám” (dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu khó khăn, dám hành động vì lợi ích chung) để đáp ứng yêu cầu bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết của Đảng cũng xác định tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; đẩy mạnh thu hút và trọng dụng nhân tài; khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, công tác cán bộ phải đi trước một bước. 

Từ thực tiễn công tác cán bộ ở cơ sở, ông Bùi Đình Thi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Phú Thọ cho rằng, đổi mới trước hết bắt đầu từ nhận thức. Đào tạo, bồi dưỡng không chỉ là việc bổ sung kiến thức lý luận hay “hợp thức hóa” bằng cấp cho quy hoạch, mà phải là quá trình rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực tư duy chiến lược và kỹ năng quản trị thực tiễn.

Phương châm “học đi đôi với hành”, “lấy người học làm trung tâm” và “đào tạo theo nhu cầu thực tiễn” trở thành kim chỉ nam cho các cơ sở đào tạo lý luận chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Đáng chú ý, việc xây dựng và chuẩn hóa các trường chính trị cấp tỉnh đạt chuẩn không chỉ là việc nâng cấp cơ sở vật chất, mà là sự thay đổi căn bản về chất lượng giảng dạy, kỷ luật học đường và môi trường văn hóa trường Đảng. Điều này khẳng định quyết tâm của Đảng trong việc xây dựng “lò luyện” cán bộ thực sự chất lượng ngay từ cơ sở.

Quan điểm xuyên suốt mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là chú trọng xây dựng Đảng về cán bộ, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trọng tâm là cấp chiến lược và cấp cơ sở, nhất là người đứng đầu; tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ. Điểm mới trong quan điểm chỉ đạo tại Đại hội XIV lần này là sự đồng bộ trong xây dựng đội ngũ cán bộ ở cả hai cấp chiến lược và cơ sở, thay vì chỉ chú trọng riêng từng cấp như trước đây.

Ở cấp chiến lược, việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ cấp chiến lược được nâng lên thành nhiệm vụ trọng tâm. Đây là nhóm tinh hoa có tầm nhìn chiến lược, tham gia hoạch định đường lối chính sách, tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước, nên yêu cầu phải có tư duy, tầm nhìn, bản lĩnh, nắm vững tình hình thực tiễn trong, ngoài nước và khả năng nhận diện xu thế toàn cầu, đưa ra dự báo chính xác.

Việc tập trung nguồn lực cho cán bộ cấp chiến lược giúp bảo đảm tính ổn định, xuyên suốt trong hoạch định chiến lược công tác cán bộ nói riêng, tầm nhìn, chiến lược phát triển đất nước nói chung. Đặc biệt, chủ trương mới dành sự quan tâm cao nhất cho người đứng đầu ở mọi cấp.

Vai trò của người chỉ đạo, điều hành được nhấn mạnh không chỉ về năng lực chuyên môn, mà còn về chuẩn mực đạo đức cách mạng, phong cách lãnh đạo và trách nhiệm cá nhân. Sự gương mẫu của người đứng đầu sẽ tạo động lực cho cả tập thể. Từ đó, nâng cao nhận thức xã hội, kỷ cương, kỷ luật, thúc đẩy cải cách hành chính và hiệu quả phục vụ nhân dân.

Đào tạo lý luận song hành cùng thực tiễn

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong đổi mới công tác đào tạo hiện nay là việc khắc phục triệt để tình trạng “kinh viện”, xa rời thực tế. Các chương trình bồi dưỡng cán bộ quy hoạch cấp chiến lược, cán bộ chủ chốt các cấp đã được thiết kế theo hướng giảm lý thuyết suông, tăng cường các chuyên đề về kỹ năng xử lý tình huống, quản trị khủng hoảng và thực tế cơ sở.

Đặc biệt, mô hình “đào tạo qua thực tiễn” thông qua việc luân chuyển, biệt phái cán bộ về những địa bàn khó khăn, lĩnh vực trọng yếu đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Đây được coi là “trường học lớn” để cán bộ rèn luyện phẩm chất đạo đức, tôi luyện ý chí và kiểm chứng năng lực điều hành. Qua thực tiễn, những cán bộ có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung sẽ được phát hiện và bồi dưỡng kịp thời.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo cũng chú trọng hơn đến việc cập nhật những kiến thức mới của thời đại như: Kinh tế số, xã hội số, quản trị thông minh, an ninh mạng và hội nhập quốc tế. Việc mời các chuyên gia đầu ngành, các nhà quản lý có kinh nghiệm thực tiễn trực tiếp đứng lớp tạo nên sức hút và tính thiết thực cho các chương trình bồi dưỡng.

Theo TS Trần Thị Minh, Ban Tổ chức Trung ương, một định hướng xuyên suốt là xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Trong đó, đội ngũ cán bộ cấp chiến lược cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại và tinh thần dấn thân, phụng sự vì lợi ích chung; cần coi trọng phát hiện, đào tạo và trọng dụng nhân tài.

Cùng với đó, phải nâng cao chất lượng đội ngũ người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị, thực hiện nghiêm chế độ kiểm điểm, đánh giá và lấy phiếu tín nhiệm hằng năm, coi nêu gương là tiêu chuẩn tiên quyết của người lãnh đạo. Công tác đánh giá và kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ cần được xem là khâu đột phá. Đánh giá cán bộ phải dựa trên sản phẩm, kết quả và sự tín nhiệm của nhân dân, không dựa vào cảm tính hay quan hệ cá nhân. 

TS Trần Thị Minh cho rằng, cần xây dựng hệ thống dữ liệu cán bộ quốc gia, kết nối thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, phục vụ cho quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển, đánh giá, khen thưởng và kỷ luật cán bộ. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn sẽ giúp công tác cán bộ minh bạch, khách quan hơn, góp phần phòng, chống tiêu cực, “chạy chức, chạy quyền”, bảo đảm mọi quyền lực đều được ràng buộc bằng trách nhiệm.

Việc thực hiện Kết luận số 14-KL/TW cần đi vào thực chất, gắn với các quy định cụ thể về đánh giá rủi ro, bảo vệ cán bộ trong quá trình thực thi công vụ. Đồng thời, cần tạo cơ chế ghi nhận, khen thưởng, tôn vinh kịp thời cán bộ có sáng kiến, đổi mới sáng tạo; phân biệt rõ giữa “rủi ro khách quan trong đổi mới” và “vi phạm do động cơ cá nhân”. 

Trong bối cảnh tình hình thế giới biến động phức tạp và các thế lực thù địch không ngừng thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, việc đào tạo lý luận chính trị càng trở nên quan trọng để củng cố  “thế trận lòng dân” và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đào tạo cán bộ không chỉ là truyền thụ kiến thức, mà còn là quá trình “tự soi”, “tự sửa”, nâng cao khả năng “tự đề kháng” trước những cám dỗ vật chất và sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Nội dung giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân được lồng ghép xuyên suốt trong tất cả các chương trình đào tạo. Việc thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đạo, phong cách Hồ Chí Minh gắn với các quy định về nêu gương trở thành nội dung cốt lõi, giúp cán bộ nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trước Đảng và nhân dân.

Đồng thời, Đảng ta cũng chú trọng mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo cán bộ. Việc gửi cán bộ đi đào tạo tại các quốc gia phát triển, các học viện uy tín trên thế giới giúp đội ngũ cán bộ nước ta tiếp thu tinh hoa quản trị hiện đại, rèn luyện tác phong làm việc chuyên nghiệp trong môi trường toàn cầu.