Đó là nội dung được nhiều đại biểu nhấn mạnh tại tọa đàm “Đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận”, do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Thành ủy TP Hồ Chí Minh tổ chức sáng 17/7, tại TP Hồ Chí Minh. 

Theo Phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết, sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cốt lõi là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và không gian truyền thông số đa phương tiện đã làm thay đổi căn bản phương thức tiếp cận thông tin của xã hội. Không gian mạng đã trở thành “mặt trận chính” trong đời sống chính trị - tinh thần của nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Dư luận xã hội dịch chuyển mạnh mẽ lên không gian mạng với tốc độ lan truyền tính bằng giây. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết là công tác tuyên giáo và dân vận phải đổi mới toàn diện, từ bỏ tư duy kinh nghiệm lối mòn, phản ứng thụ động sau sự kiện, để chuyển sang phương thức quản trị tư tưởng chủ động, dựa trên dữ liệu, dự báo chính xác và minh chứng thực tiễn.

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tinh gọn tổ chức bộ máy cơ sở tại các địa phương, công tác tuyên giáo và dân vận đã đạt được những kết quả tích cực như: Sự chủ động ổn định tư tưởng, tạo sự đồng thuận cao trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy; bước đầu đổi mới, đa dạng hóa phương thức tuyên truyền trên các nền tảng số; phong trào “Dân vận khéo” đi vào thực chất, giải quyết hiệu quả các điểm nóng giải phóng mặt bằng, phát triển hạ tầng.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn những hạn chế, thách thức trong công tác tuyên giáo và dân vận cần tập trung khắc phục trong thời gian tới như: Năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở chưa theo kịp yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ; hạ tầng dữ liệu và công cụ quản trị số còn phân tán, thiếu liên thông; thách thức từ việc các thế lực thù địch lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chống phá tinh vi.

Bà Văn Thị Bạch Tuyết cho rằng, yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận trong tình hình mới là nhiệm vụ vừa mang tính cấp bách trước mắt, vừa mang tầm chiến lược lâu dài. Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo không làm thay đổi mục tiêu chính của công tác tư tưởng và dân vận, mà chỉ thay đổi cách thức để thông tin chính thống đến với người dân nhanh hơn, chính xác hơn, thuyết phục hơn, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chính quyền, tạo nên sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo các báo cáo về xu hướng số, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người dùng Internet và mạng xã hội cao trong khu vực. Đặc biệt, nhóm từ 18 - 24 tuổi sử dụng mạng xã hội thường xuyên với thời lượng tiếp cận thông tin lớn mỗi ngày.

Bà Phùng Thị Diệu Hương, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Đảng ủy, Bí thư Ban Cán sự Đoàn Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho biết, sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo mang lại những cơ hội rất lớn cho công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, lan tỏa giá trị tích cực; đồng thời cũng đặt ra những thách thức mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin giả, thông tin xấu độc. Tại TP Hồ Chí Minh nói chung và Đại học Quốc gia Thành phố nói riêng, hơn 85% sinh viên sử dụng mạng xã hội với thời lượng trung bình từ 4 - 6 giờ mỗi ngày. Từ thực tiễn đó, có thể thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là việc phản bác cái sai, mà quan trọng hơn là phải chủ động xây dựng cái đúng; không chỉ xử lý thông tin tiêu cực, mà còn phải tạo ra dòng chảy thông tin tích cực đủ mạnh; không chỉ tuyên truyền một chiều, mà phải đối thoại, tương tác, thuyết phục và đồng hành với người trẻ.

Tại tọa đàm, các đại biểu cũng cho rằng, truyền thông số không thể chỉ dừng lại ở việc “đã đăng”, “đã tổ chức”, “đã triển khai”, mà cần được đo lường bằng dữ liệu cụ thể. Dữ liệu không thay thế vai trò của con người, nhưng giúp công tác tuyên truyền chính xác hơn, kịp thời hơn và thuyết phục hơn.

Trên cơ sở đó, nhiều địa phương kiến nghị cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ nghiên cứu, dự báo và truyền thông chính sách. Đây là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, bởi dữ liệu không chỉ là nguồn thông tin mà còn là nền tảng nâng cao chất lượng tham mưu và năng lực quản trị của toàn ngành.