04:10 11/04/2026

Xã hội không tiền mặt trở thành xu hướng toàn cầu

Hãy tưởng tượng bạn mang theo tiền mặt nhưng không dùng được. Vấn đề không nằm ở tiền, sản phẩm hay khách hàng mà là cửa hàng, nơi thông báo với người mua tại quầy thanh toán qua một tấm biển ghi: “Chỉ chấp nhận thẻ hoặc thanh toán kỹ thuật số”.

Chú thích ảnh
Ảnh minh họa: arabnews.jp

Theo trang arabnews.jp, kịch bản này không còn là cảnh trong phim mà ngày càng phổ biến trên toàn thế giới. Nhiều xã hội đang chuyển sang các hệ thống không tiền mặt, thay thế tiền giấy và tiền xu, séc và giấy ghi nợ bằng ví điện tử, thẻ ngân hàng và các ứng dụng thanh toán thông minh.

Xây dựng xã hội không tiền mặt

Tiền truyền thống, dù là tiền xu hay tiền giấy, đang nhanh chóng trở thành thứ thuộc về quá khứ ở một số quốc gia, đặc biệt là những nước phát triển sớm hạ tầng kỹ thuật số và hệ thống tài chính để hỗ trợ giao dịch không tiền mặt. Hiện nay, các khoản thanh toán được thực hiện điện tử thông qua thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, ví điện tử và các phương thức không tiếp xúc khác.

Theo một báo cáo của công ty công nghệ Zimpler ở Thụy Điển, một số xã hội đã giảm giao dịch tiền mặt xuống chỉ còn 5% tổng số thanh toán. Gần như mọi thứ, từ đi taxi đến một cốc cà phê, thậm chí cả tiền quyên góp tại các nhà thờ địa phương, đều được thanh toán bằng kỹ thuật số. Tại tỉnh Sơn Đông của Trung Quốc, ngay cả người ăn xin cũng mang theo hộp có mã QR để nhận tiền quyên góp kỹ thuật số.

Thụy Điển dẫn đầu xu hướng không tiền mặt khi có 99% giao dịch được thực hiện bằng kỹ thuật số. Luật pháp cho phép doanh nghiệp từ chối hoàn toàn tiền mặt, khiến thanh toán bằng tiền mặt chỉ còn chiếm 1% tổng giao dịch.

Ngay cả người bán hàng rong cũng không còn nhận tiền xu hay tiền giấy. Thành công này xuất phát từ việc Thụy Điển sớm áp dụng hạ tầng kỹ thuật số, bao gồm việc ra mắt và quảng bá rộng rãi ứng dụng Swish vào năm 2012, qua đó làm thay đổi nhận thức của công chúng về tiền truyền thống.

Xu hướng suy giảm tiền mặt trên toàn cầu

Theo nền tảng truyền thông Visual Capitalist, chuyển dịch khỏi tiền mặt là xu hướng toàn cầu. Các quốc gia đi đầu bao gồm Phần Lan, Trung Quốc và Hàn Quốc, cũng như Đan Mạch, Anh, Australia và Hà Lan.

Trong thế giới Arab, UAE, Bahrain, Qatar và Saudi Arabia đang dẫn đầu, dù tiến độ khác nhau tùy thuộc vào hạ tầng kỹ thuật số của từng quốc gia.

Lợi ích của thanh toán kỹ thuật số

Việc chuyển sang thanh toán kỹ thuật số không còn là dự báo của những người ủng hộ xã hội không tiền mặt, mà đó đã là thực tế, theo xác nhận của công ty in ấn Anh De La Rue.

Công ty nghiên cứu Edison Group cho biết De La Rue hiện đối mặt với tương lai không chắc chắn khi xu hướng áp dụng kỹ thuật số tăng tốc. Trước đây, doanh nghiệp này từng sản xuất 36% lượng tiền tệ trên thế giới.

Sức hấp dẫn của thanh toán kỹ thuật số nằm ở những lợi ích mang lại cho người dùng. Giao dịch kỹ thuật số loại bỏ rủi ro trộm cắp, thúc đẩy nhiều người sử dụng rộng rãi. Ví dụ, một vụ cướp vào đêm muộn ở phía Nam London đã khiến một chủ nhà hàng ngừng hoàn toàn việc chấp nhận tiền mặt.

Tiền điện tử mang lại tốc độ và tính tiện lợi, đồng thời bảo vệ người dùng khỏi tiền giả, mất mát, hư hại và các rủi ro khác đe dọa tiền mặt truyền thống. Các chính phủ cũng được hưởng lợi khi giảm chi phí in ấn, hạn chế tình trạng trốn thuế và giúp truy vết rửa tiền trở nên dễ dàng hơn.

Câu nói mang tính ẩn dụ “Tiền mặt đã trở nên giống như khủng long, nhưng nó vẫn sẽ tồn tại” thường được các chuyên gia và cố vấn tài chính trích dẫn để nghi ngờ quan điểm về “cái chết của tiền mặt”, coi đó là khẩu hiệu do các tập đoàn lớn thúc đẩy nhằm thuyết phục mọi người rằng tiền kỹ thuật số là đồng tiền của hiện tại và tương lai.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc