Khi FIFA World Cup 2026 khởi tranh vào ngày 11/6, truyền thông và mạng xã hội trên toàn thế giới sẽ ngập tràn hình ảnh các cầu thủ. Và cùng với những pha bóng trên sân cỏ, người hâm mộ cũng sẽ dễ dàng nhận thấy các hình xăm trên cơ thể họ.

Theo trang The Conversation (Australia), nghệ thuật xăm mình ngày càng trở thành một phần quen thuộc của bóng đá quốc tế, dù mức độ phổ biến có khác nhau giữa các khu vực. Một nghiên cứu về các cầu thủ tham dự World Cup 2018 cho thấy cầu thủ Mỹ Latinh là nhóm có nhiều hình xăm nhất, tiếp theo là các cầu thủ đến từ châu Đại Dương và châu Âu. Trong khi đó, cầu thủ châu Phi và châu Á là những người ít xăm mình nhất.

Việc xăm mình đòi hỏi thời gian và tiền bạc, vì vậy các hình xăm thường tượng trưng cho điều gì đó rất quan trọng trong cuộc đời mỗi người. Với các vận động viên chuyên nghiệp, ý nghĩa ấy còn sâu sắc hơn.

Những cầu thủ này hoạt động trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ, nơi mọi hành động và cách họ thể hiện bản thân đều chịu nhiều quy định. Họ không thể tự do tham gia các hoạt động như trượt tuyết, tập luyện hay nghỉ dưỡng mà không cân nhắc tới các điều khoản hợp đồng với câu lạc bộ, nhà tài trợ và các đối tác đầu tư. Phần lớn các cầu thủ dự World Cup cũng ký những thỏa thuận tài trợ quy định rõ những gì họ được phép đăng tải trên mạng xã hội.

Trong bối cảnh đó, hình xăm vẫn là một trong số ít không gian thể hiện sự tự do cá nhân. Nghiên cứu cho thấy những người chọn xăm mình đang chủ động bộc lộ những điều họ coi là thiêng liêng và quan trọng nhất trong cuộc sống.

Phá vỡ những khuôn mẫu

Các nhà xã hội học Sam Belkin và Dale Sheptak cho rằng hình xăm là cách để vận động viên thể hiện bản chất con người của mình trong môi trường mà họ thường bị đặt dưới những kỳ vọng phi thực tế hoặc bị xem như một tài sản hơn là một cá nhân.

Theo hai học giả này, những hình xăm dễ nhìn thấy là một dạng "giao tiếp phi ngôn ngữ", cho phép cầu thủ bày tỏ trung thực cảm xúc cá nhân cũng như những giá trị họ trân trọng.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích hình xăm của đội tuyển nam Argentina vô địch World Cup 2022 tại Qatar. Họ xem xét khoảng 200 bức ảnh và phát hiện 20 trong số 26 cầu thủ của đội sở hữu tổng cộng 226 hình xăm.

Họ đã phân tích đặc điểm nhân khẩu học của các cầu thủ, thiết kế hình xăm và vị trí của chúng trên cơ thể. Bên cạnh đó, họ cũng nghiên cứu các cuộc phỏng vấn mà một số cầu thủ chia sẻ về cuộc sống cũng như câu chuyện đằng sau những hình xăm của họ.

Khi đặt các hình xăm này trong bối cảnh sự nghiệp, tín ngưỡng và văn hóa đại chúng mà họ gắn bó, nhóm nghiên cứu hiểu rõ hơn ý nghĩa của từng tác phẩm nghệ thuật trên cơ thể mỗi cầu thủ.

Đa số các cầu thủ thể hiện niềm tin tôn giáo thông qua hình xăm. Có tới 75% trong số họ, tương đương 15/20 cầu thủ có hình xăm liên quan đến Công giáo như Đức Mẹ Maria, Chúa Jesus, các vị thánh, chim bồ câu tượng trưng cho Chúa Thánh Thần hoặc hình ảnh nhà thờ.

Một số cầu thủ có hình xăm Đức Phật, các vị thánh dân gian hoặc những biểu tượng tâm linh khác. Một cầu thủ xăm hình "dream catcher" (bùa bắt giấc mơ) – chiếc vòng đan bằng lưới có nguồn gốc từ văn hóa bản địa Bắc Mỹ, được cho là mang lại sự bảo vệ. Một người khác xăm từ "energía" (năng lượng) trên cơ thể.

Có tới 75% cầu thủ sở hữu hình xăm gắn với thành tựu sự nghiệp. Những biểu tượng phổ biến gồm cúp vô địch, áo đấu hoặc số áo thi đấu của họ.

Trong khi đó, 80% cầu thủ có hình xăm thể hiện những người hoặc điều họ yêu quý. Đó có thể là ngày sinh của con cái, tên người thân, hoặc hình ảnh đôi mắt và đôi môi của người bạn đời.

Nhiều hình xăm còn tôn vinh gia đình mở rộng như cha mẹ, ông bà, những người đã nuôi dưỡng họ hoặc thậm chí cả thú cưng.

Vị trí hình xăm cũng mang thông điệp riêng

Không chỉ nội dung, vị trí các hình xăm cũng có ý nghĩa đáng chú ý. Khoảng 60% hình xăm nằm ở cánh tay hoặc vùng đầu – những vị trí dễ nhìn thấy khi cầu thủ thi đấu trên sân.

Tuy nhiên, chính thiết kế của hình xăm thường quyết định nơi chúng được đặt. Những biểu tượng tôn giáo thường xuất hiện ở vai, bắp tay hoặc phần trên và dưới của chân. Các hình xăm liên quan đến sự nghiệp thường nằm trên chân thuận của cầu thủ.

Trong khi đó, hình xăm động vật chủ yếu được đặt ở lưng và ít xuất hiện trước công chúng trong các trận đấu.

Ít thông điệp chính trị 

Nhiều học giả nghiên cứu bóng đá đã xem xét mối liên hệ giữa môn thể thao này với chính trị. Một ví dụ nổi tiếng là huyền thoại bóng đá Diego Maradona, người từng xăm hình nhà cách mạng Che Guevara trên cánh tay phải và lãnh tụ Cuba Fidel Castro trên bắp chân để thể hiện quan điểm chính trị của mình.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu không tìm thấy những hình xăm mang thông điệp chính trị tương tự ở các cầu thủ đương đại.

Yếu tố giới tính cũng đóng vai trò quan trọng khi phân tích hình xăm trong bóng đá.

Các nữ cầu thủ thường phải đối mặt với sự soi xét lớn hơn so với đồng nghiệp nam. Đội trưởng đội tuyển nữ Argentina, Yamila Rodriguez, từng hứng chịu nhiều chỉ trích từ người hâm mộ và truyền thông sau khi để lộ hình xăm siêu sao Cristiano Ronaldo trên cơ thể thay vì người đồng hương Lionel Messi.

Trải nghiệm của Rodriguez cho thấy cơ thể phụ nữ thường bị đánh giá và bình luận cá nhân nhiều hơn so với nam giới.

World Cup 2026, với sức lan tỏa toàn cầu chưa từng có, sẽ mang đến cơ hội đặc biệt để quan sát những giá trị, niềm tin và mối quan hệ mà các cầu thủ lựa chọn khắc ghi trên cơ thể mình.

Ở một góc độ nào đó, những hình xăm ấy có thể được xem như một ô cửa nhỏ hé mở tâm hồn của các ngôi sao sân cỏ.