Mỹ được cho là đã thúc đẩy giảm quy mô giao tranh tại Gaza và yêu cầu Israel tiếp tục rút quân ở Liban, trong khi Israel khẳng định phải duy trì quyền tự do hành động chống Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tưởng Israel Benjamin Netanyahu trong cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ngày 29/12. Ảnh: GPO
Theo Đài truyền hình Channel 13 của Israel ngày 9/8, rạn nứt giữa Israel và Mỹ đang gia tăng khi Washington thúc đẩy việc giảm dần và tiến tới chấm dứt giao tranh tại Gaza, Liban và Iran.
Dẫn các nguồn tin chính trị giấu tên, Đài truyền hình Channel 13 cho biết Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, trong chuyến thăm Israel ngày 8/8 đã truyền đạt thông điệp rằng Washington muốn đạt được tiến triển theo hướng “khép lại ba mặt trận”.
Động thái này đã làm bộc lộ những khác biệt giữa hai bên về mức độ mà Israel sẵn sàng thu hẹp các hoạt động quân sự trên toàn khu vực.
Các quan chức quân sự Israel nói với những người đồng cấp Mỹ rằng Israel có ý định duy trì quyền tự do hành động chống Iran nếu Tehran tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân hoặc khôi phục năng lực tên lửa đạn đạo.
Tại Liban, Đài truyền hình Channel 13 cho biết Washington đang thúc đẩy Israel tiếp tục rút quân khỏi các vị trí bên trong vùng an ninh ở miền Nam nước này.
Trong khi đó, tại Gaza, Mỹ đang gây sức ép nhằm thúc đẩy tiến triển và triển khai một lực lượng đa quốc gia, hiện có sự tham gia của hàng trăm binh sĩ đến từ Maroc và Uganda.
Theo Đài truyền hình Channel 13, trong những ngày gần đây, các quan chức an ninh Israel cũng đã bày tỏ với giới lãnh đạo chính trị sự phản đối đối với những yêu cầu của Mỹ về việc chấm dứt các hoạt động ám sát có chủ đích và thu hẹp quy mô các chiến dịch quân sự tại Gaza.
Đài truyền hình Channel 13 lưu ý rằng những yêu cầu này không được nêu rõ trong các đề xuất hiện đang được thảo luận.
Một sĩ quan quân đội cấp cao Israel được Đài truyền hình Channel 13 dẫn lời cho biết thông điệp mà Washington gửi tới giới chức an ninh Israel là cần “tiến tới khép lại ba mặt trận”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 9/8 phát tín hiệu cho thấy, ít nhất vào thời điểm hiện tại, Washington đang áp dụng cách tiếp cận kiềm chế hơn đối với Iran.
Trả lời phỏng vấn trang tin Axios, nhà lãnh đạo Mỹ nói: “Chúng tôi đang hạ nhiệt tình hình”, đồng thời cho biết Mỹ hiện “chỉ đàm phán ở mức độ hạn chế” với Iran trong khi theo dõi chặt chẽ những sức ép mà nền kinh tế nước này đang phải đối mặt.
Tổng thống Trump cho biết: “Chúng tôi chỉ đang theo dõi Iran với tình trạng lạm phát rất cao và thực tế là họ không có tiền”, qua đó, theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 10/8, phát tín hiệu rằng Washington sẵn sàng dựa vào việc gia tăng sức ép kinh tế thay vì ngay lập tức phát động một chiến dịch quân sự mới.
Những diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang kể từ ngày 28/2, khi Israel và Mỹ tiến hành các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào Iran, tập trung vào các cơ sở hạ tầng quân sự, hạt nhân và năng lượng.
Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào các mục tiêu của Israel và Mỹ trên khắp khu vực.
Ngày 17/6, thông qua vai trò trung gian của Pakistan và Qatar, Tổng thống Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian đã ký từ xa Bản ghi nhớ islamabad, qua đó chấm dứt các hoạt động giao tranh trực tiếp và khởi động các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán sau đó rơi vào bế tắc do những bất đồng liên quan đến an ninh hàng hải và quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.
Iran tới nay vẫn rất cứng rắn, coi eo biển Hormuz là vấn đề liên quan tới an ninh quốc gia.
Eo biển Hormuz. Ảnh: IRNA/TTXVN phát
Theo truyền thông Qatar, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohammad Bagher Zolghadr, là quan chức mới nhất của Iran công khai đề cập đến những "điều kiện" mà Tehran đưa ra để mở lại eo biển Hormuz.
Trong tuyên bố được Đài Truyền hình Quốc gia Iran (IRIB) đăng tải hôm 8/8, ông Zolghadr cho rằng Mỹ phải "điều chỉnh hành vi", đồng thời đưa ra các yêu cầu sau đối với Washington, bao gồm:
Thứ nhất, chấm dứt mọi lời đe dọa nhằm vào Iran và những gì Tehran gọi là "các giá trị thiêng liêng" của nước này.
Thứ hai, chấm dứt vĩnh viễn mọi hành động quân sự nhằm vào Iran và các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực.
Thứ ba, rút toàn bộ lực lượng hải quân và không quân Mỹ tham gia vào hoạt động mà Iran mô tả là phong tỏa nước này.
Thứ tư, bồi thường cho Iran những thiệt hại phát sinh trong cuộc xung đột gần đây.
Thứ năm, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.
Thứ sáu, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran ở nước ngoài.
Ông Zolghadr khẳng định: "Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao sẽ không lùi bước trước những yêu cầu này, dù là trong thời chiến hay trên bàn đàm phán”.