Dù với đặc thù địa bàn rộng, đi lại khó khăn, dân cư phân tán, nhưng với tinh thần trách nhiệm cao nhất, địa phương đã sẵn sàng mọi phương án để ngày bầu cử thực sự là ngày hội của tinh thần dân chủ và đoàn kết.

Ứng dụng công nghệ số vào công tác bầu cử

Những ngày cuối tháng 2/2026, dọc theo dải biên cương từ các xã Quế Phong, Quỳ Châu, ngược lên Tương Dương, Mường Xén, Nậm Cắn…, sắc đỏ của cờ hoa và băng rôn khẩu hiệu đã bắt đầu rực rỡ trên những cung đường và nếp nhà sàn. Miền Tây Nghệ An đang đếm ngược từng ngày để hướng tới một sự kiện chính trị trọng đại: Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Khác với sự nhộn nhịp nơi phố thị, không khí chuẩn bị tại đây mang một sắc thái riêng. Tại xã biên giới Nậm Cắn, ngay từ tờ mờ sáng, loa phát thanh của bản đã rộn ràng các bản tin về Luật Bầu cử bằng cả tiếng phổ thông và tiếng Thái, tiếng Mông.

Ông Xồng Tồng Rê, một cử tri cao tuổi tại bản Trường Sơn, xã Nậm Cắn, chia sẻ: "Dân bản mình mong cái ngày này lắm. Mấy hôm nay cán bộ xã, bản đã đến tận nhà đưa thẻ cử tri, dặn dò kỹ lắm. Mình phải chọn đúng người biết thương dân, biết lo cho cái bụng của người vùng cao mình được no!".

Để có được sự thấu hiểu đó, đội ngũ cán bộ cơ sở đã phải "đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà", rà soát danh sách cử tri một cách tỉ mỉ do đặc thù dân cư thường xuyên đi nương rẫy xa hoặc đi làm ăn ngoài tỉnh. Trưởng bản Trường Sơn, khu vực bỏ phiếu số 2 Lầu Bá Chư cho biết: Tình trạng cử tri đi lao động ngoại tỉnh hoặc sang biên giới làm thuê sau Tết khiến việc rà soát danh sách đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa công an và chính quyền cơ sở. Sau khi rà soát kỹ lưỡng, trừ đi số cử tri rời bản đi làm ăn xa sau Tết bản Trường Sơn còn 323 hộ với 1.013 cử tri. Lực lượng chứ năng vẫn tiếp tục theo dõi, bám sát để tuyên truyền, vận động bà con đi bỏ phiếu thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

Dù là địa bàn vùng cao biên giới với nhiều khó khăn, xã Nậm Cắn lại là điểm sáng trong việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào công tác bầu cử. Sự chủ động này đã giúp quy trình bầu cử diễn ra khoa học, minh bạch và đúng tiến độ.

Ngay sau khi có kế hoạch từ cấp trên, Đảng ủy, HĐND và UBND xã Nậm Cắn đã nhanh chóng ban hành các văn bản lãnh đạo, thành lập Ủy ban bầu cử xã và các tiểu ban chuyên trách. Đến thời điểm hiện tại, xã đã tổ chức thành công 3 lần hội nghị hiệp thương, lập danh sách chính thức các ứng cử viên đảm bảo đúng cơ cấu, thành phần.

Đáng chú ý, trong số 36 hồ sơ ứng cử đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026-2031, toàn bộ hồ sơ đã được tiếp nhận đầy đủ cả bản giấy và trực tuyến. Việc đưa dữ liệu lên hệ thống phần mềm bầu cử quốc gia qua mạng số liệu chuyên dùng được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn thông tin tuyệt đối.

Một trong những thuận lợi lớn năm nay là việc ứng dụng hệ thống bầu cử quốc gia. Có 25/36 đại biểu đã thực hiện ứng cử trực tuyến, giúp giảm thiểu sai sót thủ công và tăng tính minh bạch. Bên cạnh đó, 16 khu vực bỏ phiếu tại các nhà văn hóa bản đã được rà soát kỹ lưỡng. Xã đã trang bị 16 hòm phiếu mới, cùng hệ thống con dấu và tài liệu hướng dẫn đầy đủ cho từng tổ bầu cử. Danh sách 5.596 cử tri đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã và các khu vực bỏ phiếu để người dân tiện theo dõi.

Tuy nhiên, công tác chuẩn bị vẫn còn một số thách thức do địa bàn rộng, dân cư phân tán và đường xá đi lại tại một số bản khó khăn, việc tiếp cận cử tri để tuyên truyền đôi khi gặp trở ngại.

Chia sẻ về tiến độ, bà Vi Thị Thảo, Trưởng phòng Văn hóa, Xã hội - thành viên trong Ban bầu cử xã Nậm Cắn cho biết: "Chúng tôi đang nỗ lực đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, không chỉ dừng lại ở loa phát thanh hay băng rôn mà còn sử dụng mạng xã hội như Zalo, Facebook để tiếp cận giới trẻ và những cử tri đi làm ăn xa".

Về phía cử tri, nhiều người bày tỏ sự phấn khởi trước những đổi mới trong cách tiếp xúc cử tri. Việc đề xuất ứng dụng mã QR để quét xem tiểu sử, chương trình hành động của ứng cử viên ngay trên điện thoại là một giải pháp được kỳ vọng sẽ giúp cử tri đưa ra lựa chọn sáng suốt nhất.

Ông Xã Văn Lương, Bí thư kiêm Chủ tịch HĐND xã Nậm Cắn khẳng định: Ủy ban bầu cử xã Nậm Cắn đã hoàn tất công tác in ấn thẻ cử tri, trang trí khánh tiết tại các điểm bỏ phiếu và đẩy mạnh tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu cho các tổ bầu cử. Đặc biệt, kỹ năng hướng dẫn cử tri viết phiếu và quy trình kiểm phiếu sẽ được chú trọng để đảm bảo tính chính xác, đúng luật. Với sự chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc từ khâu nhân sự đến cơ sở vật chất, xã Nậm Cắn đang sẵn sàng cho một ngày hội toàn dân an toàn, dân chủ và thành công tốt đẹp.

Chủ động phương án cho vùng đặc thù

Hướng tới ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, tỉnh Nghệ An đang tập trung cao độ, đảm bảo các bước chuẩn bị đúng luật định và tiến độ. Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành chỉ thị với phương châm “rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ”. Đến nay, toàn tỉnh đã thành lập 6 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội, 20 Ban bầu cử đại biểu HĐND tỉnh, 1.039 Ban bầu cử cấp xã và 3.123 khu vực bỏ phiếu. 13 đoàn kiểm tra liên ngành cấp tỉnh cũng được thành lập để kịp thời hướng dẫn và chấn chỉnh công tác chuẩn bị tại cơ sở.

Công tác nhân sự được thực hiện chặt chẽ qua 3 vòng hiệp thương, chuyển dịch mạnh từ tư duy “đủ cơ cấu” sang “đủ tiêu chuẩn, tiêu biểu”. Kết quả danh sách ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI là 28 ứng cử viên (bầu 16 đại biểu). 100% có trình độ đại học trở lên (71,4% trên đại học). Tỷ lệ nữ đạt 50%, dân tộc thiểu số 17,9%.

Ứng cử đại biểu HĐND tỉnh là 140 người (bầu 85 đại biểu). Tỷ lệ tái cử đạt 41,2%; trình độ đại học trở lên đạt 98,6%. Cấp xã, tổng số đại biểu được bầu là 2.912 người.

Với địa bàn rộng và địa hình phức tạp, Nghệ An đã xây dựng kịch bản ứng phó với thiên tai và chia cắt giao thông. Đặc biệt, Hội đồng bầu cử quốc gia đã đồng ý cho phép 55 khu vực bỏ phiếu thuộc 12 xã miền núi, biên giới của tỉnh được bỏ phiếu sớm trước 2 ngày so với ngày bầu cử toàn quốc.

Tại miền núi Nghệ An, việc chuẩn bị cơ sở vật chất là một chiến dịch hậu cần đòi hỏi sự linh hoạt cao độ. Các xã đã rà soát và huy động tối đa các nhà văn hóa cộng đồng, trường học để làm điểm bỏ phiếu.

Với nhiều cử tri già yếu hoặc ở khu vực bị chia cắt bởi sông suối, hàng trăm hòm phiếu phụ, hòm phiếu lưu động đã được chuẩn bị. Các hòm phiếu này được thiết kế gọn nhẹ, có túi chống nước chuyên dụng để sẵn sàng vượt khe, băng rừng đến tận tay cử tri trong mọi tình huống thời tiết.

Tính đến nay, hơn 1.000 điểm bỏ phiếu tại khu vực miền núi đã được trang hoàng. Các điểm này còn được trang bị thêm đèn tích điện, máy nổ dự phòng nhằm đối phó với tình trạng mất điện lưới thường xảy ra ở vùng cao khi có dông lốc.

Xác định nhân tố con người chính là chìa khóa thành công, tỉnh Nghệ An đã tổ chức các đợt tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ cấp xã và tổ bầu cử tại bản. Thành viên tổ bầu cử không chỉ nắm vững luật mà còn là những tuyên truyền viên tiếng dân tộc, hướng dẫn cử tri cách ghi phiếu, gạch phiếu bằng tiếng Thái, Mông, Khơ Mú... Hàng ngàn đoàn viên, thanh niên miền núi đã được huy động vào các tổ phản ứng nhanh để hỗ trợ đưa đón cử tri cao tuổi và bảo vệ an ninh trật tự tại các điểm bỏ phiếu.

Do địa bàn rộng, dân cư phân tán, điều kiện giao thông khó khăn, tại xã miền núi Tương Dương việc tổ chức triển khai công tác bầu cử đòi hỏi phải chủ động, linh hoạt. Xã đã xây dựng 28 khu vực bỏ phiếu tương ứng với 26 xóm, bản và 2 khu vực bỏ phiếu đặc biệt là Trung tâm Y tế và Cơ sở Cai nghiện bắt buộc số 3. Việc phân chia này đảm bảo phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri thực hiện quyền bầu cử của mình.

Ông Trần Văn Hiền, Trưởng phòng Văn hóa, Xã hội xã Tương Dương cho biết: Sau hội nghị hiệp thương lần thứ ba, giai đoạn "nước rút" này yêu cầu cao nhất về tính chính xác và an toàn, đặc biệt là bảo đảm tuyệt đối an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Đến thời điểm này, tỉnh Nghệ An tập trung hoàn thiện niêm yết danh sách cử tri, tổ chức vận động bầu cử công bằng, minh bạch và đảm bảo tuyệt đối an ninh trật tự.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh khẳng định: Với sự chuẩn bị chu đáo, cuộc bầu cử tại Nghệ An sẽ thực sự là ngày hội của khối đại đoàn kết toàn dân, nơi mỗi lá phiếu thể hiện trách nhiệm chính trị thiêng liêng của cử tri trong việc xây dựng bộ máy Nhà nước.