Đồng hành với họ không chỉ có đồng đội mà còn có già làng, người có uy tín và đồng bào các dân tộc, cùng chung tay góp sức tạo nên "thế trận lòng dân" vững chắc bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Mỗi chiến sỹ, người dân là một cột mốc

Mờ sáng, khi sương còn phủ kín những cánh rừng đường biên phía Tây Tổ quốc, chiến sĩ mới A Cân cùng đồng đội đã khoác ba lô, mang theo vũ khí, nước uống và lương thực bắt đầu cuộc tuần tra dọc tuyến biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia. Con đường xuyên rừng dốc đứng, nhiều đoạn chỉ đủ một người bước. Sau mỗi bước chân là những cột mốc chủ quyền được gìn giữ, là cánh rừng nguyên sinh và bản làng bình yên phía sau.

Ở khu vực kiểm soát tham quan cột mốc ngã ba biên giới, Thượng úy A Tiến lại bắt đầu ca trực. Nếu A Cân cùng đồng đội gìn giữ đường biên giữa đại ngàn, thì A Tiến là người canh giữ "cánh cửa" ngã ba Đông Dương, kiểm soát từng đoàn khách, từng phương tiện lên cột mốc...

Với nhiều người, đó chỉ là một thủ tục bắt buộc trước chuyến tham quan. Nhưng với người lính Biên phòng, mỗi lượt kiểm soát đều là một phần nhiệm vụ an ninh, quốc phòng. Trong ca trực, A Tiến phải bảo đảm số lượng người và phương tiện vào, ra đúng như đăng ký; không để xảy ra tình trạng thừa – thiếu người, thêm hoặc giảm hàng hóa mỗi lượt đến và đi.

Trên những cung đường tuần tra men theo gần 20km đường biên giới tiếp giáp Lào và Campuchia, các tổ công tác của Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y vẫn đều đặn băng rừng, vượt dốc kiểm tra từng cột mốc, từng dấu hiệu đường biên. Công việc ấy diễn ra lặng lẽ giữa địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt nhưng chưa bao giờ gián đoạn.

Trên hành trình tuần tra, thi thoảng, Đội trưởng Đội tuần tra Đặng Thái Sơn dừng lại bên đường chỉnh lại những lá cờ Tổ quốc bị gió núi làm nghiêng. Dọc các tuyến đường biên tưởng như vắng lặng, sắc đỏ của Quốc kỳ vẫn rực lên giữa đại ngàn khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

A Tiến và A Cân là những người con đồng bào Giẻ Triêng và Xê Đăng trên vùng đất Bắc Tây Nguyên này. Tiếp nối truyền thống ông cha từng tham gia cách mạng, đi qua 2 cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc của dân tộc, ngày nay, các anh lại được mặc quân phục xanh, mang quân trang tham gia bảo vệ Tổ quốc. Chiến sỹ mới A Cân nói: “Ngày nay, em được phục vụ quân ngũ, nối theo truyền thống cha ông để bảo vệ quê hương mình, em thấy vui, ưng bụng và tự hào lắm!”.

Theo Thượng tá Nguyễn Văn Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn quản lý rộng hơn, có 17 dân tộc cùng sinh sống. Để hoàn thành nhiệm vụ, đơn vị tăng cường giáo dục trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ, mở rộng phối hợp với công an, quân sự cấp xã và lực lượng bảo vệ biên giới của Lào, Campuchia nhằm kịp thời trao đổi thông tin, kiểm soát chặt tình hình trên toàn tuyến biên giới.

Thế nhưng, lực lượng chuyên trách chỉ là một phần của bài toán giữ biên giới. Điều quan trọng hơn là xây dựng được nền biên phòng toàn dân để mỗi người dân đều trở thành chủ thể tham gia bảo vệ chủ quyền. Chính vì vậy, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y đã tham mưu cho địa phương giao toàn bộ gần 20km đường biên giới và 18 cột mốc, trong đó có cột mốc ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia cho các tập thể, hộ gia đình cùng tham gia quản lý, bảo vệ. Từ đó, ý thức giữ gìn đường biên, cột mốc không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng Biên phòng mà trở thành trách nhiệm chung của cộng đồng dân cư vùng biên.

Tiếp nối thế hệ giữ ngọn lửa bình yên 

Ở tuổi 80, già làng A Lào vẫn nhớ gần như nguyên vẹn ngày mình lên đường nhập ngũ - ngày 10/5/1967. Người cựu chiến binh dân tộc Xê Đăng từng bám cơ sở, phá ấp chiến lược, tham gia lực lượng pháo binh rồi chuyển sang làm công tác hậu cần cho đến ngày đất nước thống nhất. Nửa thế kỷ đã trôi qua, người lính năm xưa nay trở thành già làng, người có uy tín của đồng bào Xê Đăng ở vùng ngã ba biên giới.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với ông, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc chưa bao giờ kết thúc, chỉ chuyển từ cây súng sang trách nhiệm gìn giữ đường biên, cột mốc và giáo dục con cháu. "Ngày trước chúng tôi đánh đuổi giặc để giữ đất. Bây giờ hòa bình rồi thì phải giữ cho được đất nước, giữ được biên giới, giữ được bản sắc dân tộc mình. Thanh niên bây giờ phải tiếp tục học tập, rèn luyện, làm ăn, bảo vệ quê hương cho tốt hơn lớp cha ông", già làng A Lào chậm rãi nói.

Lời nhắn gửi ấy cũng chính là điều mà những người lính Biên phòng ở Bờ Y luôn trăn trở. Theo Chính trị viên, Bí thư Đảng ủy Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y Phí Ngọc Dũng, để người lính yên tâm bám chốt, ngoài nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu, đơn vị luôn đặc biệt coi trọng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, duy trì mô hình "tổ ba người", bảo đảm đời sống, luân phiên cán bộ và thực hiện phương châm "cùng ăn, cùng ở, cùng công tác" với chiến sĩ. Đó không chỉ là cách chăm lo đời sống bộ đội mà còn là nền tảng để mỗi cán bộ, chiến sĩ đủ bản lĩnh gắn bó lâu dài với biên cương.

Trước đây, một vài người dân đồng bào Brâu thôn Đắk Mế từng bị các đối tượng lợi dụng thuê vận chuyển ma túy qua biên giới. Nhưng hơn một năm qua, bằng sự kiên trì bám dân, bám địa bàn, tuyên truyền pháp luật và phát huy vai trò của già làng, người có uy tín, người Brâu ở bản xa nhất không chỉ kiên quyết từ chối tiếp tay cho tội phạm mà còn chủ động thông tin cho lực lượng Biên phòng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Từ những người lính trẻ như A Cân đang ngày ngày băng rừng tuần tra, đến già làng A Lào kiên trì nhắc nhở con cháu gìn giữ từng cột mốc, từng tấc đất quê hương, một "thế trận lòng dân" đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Chính sự tiếp nối ấy giúp Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y quản lý luôn được giữ vững nguyên trạng đường biên giới; tạo nên sức mạnh để người dân cùng bộ đội bảo vệ biên cương bằng chính ý thức và trách nhiệm của mình.

Không chỉ bồi đắp "thế trận lòng dân" trong nhân dân, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y còn bắt đầu từ việc xây dựng bản lĩnh cho từng cán bộ, chiến sĩ. Những người lính trẻ lên chốt giữa rừng sâu không chỉ đối mặt với địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt mà còn phải vượt qua cảm giác xa nhà, thiếu thốn và áp lực của nhiệm vụ nơi tuyến đầu.

Vì vậy, công tác đảng, công tác chính trị luôn được đơn vị đặt lên hàng đầu, giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ xác định rõ trách nhiệm, giữ vững bản lĩnh và yên tâm gắn bó với biên giới. Mỗi tổ chốt đều có sĩ quan trực tiếp phụ trách, duy trì mô hình 'tổ ba người' để kịp thời nắm bắt tâm tư, tình cảm của chiến sĩ. Chỉ huy đơn vị thường xuyên lên chốt, cùng ăn, cùng ở, cùng công tác với anh em; bảo đảm đầy đủ lương thực, thực phẩm, thuốc men, chăn màn và luân phiên cán bộ theo đúng chế độ để chiến sỹ yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

Trung tá Phí Ngọc Dũng cho biết: Người lính chỉ có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ khi phía sau họ là một tập thể đoàn kết, một Đảng bộ vững mạnh và sự quan tâm kịp thời của chỉ huy. Từ nền tảng ấy, mỗi chuyến tuần tra, mỗi ca trực nơi cột mốc hay mỗi lần xuống thôn, vào từng hộ dân đều không còn là nhiệm vụ đơn thuần, mà trở thành trách nhiệm và niềm tự hào của những người lính mang quân hàm xanh.

Từ những bước chân tuần tra của chiến sĩ trẻ A Cân giữa đại ngàn, những ca trực của Thượng úy A Tiến nơi cửa ngõ ngã ba Đông Dương, đến lời căn dặn của già làng A Lào với lớp con cháu hôm nay, tất cả đang góp phần tạo nên một "thế trận lòng dân" bền chặt - mỗi người dân không chỉ là người thụ hưởng thành quả hòa bình mà còn là người trực tiếp gìn giữ từng tấc đất thiêng liêng phía Tây Tổ quốc. Biên giới chỉ thực sự bình yên khi người dân coi việc giữ gìn đường biên, cột mốc là trách nhiệm của chính mình- Thượng tá Nguyễn Văn Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y nói.

Biển và rừng, đảo tiền tiêu và ngã ba biên giới là hai không gian khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm tựa - lòng dân. Nơi những người lính quân hàm xanh bám biển, bám rừng; nơi những ngư dân, già làng, người có uy tín và đồng bào các dân tộc cùng chung trách nhiệm giữ gìn chủ quyền. Ở đó, biên giới quốc gia không chỉ được xác lập bằng cột mốc hay hải đồ, mà còn được gìn giữ bằng niềm tin và sự đồng lòng của quân và dân.