Doanh nghiệp tiếp cận sau khi bị gây khó

Bào chữa cho cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, luật sư cho rằng cựu Thứ trưởng không đặt điều kiện, gây khó khăn hay sách nhiễu doanh nghiệp mà chỉ "nhận hối lộ thụ động"; việc này diễn ra do sự tự nguyện tiếp cận từ phía các doanh nghiệp. Ngoài ra, bị cáo Hoan không phải "cá nhân toàn quyền" với việc ký hay không ký hồ sơ cho doanh nghiệp; việc chậm hay nhanh không phải do chữ ký của bị cáo mà do cấp dưới gây khó ngay từ đầu.

Tự bào chữa tại tòa, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan trình bày về sức khỏe bản thân yếu, có nhiều bệnh nặng, mong được Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Luật sư bào chữa cho bị cáo Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước) biện luận việc xây dựng quy trình Visa E7-3 nhằm siết chặt quản lý, hạn chế tình trạng lao động sang nước sở tại rồi trốn đi làm việc nơi khác, chứ không phải gây khó dễ cho doanh nghiệp. Luật sư này cho rằng, việc nhận tiền diễn ra sau khi công việc đã hoàn thành dưới danh nghĩa “cảm ơn”, chứ bị cáo không chủ động gây khó khăn. Trên cơ sở đó, luật sư đề nghị Tòa xem xét các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tích cực khắc phục hậu quả… để cho bị cáo Nam được hưởng mức án thấp nhất.

Trước đó, trong phần luận tội, đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa đã nhận định, bị cáo Nguyễn Bá Hoan với nhiệm vụ được giao là Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ký 14 giấy phép; đồng ý cho xây dựng, thực hiện quy trình, thẩm định hồ sơ cung ứng lao động thuộc diện Visa E7 trái quy định của pháp luật, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền "chi phí" và tiền biếu vào các dịp lễ, Tết. Trong thời gian từ năm 2020 đến 2025, bị cáo Nguyễn Bá Hoan đã nhiều lần nhận hối lộ tổng số tiền hơn 16,3 tỷ đồng. Hành vi của Nguyễn Bá Hoan đã phạm vào tội "Nhận hối lộ".

Đối với bị cáo Tống Hải Nam với vai trò là Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước đã chỉ đạo Nguyễn Thành Hưng và Phan Thị Thu Trang, chuyên viên Phòng Pháp chế gây khó khăn cho doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị cấp mới, cấp đổi Giấy phép; xây dựng, chỉ đạo thực hiện "Quy trình" thẩm định hồ sơ cung ứng lao động diện Visa E7 trái pháp luật buộc doanh nghiệp phải chi tiền "chi phí". Cáo trạng xác định, trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2025, Nam đã nhiều lần nhận hối lộ và để cán bộ cấp dưới nhận hối lộ hơn 14 tỷ đồng, riêng Nam hưởng lợi gần 8 tỷ đồng.

Lập 2 hệ thống sổ sách kế toán để thêm tiền chi phí

Cũng trong phần tranh luận, luật sư bào chữa cho bị cáo Nghiêm Quốc Hưng (Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Tổng Giám đốc Công ty Hoàng Long) không tranh cãi về mặt tội danh, song cho rằng mức án mà đại diện Viện Kiểm sát đề nghị 5 - 6 năm tù đối với thân chủ của ông về tội “Vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” là quá nghiêm khắc.

Luật sư cho rằng, sở dĩ doanh nghiệp có 2 hệ thống sổ sách kế toán xuất phát từ cái khó khi bị đóng khung bởi quy định pháp luật. Theo đó, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020 và Thông tư 21/2021 của Bộ Lao động -  Thương binh và Xã hội (cũ) đều quy định mức trần tiền dịch vụ thu từ người đi xuất khẩu lao động cũng như tiền trả cho môi giới.

Trong khi đó, phía môi giới nước ngoài thường đòi hỏi mức chi cao hơn rất nhiều. Nếu không đồng ý thì bên môi giới không ký hợp đồng cung ứng lao động, đồng nghĩa là không có đơn hàng để mà xuất khẩu lao động. Để có thể duy trì hoạt động, doanh nghiệp buộc phải thỏa thuận với người lao động về mức chi phí cao hơn quy định. Chưa kể, tiền thu được còn phải chi cho nhiều khoản khác, bao gồm việc “bôi trơn”, “chạy” giấy phép… Điều này dẫn tới việc lập thêm một phần mềm kế toán nhằm theo dõi thu, chi thực tế.

Về bồi thường trong vụ án, luật sư cho biết số tiền mà công ty của bị cáo Hưng gây thiệt hại về thuế là hơn 241 tỷ đồng. Đến nay, gia đình bị cáo đã nộp tiền mặt khắc phục hơn 240 tỷ đồng và có đơn xin được dùng số tài sản bị thu giữ để hoàn thành nốt nghĩa vụ bồi thường thiệt hại.

Luật sư đánh giá thân chủ của mình có nhân thân tốt, thành khẩn khai báo, đã hỗ trợ hàng chục ngàn lao động ra nước ngoài… và đề nghị Hội đồng xét xử cho bị cáo hưởng mức án thấp hơn đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát.

Theo cáo trạng, từ năm 2020 đến năm 2024, Nghiêm Quốc Hưng đã chỉ đạo cấp dưới lập 2 phiếu thu khi thu tiền của người lao động để hạch toán trên 2 hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu, để ngoài sổ kế toán 1.206 tỷ đồng, gây thiệt hại tiền thuế cho Nhà nước số tiền hơn 241 tỷ đồng.

Kết thúc phần tranh luận, các bị cáo được nói lời sau cùng trước khi Hội đồng xét xử nghị án. Hầu hết các bị cáo đều bày tỏ sự ăn năn hối hận, đưa ra các tình tiết giảm nhẹ, điều kiện hoàn cảnh khó khăn, sức khỏe yếu… mong được Hội đồng xét xử cho hưởng khoan hồng và giảm nhẹ hình phạt.

Hội đồng xét xử quyết định nghị án kéo dài và sẽ tuyên án vào chiều 24/8 tới.