Với vị trí chiến lược nằm ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long giữ vai trò kết nối quan trọng giữa các tỉnh trong vùng với khu vực Đông Nam Bộ. Tỉnh có nền tảng nông nghiệp vững chắc với vùng sản xuất nông nghiệp, thủy sản rộng lớn, nhiều sản phẩm chủ lực và tiềm năng phát triển kinh tế nông nghiệp theo chiều sâu. Đặc biệt, với bờ biển dài 130km, Vĩnh Long có lợi thế lớn để phát triển năng lượng tái tạo và logistics biển.
Với những lợi thế sẵn có, Vĩnh Long đã xác định rõ những động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới
Các tuyến kè giảm sóng ở tỉnh Vĩnh Long được xây dựng với mục tiêu kép: vừa bảo vệ bờ biển khỏi nguy cơ xói lở, vừa tạo điều kiện để nâng cấp và phát triển du lịch biển. Ảnh: Chương Đài/TTXVN
Năm 2025, kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Long đạt nhiều kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP ước đạt 5,84%, phát triển tương đối đồng đều ở cả ba khu vực: nông nghiệp duy trì ổn định; công nghiệp phục hồi tích cực; thương mại, dịch vụ và du lịch tăng trưởng khá. GRDP bình quân đầu người đạt 82,24 triệu đồng. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 22.448 tỷ đồng, bằng 104,93% dự toán năm; tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 70.928 tỷ đồng, tăng 17,2% so với cùng kỳ.
Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long Trương Đặng Vĩnh Phúc cho biết, môi trường đầu tư, kinh doanh của tỉnh tiếp tục được cải thiện, hoạt động doanh nghiệp có nhiều khởi sắc. Trong năm 2025, toàn tỉnh có hơn 2.950 doanh nghiệp được thành lập mới với tổng vốn đăng ký 13.200 tỷ đồng, tăng 1.380 doanh nghiệp và tăng gần 1.779 tỷ đồng vốn đăng ký so với cùng kỳ. Hiện nay, Vĩnh Long có 12.450 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn đăng ký hơn 196.205 tỷ đồng. Tỉnh đã cấp mới chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 46 dự án trong và ngoài nước, trong đó có 9 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 15,9 triệu USD.
Theo Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn, năm 2025 là một năm đầy thách thức đối với nền kinh tế khi chịu tác động từ đứt gãy chuỗi cung ứng, chi phí logistics gia tăng, cùng với việc các thị trường xuất khẩu lớn như Hoa Kì, EU, Nhật Bản siết chặt tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và sản xuất bền vững.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động thích ứng, tìm hướng đi mới. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, với sự phục hồi của các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, dây dẫn ô tô, da giày. Nhiều doanh nghiệp đã đa dạng hóa thị trường, mở rộng xuất khẩu sang Trung Đông và Đông Nam Á. Đối với lĩnh vực nông sản, các mặt hàng gạo, trái cây và nông sản chế biến tiếp tục phục hồi tích cực. Nhờ đó, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh tăng 16,41%, đạt 3,66 tỷ USD; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 5,66 tỷ USD, vượt gần 4% kế hoạch năm.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra. Nguyên nhân chủ yếu là khu vực công nghiệp - xây dựng chỉ tăng 5,92%, thấp hơn nhiều so với kế hoạch 13,19%. Đặc biệt, ngành sản xuất điện - lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu công nghiệp của tỉnh chỉ đạt 83,7% kế hoạch, làm giảm khoảng 3.500 tỷ đồng giá trị sản xuất và kéo giảm gần 1% tăng trưởng GRDP. Bên cạnh đó, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm do vướng mắc trong công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và thủ tục liên quan.
Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang nhận định, những hạn chế nêu trên đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn trong công tác chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, nhằm tạo đột phá cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Tập trung đột phá ở ba khu vực kinh tế
Đối với khu vực công nghiệp - xây dựng, năng lượng tái tạo tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Chương Đài/TTXVN
Bước sang năm 2026, Vĩnh Long đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP đạt 10%; GRDP bình quân đầu người khoảng 96,62 triệu đồng; tỷ trọng kinh tế số trong GRDP đạt khoảng 8,05%; thu ngân sách đạt 22.579 tỷ đồng; tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 79.000 tỷ đồng.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh xác định phát huy vai trò dẫn dắt của các trụ cột chiến lược gồm: thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và khoa học - công nghệ, theo tinh thần các Nghị quyết số 57, 59, 66 và 68 của Bộ Chính trị. Tỉnh thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Bên cạnh các động lực truyền thống như đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng, Vĩnh Long chú trọng phát triển các động lực mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Việc triển khai Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được điều chỉnh sẽ tạo không gian phát triển mới và định hướng cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng bền vững.
Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang nhấn mạnh, mục tiêu then chốt của tỉnh là phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 10% - một mục tiêu đầy thách thức nhưng được đánh giá là khả thi nếu phát huy tốt tiềm năng, lợi thế và sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị.
Ở khu vực nông nghiệp, tỉnh phấn đấu tăng trưởng tối thiểu 3%, tập trung phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với lợi thế địa phương; đẩy mạnh nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất theo chuỗi giá trị; mở rộng sản phẩm OCOP; nhân rộng mô hình một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, hướng đến nông nghiệp bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đối với khu vực công nghiệp - xây dựng, năng lượng tái tạo tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng. Ngay trong năm 2026, tỉnh sẽ đưa vào vận hành 3 nhà máy điện gió với tổng công suất 174 MW; đến cuối năm hoàn thành thêm 5 dự án, nâng tổng công suất điện gió lên hơn 329 MW. Song song đó, tỉnh tập trung thu hút đầu tư vào Khu công nghiệp Phú Thuận, hoàn thiện và đưa vào hoạt động các cụm công nghiệp mới; đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng trọng điểm như cầu Đình Khao, tuyến hành lang ven biển và các trục kết nối quốc lộ.
Trong lĩnh vực dịch vụ, tỉnh hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đẩy mạnh xúc tiến thương mại số và mở rộng thị trường xuất khẩu. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2026 đạt 4,1 tỷ USD. Du lịch tiếp tục được xác định là ngành kinh tế quan trọng, với mục tiêu đón 9,8 triệu lượt khách, doanh thu đạt khoảng 9.400 tỷ đồng, tăng gần 18% so với năm 2025.
Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn thông tin, để thực hiện mục tiêu tăng 17,1% khu vực công nghiệp - xây dựng, góp phần đạt mục tiêu chung tăng trưởng GRDP trên 10% của tỉnh, ngành công thương đã xác định ba giải pháp trọng tâm gồm: Tạo cú hích tăng trưởng từ năng lượng tái tạo với việc đưa vào vận hành hàng loạt dự án điện gió; tập trung chuẩn bị quỹ đất sạch, đẩy mạnh giải phóng mặt bằng để thu hút đầu tư; đồng thời tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, thúc đẩy phát triển công nghiệp với tốc độ tăng trưởng cao nhất.
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu nêu , năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm bản lề để định hình các định hướng phát triển lớn trong giai đoạn mới. Tỉnh sẽ tập trung xây dựng bộ máy chính quyền địa phương hai cấp hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp, quyết liệt giải ngân vốn đầu tư công và ứng dụng khoa học - công nghệ để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.
Đối với các động lực tăng trưởng mới để tập trung đột phá trong năm 2026 và thời gian tới, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu đề nghị các cấp, ngành, địa phương tập trung vào các lĩnh vực như: Điện gió, năng lượng tái tạo, đầu tư công, hạ tầng giao thông, công nghiệp, khu - cụm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, xuất khẩu, chế biến sâu, khai thác khoáng sản, hạ tầng thông tin. Đối với khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản cần tập trung phát triển các mô hình mới về tăng trưởng xanh, nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu. Khu vực công nghiệp, xây dựng cần khẩn trương thực hiện các quy hoạch về khu, cụm công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển, logistics... trên địa bàn.
Với định hướng rõ ràng, mục tiêu cụ thể và giải pháp đồng bộ, Vĩnh Long bước vào năm 2026 với tâm thế chủ động, quyết liệt và kỳ vọng lớn. Mục tiêu tăng trưởng GRDP 10% không chỉ là con số, mà còn là thước đo cho năng lực điều hành, sự đổi mới tư duy phát triển và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của tỉnh trong giai đoạn phát triển mới.