Trải qua 80 năm, Binh chủng Công binh không ngừng lớn mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Ở bất kỳ giai đoạn, hoàn cảnh nào, Bộ đội Công binh luôn thể hiện rõ bản lĩnh, ý chí, có mặt ở những nơi khó khăn, gian khổ nhất, vượt qua mọi hiểm nguy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với lá cờ thêu bốn chữ vàng "Mở đường thắng lợi" mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao tặng Bộ đội Công binh Việt Nam anh hùng.

Từ truyền thống vẻ vang...

Trong kháng chiến trường kỳ chống Pháp, từ những tổ đội phân tán, thực tiễn chiến trường sớm đặt ra yêu cầu sống còn: Muốn đánh lớn, Công binh phải đi trước một bước về tổ chức. Ngày 1/1/1950, Tiểu đoàn Công binh đầu tiên mang phiên hiệu 333 được thành lập. Ngay lập tức, Chiến dịch Biên giới trở thành phép thử thực tiễn: Lần đầu tiên, Công binh bảo đảm trọn vẹn cho một chiến dịch quy mô lớn.

Trên đà thắng lợi ấy, ngày 15/1/1951, tại Thái Nguyên, Trung đoàn 151 - Trung đoàn Công binh đầu tiên được thành lập; ngày 27/3/1951, Trung đoàn 151 cùng 2 Trung đoàn Pháo binh 45, 675 và Trung đoàn Phòng không 367 hợp thành Đại đoàn Công pháo 351, đưa Công binh từ bảo đảm độc lập sang tổ chức hiệp đồng Binh chủng, góp phần vào thắng lợi của các chiến dịch lớn như: Trần Hưng Đạo, Hoàng Hoa Thám, Quang Trung, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào…, xứng đáng với lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Bộ binh như mũi mác, Công binh như cán mác, cán có chắc, mũi có sắc thì mới đâm được giặc".

Kết thúc Chiến dịch Tây Bắc năm 1952, với những thành tích phục vụ chiến đấu và chiến đấu, Bộ đội Công binh được Chủ tịch Hồ chí Minh khen tặng lá cờ thêu bốn chữ vàng "Mở đường thắng lợi". Đây vừa là phần thưởng cao quý, vừa khái quát sâu sắc của Bác về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Bộ đội Công binh. Từ đây, "Mở đường thắng lợi" trở thành truyền thống vẻ vang của Công binh Việt Nam.

Bước vào cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954, Bộ đội Công binh đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ như: làm đường, bắc cầu, phá thác và xây dựng hệ thống công trình quân sự. Đây là là cuộc chiến thầm lặng nhưng rất vẻ vang, đúng như lời khen của Bộ Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ: "Đội Công binh mở đường thắng lợi, suốt mùa hè không nghỉ, giữ vững giao thông, không có con đường ấy, không có Chiến dịch này".

Trong kháng chiến chống Mỹ, với khẩu hiệu "Sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường, dũng cảm", Bộ đội Công binh đã chiến đấu anh dũng, lao động quên mình, ngày đêm xẻ núi, san đồi, bắc cầu, ghép phà, kiên cường bám đường, bám bến, bảo đảm các tuyến giao thông huyết mạch thông suốt nối liền hậu phương với tiền tuyến, nhất là tại các trọng điểm ác liệt như: ATP, ngã ba Đồng Lộc, bến Xuân Sơn, Long Đại, Linh Cảm...

Và ngay trong những ngày chiến tranh ác liệt, nén đau thương, Bộ đội Công binh âm thầm thực hiện nhiệm vụ tuyệt mật: Tham gia bảo đảm góp phần giữ gìn lâu dài thi hài Bác, phục vụ trong những ngày tang lễ và xây dựng công trình Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bằng khối óc, bàn tay và lòng kính yêu vô hạn, những người lính Công binh đã góp phần xây dựng nên một công trình có ý nghĩa chính trị đặc biệt, có quy mô lớn, đòi hỏi yêu cầu cao về kỹ thuật, mỹ thuật, để Người yên giấc ngàn thu giữa lòng dân tộc.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, lần đầu tiên trong lịch sử, Công binh Việt Nam huy động một lực lượng lớn, gồm 2 Sư đoàn, 3 Lữ đoàn, hàng chục trung đoàn, tiểu đoàn. Lực lượng này đã bảo đảm cho các cánh quân thần tốc, táo bạo thọc sâu vào sào huyệt cuối cùng của địch. Ngày 30/4/1975, đất nước trọn niềm vui. Lịch sử đã khẳng định: Công binh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm chiến đấu và chiến đấu, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân, thống nhất non sông.

Với những chiến công và sự hy sinh thầm lặng ấy, năm 1976, Binh chủng Công binh vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân".

...Đến dấu ấn những "kỳ tích"

Đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, cùng với việc kiện toàn lực lượng Công binh, công tác huấn luyện sẵn sàng chiến đấu được xác định là nhiệm vụ trung tâm, khâu đột phá để nâng cao sức mạnh tổng hợp. Từ năm 2019, Đội tuyển Công binh Việt Nam tham gia Hội thao quân sự quốc tế (Army Games) với thành tích 3 lần liên tiếp đoạt Huy chương Đồng. Đây là minh chứng thuyết phục cho khả năng thích ứng, trình độ làm chủ trang bị khí tài và năng lực chỉ huy, hiệp đồng của Công binh Việt Nam trước bạn bè quốc tế.

Trong thời bình, nhiệm vụ quốc phòng không tách rời nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước. Bước chân và mồ hôi công sức  người lính Công binh thầm lặng trên những công trình trọng điểm: đường tuần tra biên giới, các tuyến giao thông chiến lược, những công trình lưỡng dụng phục vụ quốc phòng và dân sinh, từ đường dây tải điện 500KV, đường Hồ Chí Minh thời kỳ mới, đê chắn sóng Dung Quất, đến các nhà máy thủy điện lớn trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Hướng ra biển lớn, dấu ấn của người lính Công binh in đậm trên một kỳ tích đặc biệt: Hệ thống nhà giàn DK1. Từ những bãi san hô ngầm, họ đã biến điều không thể thành có thể; dựng nên những "pháo đài thép" sừng sững giữa trùng khơi. Đó không đơn thuần là công trình "Trạm dịch vụ - kinh tế - khoa học, kỹ thuật" mà còn là những "cột mốc sống", khẳng định chủ quyền biển đảo Việt Nam.

Chiến tranh đã lùi xa, song bom mìn, vật nổ còn sót lại thực sự là một hiểm họa khôn lường đối với đất nước và mỗi người dân.

Để trả lại bình yên cho đất, Bộ đội Công binh bước vào cuộc chiến thầm lặng để hồi sinh những "vùng đất chết". Đây thực sự là "cuộc chiến" đối mặt với "tử thần" đòi hỏi Bộ đội Công binh phải có bản lĩnh thép và kỹ thuật chính xác tuyệt đối. Từ đó, hàng trăm nghìn héc ta đất đai bị ô nhiễm, bom mìn đã được làm sạch, bảo đảm cho phát triển kinh tế - xã hội. Sứ mệnh này còn mang giá trị nhân văn sâu sắc và là hành trình thiêng liêng khi nhờ đó mà hàng trăm hài cốt liệt sĩ hy sinh trong chiến tranh đã được tìm thấy, đón về với đất mẹ. Theo bước chân người lính Công binh, sự bình yên đã trở lại. Màu xanh sự sống bắt đầu nảy mầm trên những hố bom xưa. Những nhà máy, công trình mới mọc lên; nhân dân yên tâm sinh sống, lao động sản xuất ngay trên mảnh đất từng là "tọa độ chết".

Cùng với các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, Bộ đội Công binh luôn khẳng định vai trò nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ ứng phó với thiên tai và cứu hộ, cứu nạn. Khi đất nước đối mặt với bão lũ, sạt lở hay những sự cố bất ngờ, Bộ đội Công binh lại trở thành điểm tựa vững chắc của nhân dân. Từ những cuộc tìm kiếm sinh tử tại Đạ Dâng, Rào Trăng... đến những ngày dầm mình trong mưa bão cứu giúp nhân dân, chủ động đến với nhân dân khi nhân dân gặp khó khăn; từ những cầu phao: Khuyến Lương, Phùng, Chèm, Đuống, Phong Châu... Mới đây nhất, những bước chân người lính Công binh "ngược chiều đoàn viên" thần tốc bắc cầu phao Đoan Hùng qua sông Lô những ngày Tết cận kề đã giữ vững mạch máu giao thông và trọn vẹn niềm vui sum vầy của nhân dân những ngày xuân Bính Ngọ 2026.

Hành trình vì người dân không chỉ dừng lại ở trong nước mà đã vươn ra thế giới trong những nhiệm vụ quốc tế. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar... dấu chân người lính Công binh Việt Nam đã trực tiếp tham gia cứu trợ thảm họa động đất. Là nhiệm vụ mới, khó khăn, phức tạp, nguy hiểm, thời gian yêu cầu rất khẩn trương, song nhờ quá trình huấn luyện bài bản, nhận định chính xác, tích cực chuẩn bị, lần sau chủ động hơn lần trước, Bộ đội Công binh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Còn tại châu Phi xa xôi - nơi khu vực Abyei còn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy, xung đột, Bộ đội Công binh tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ phái bộ giao, mà còn tích cực giúp đỡ nhân dân nâng cao đời sống như: làm đường, xây trường học, trạm y tế, khoan giếng, cung cấp nước sạch, khám chữa bệnh…, được bạn bè quốc tế và nhân dân nước sở tại đánh giá cao. Những nhiệm vụ đó đã làm ngời sáng phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", Bộ đội Công binh thời kỳ mới, góp phần quan trọng thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước.

Vừa qua, phát biểu tại Lễ Kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Binh chủng Công binh và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định, 80 năm qua, Bộ đội Công binh đã viết nên bản anh hùng bằng mồ hôi, trí tuệ, máu xương, lòng trung thành và tinh thần chiến đấu kiên cường của biết bao thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Truyền thống đó là niềm tự hào, là tài sản vô giá, là mệnh lệnh thôi thúc mỗi cán bộ, chiến sĩ hôm nay phải sống, học tập, rèn luyện và chiến đấu xứng đáng hơn nữa.

Lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam được viết nên bởi những chiến công chói lọi. Đằng sau những chiến thắng ấy là sự hy sinh thầm lặng của những người đi tiên phong bảo đảm cho thắng lợi. Vũ khí của họ không chỉ là súng đạn, mà là khối óc và bàn tay vượt qua muôn vàn khó khăn để tạo lập thế trận. Đối diện với lằn ranh sinh tử, họ sẵn sàng đi trước những hiểm nguy và về sau những chiến công. 80 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, từ những năm tháng kháng chiến gian khổ đến thời kỳ hòa bình kiến thiết đất nước, lực lượng Công binh đã không ngừng lớn mạnh về quy mô, tổ chức và trình độ. Sứ mệnh "Mở đường thắng lợi" đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt, hun đúc nên bản sắc kiên cường của người lính Công binh - một phần máu thịt không thể tách rời trong lịch sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.