Đánh giá về việc Thủ tướng Timor Leste tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, ông Beni Sukadis cho rằng đây là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình hội nhập của quốc gia trẻ nhất Đông Nam Á sau khi trở thành thành viên của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Theo ông, diễn đàn là cơ hội để Timor Leste tăng cường quan hệ với các nước thành viên, hiểu sâu hơn về các cơ chế hợp tác khu vực và tiếp tục thúc đẩy tiến trình hội nhập vào các cấu trúc của Hiệp hội. Ông nhận định với sự tham gia của các nhà lãnh đạo, nhà hoạch định chính sách và học giả hàng đầu trong khu vực, Diễn đàn Tương lai ASEAN diễn ra tại Hà Nội cũng tạo điều kiện để Timor Leste chia sẻ quan điểm về những vấn đề chiến lược đang định hình tương lai của ASEAN. Sự tham gia tích cực của Timor Leste phản ánh cam kết của ASEAN trong việc xây dựng một cộng đồng ngày càng toàn diện, gắn kết và bao trùm hơn. Bên cạnh đó, việc tham gia sâu hơn vào các cơ chế và diễn đàn khu vực sẽ giúp Timor Leste hội nhập hiệu quả hơn, đóng góp những góc nhìn mới cho ASEAN với tư cách là một quốc gia trẻ, năng động của Đông Nam Á.

Đề cập đến triển vọng quan hệ Việt Nam – Timor Leste, ông Beni Sukadis đánh giá sự ủng hộ mạnh mẽ và nhất quán của Việt Nam đối với tiến trình của Timor Leste hội nhập ASEAN đã tạo nền tảng chính trị thuận lợi để hai nước thúc đẩy hợp tác song phương trong thời gian tới.

Theo chuyên gia Indonesia, trong những năm tới, Việt Nam và Timor Leste có nhiều tiềm năng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, nông nghiệp, giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và an ninh hàng hải. Việt Nam với kinh nghiệm phong phú trong hội nhập khu vực và phát triển kinh tế có thể hỗ trợ Timor Leste hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị và thực hiện hiệu quả các cam kết trong khuôn khổ ASEAN.

Ông cũng cho rằng việc tăng cường kết nối doanh nghiệp, giao lưu nhân dân và hợp tác đào tạo sẽ góp phần đưa quan hệ song phương phát triển thực chất hơn. Việt Nam đã nhiều lần khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ xây dựng năng lực và giúp Timor Leste tham gia hiệu quả vào các chương trình hợp tác của ASEAN. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho Timor Leste mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển trong khu vực, hướng tới một Cộng đồng ASEAN phát triển đồng đều và bền vững hơn.

Liên quan đến tác động của việc Timor Leste trở thành thành viên ASEAN đối với cấu trúc an ninh khu vực, ông Beni Sukadis cho rằng việc kết nạp Timor Leste là một yếu tố tích cực góp phần tăng cường sự đoàn kết và tính chính danh của ASEAN. Mặc dù là một quốc gia có quy mô dân số nhỏ và nền kinh tế còn khiêm tốn, Timor Leste lại có vị trí địa chiến lược quan trọng ở khu vực Đông Nam Á và nằm trên các tuyến hàng hải kết nối Ấn Độ Dương với Thái Bình Dương. Việc nước này hội nhập đầy đủ vào ASEAN sẽ giúp mở rộng phạm vi liên kết của Hiệp hội, đồng thời tăng cường sự gắn kết chính trị trong toàn khu vực.

Theo ông, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gia tăng, việc ASEAN tiếp tục mở rộng và duy trì tính bao trùm sẽ góp phần củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội trong cấu trúc khu vực đang định hình. Mặc dù Timor Leste chưa thể tạo ra sự thay đổi ngay lập tức đối với cán cân quyền lực ở Đông Nam Á, nhưng việc nước này hội nhập thành công sẽ góp phần củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, tăng cường khả năng phục hồi của khu vực và thúc đẩy một trật tự khu vực dựa trên luật lệ, ổn định và hợp tác.

Ông Beni Sukadis nhấn mạnh rằng sự gia nhập của Timor Leste cũng sẽ góp phần nâng cao khả năng ứng phó của ASEAN trước các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, đồng thời khẳng định ASEAN vẫn là cơ chế hợp tác khu vực hiệu quả và phù hợp nhất tại Đông Nam Á trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực và thế giới đang có nhiều biến động.