Tại Việt Nam, làn sóng xuất khẩu trực tuyến đang đứng trước một "nghịch lý" tài chính khi các doanh nghiệp thất thoát khoảng 2,86 tỷ USD mỗi năm chỉ riêng ở khâu thanh toán. Những "lỗ hổng" từ việc bỏ dở giỏ hàng và chi phí vận hành dòng tiền không chỉ thất thoát lợi nhuận trực tiếp mà còn làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa nội địa trên bản đồ thương mại điện tử (TMĐT) toàn cầu.
Sáng 17/4, đại diện Tập đoàn Payoneer - nền tảng tài chính cho doanh nghiệp xuyên biên giới và thanh toán toàn cầu, công bố nghiên cứu mới nhất về tình trạng thất thoát doanh thu tại khâu thanh toán trong thương mại điện tử và giải pháp thanh toán tối ưu cho doanh nghiệp phát triển xuyên biên giới.
Việt Nam tổn thất liên quan đến tỷ lệ bỏ giỏ hàng đã lên tới khoảng 2,86 tỷ USD mỗi năm. Ảnh minh họa
Theo báo cáo của Nielsen IQ, châu Á hiện đóng góp tới 62,6% vào mức tăng trưởng TMĐT toàn cầu, khẳng định vai trò “đầu tàu” của nền kinh tế số thế giới. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất “72 tỷ USD: Chi phí ẩn trong thương mại điện tử châu Á” từ Payoneer lại chỉ ra một nghịch lý: Quy mô kinh doanh càng mở rộng, mức độ thất thoát doanh thu ở bước thanh toán càng gia tăng. Tại Việt Nam, chỉ riêng tổn thất liên quan đến tỷ lệ bỏ giỏ hàng đã lên tới khoảng 2,86 tỷ USD mỗi năm.
Nguyên nhân là do nhiều doanh nghiệp Việt Nam chuyển hướng sang xây dựng các cửa hàng trực tuyến bán hàng độc lập (DTC) và đang trở thành lựa chọn chiến lược nhằm giảm áp lực chiết khấu sàn, cũng như tăng cường khả năng quản trị tệp khách hàng. Dẫu vậy, việc sở hữu kênh bán hàng riêng mới chỉ là điều kiện cần. Hiện tượng “Thất thoát thanh toán” là tình trạng doanh nghiệp không thu được tiền dù khách hàng đã quyết định mua, do giao dịch bị gián đoạn hoặc không hoàn tất ở bước thanh toán. Nguyên nhân chủ yếu đến từ ba rào cản chính:
Đầu tiên là việc từ bỏ giỏ hàng khi quy trình xác thực thất bại hoặc phát sinh chi phí đột ngột. Tiếp theo là các loại phí giao dịch và chênh lệch tỷ giá hối đoái có thể cao hơn từ 3 - 6% so với tỷ giá thị trường, âm thầm bào mòn biên lợi nhuận. Cuối cùng, các chu kỳ trì hoãn thanh toán kéo dài từ vài ngày đến vài tuần làm chậm khả năng tiếp cận vốn lưu động, khiến doanh nghiệp lỡ nhịp trong việc bổ sung hàng tồn kho và vận hành quảng cáo.
Số liệu từ nghiên cứu cho thấy, các doanh nghiệp DTC quy mô vừa và nhỏ (doanh thu hàng năm từ 2 - 5 triệu USD) có thể thu hồi khoảng 20.000 USD mỗi năm nhờ việc tối ưu hóa khâu thanh toán. Đặc biệt, các nhà xuất khẩu Việt Nam đạt doanh thu từ 10 - 20 triệu USD có khả năng tái thu hồi từ 120.000 - 150.000 USD và cải thiện chỉ số EBITDA (lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao) thêm 10 - 15%.
Châu Á hiện đóng góp tới 62,6% vào mức tăng trưởng thương mại điện tử toàn cầu. Ảnh minh họa
Nhằm hóa giải các rào cản này, xu hướng tích hợp các hạ tầng thanh toán hiện đại đang được nhiều doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn. Thực tế cho thấy, việc áp dụng các quy trình thanh toán đồng nhất, giảm bớt các khâu trung gian có thể giúp tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng đạt mốc 95%. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc thu hộ, lưu trữ mà còn tạo điều kiện để tái sử dụng nguồn vốn linh hoạt trong một hệ sinh thái tài chính khép kín.
Ông Nagesh Devata, Phó Chủ tịch Cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Payoneer, khẳng định: “Khâu thanh toán là yếu tố quyết định việc doanh nghiệp sẽ bảo toàn hay đánh mất giá trị từ mỗi giao dịch. Khi chi phí sở hữu khách hàng tăng cao, các thương hiệu DTC cần hạn chế tối đa sai sót hay trở ngại ở giai đoạn này. Một hạ tầng thanh toán hiệu quả giúp doanh nghiệp tận dụng giá trị từ tệp khách hàng sẵn có mà không cần mở rộng ngân sách tiếp thị”.
Trong bối cảnh Việt Nam đang hoàn thiện khung pháp lý về TMĐT, việc hóa giải các "điểm nghẽn" thanh toán không chỉ giúp phục hồi doanh thu mà còn thiết lập bộ máy vận hành tinh gọn để sẵn sàng tăng trưởng xuyên biên giới bền vững.