Sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao (1973) và hơn một thập kỷ xây dựng quan hệ Đối tác Chiến lược, quan hệ Việt Nam - Singapore đang bước vào giai đoạn phát triển mới với dư địa hợp tác ngày càng rộng mở.
Quang cảnh một cảng container của Singapore. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Trên nền tảng hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao và cùng tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong quan hệ song phương.
Đặc biệt, việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2025 cùng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy thương mại, đầu tư và mở ra không gian hợp tác mới trong quan hệ giữa hai quốc gia.
Động lực tăng trưởng
Theo các chuyên gia, Singapore là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam cả trên lĩnh vực đầu tư, thương mại và kết nối, tích cực hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực. Cùng đó, Singapore cũng là nước đi đầu về hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đặc biệt, kim ngạch thương mại hai nước tăng theo từng năm. Đơn cử năm 2021 đạt 8,3 tỷ USD; năm 2022 đạt trên 9,16 tỷ USD; năm 2023 đạt 9 tỷ USD; năm 2024 đạt 10,3 tỷ USD; năm 2025 đạt hơn 31,3 tỷ USD; 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 4,5 tỷ USD.
Singapore hiện là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam với hơn 4.500 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 97 tỷ USD. Các dự án của Singapore trải rộng trên nhiều lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, hạ tầng, logistics, bất động sản, tài chính, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế của Việt Nam.
Biểu tượng thành công tiêu biểu trong hợp tác song phương phải kể đến là hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP). Từ khu VSIP đầu tiên được khởi động năm 1996, đến nay mạng lưới VSIP đã phát triển lên đến 22 khu tại nhiều địa phương trên cả nước. Các VSIP không chỉ là mô hình hợp tác kinh tế hiệu quả mà còn trở thành biểu tượng của lòng tin, tầm nhìn dài hạn và sự gắn kết chiến lược giữa hai nước.
Trong giai đoạn mới, các VSIP đang hướng tới mô hình xanh hơn, thông minh hơn, có hàm lượng công nghệ cao hơn và gắn với phát triển bền vững. Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh cho biết, hai nước đã ký Thỏa thuận Thực thi về Tín chỉ Carbon vào năm 2025 và dự kiến triển khai các dự án trong lĩnh vực này vào cuối năm 2026.
Quan hệ thương mại song phương cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong những năm gần đây. Theo số liệu của Thương vụ Việt Nam tại Singapore dẫn nguồn từ Cơ quan Quản lý doanh nghiệp Singapore, trong tháng 4/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Singapore với Việt Nam đạt gần 5,3 tỷ SGD, tăng 62,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số đó, xuất khẩu của Singapore tới Việt Nam đạt 2,5 tỷ SGD, tăng 20,9%; nhập khẩu từ Việt Nam đạt 2,7 tỷ SGD, tăng 143%.
Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí là đối tác thương mại thứ 10 của Singapore. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Singapore với Việt Nam đạt 18,8 tỷ SGD, tăng 43,7% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số đó, xuất khẩu của Singapore tới Việt Nam đạt 10,2 tỷ SGD, tăng 8,9%; nhập khẩu từ Việt Nam đạt 8,5 tỷ SGD, tăng 133%.
Về cơ cấu hàng hóa, máy móc, thiết bị điện và bộ phận (HS 85) cùng nhóm nhiên liệu, dầu mỏ và sản phẩm chưng cất, các chất chứa bitum và sáp khoáng chất (HS 27) tiếp tục là hai nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Singapore sang Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026. Trong đó, nhóm máy móc, thiết bị điện và bộ phận đạt kim ngạch 4,9 tỷ SGD, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm 2025; nhóm nhiên liệu, dầu mỏ và sản phẩm chưng cất đạt 2,1 tỷ SGD, tăng 25,8%.
Ở chiều ngược lại, máy móc, thiết bị điện và bộ phận cũng là nhóm hàng Singapore nhập khẩu lớn nhất từ Việt Nam, với kim ngạch đạt 4,4 tỷ SGD trong 4 tháng đầu năm 2026, tăng 149,2% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 51,9% tổng giá trị nhập khẩu của Singapore từ Việt Nam.
Xếp tiếp theo là nhóm lò phản ứng hạt nhân, nồi hơi, máy và thiết bị cơ khí, bộ phận đạt gần 3 tỷ SGD, tăng 243,3%; tiếp đến là nhóm thủy tinh và sản phẩm bằng thủy tinh đạt 278,7 triệu SGD.
Ông Cao Xuân Thắng, Tham tán thương mại Việt Nam tại Singapore cho hay: Singapore tuy là thị trường tiêu dùng không quá lớn nhưng lại là trung tâm logistics, tài chính và trung chuyển hàng hóa hàng đầu khu vực. Vì vậy, việc gia tăng hiện diện của hàng hóa Việt Nam tại Singapore không chỉ giúp mở rộng xuất khẩu trực tiếp mà còn tạo bàn đạp để doanh nghiệp Việt tiếp cận sâu hơn các thị trường khu vực ASEAN và toàn cầu.
Quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Singapore đang chuyển dần từ hợp tác truyền thống sang hợp tác chiều sâu trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển xanh. Singapore có thế mạnh về tài chính, công nghệ, logistics và quản trị hiện đại; trong khi Việt Nam sở hữu thị trường năng động, nguồn nhân lực dồi dào và tốc độ tăng trưởng cao. Sự bổ trợ này tạo dư địa rất lớn để hai nước mở rộng hợp tác trong giai đoạn mới.
Đặc biệt, hợp tác trong lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số, năng lượng sạch và tín chỉ carbon đang trở thành điểm nhấn mới. Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh cho biết: Singapore mong muốn thúc đẩy mạnh hơn hợp tác với Việt Nam trong không gian kỹ thuật số và phát triển bền vững, đồng thời tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp công nghệ của hai nước.
Hướng tới bền vững
Theo đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp Singapore, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhờ môi trường chính trị ổn định, vị trí chiến lược tại Đông Nam Á, mạng lưới FTA rộng lớn cùng quy mô thị trường gần 100 triệu dân. Trong khi đó, Singapore là trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn chuỗi giá trị toàn cầu.
Thời gian tới, Bộ Công Thương cùng hệ thống Thương vụ Việt Nam tại Singapore tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam, nhất là sản phẩm nông sản, thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng, công nghệ và sản phẩm xanh.
Nhiều hoạt động kết nối giao thương, hội chợ triển lãm, diễn đàn doanh nghiệp và chương trình xúc tiến đầu tư sẽ tiếp tục được triển khai nhằm tạo cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Đáng chú ý, nền tảng thương mại số và mô hình kết nối trực tuyến đang được thúc đẩy nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí, mở rộng mạng lưới đối tác và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.
Mới đây, nền tảng “Chợ đầu mối nông sản trực tuyến Việt Nam” đã được ra mắt tại Singapore với kỳ vọng trở thành hạ tầng kết nối lâu dài giữa nhà sản xuất Việt Nam với hệ thống nhập khẩu, phân phối tại Singapore và khu vực. Mô hình này sẽ góp phần rút ngắn khâu trung gian cũng như nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tăng hiệu quả thương mại xuyên biên giới.
Ông Cao Xuân Thắng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Singapore nhấn mạnh: Tiềm năng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao. Việc ứng dụng các nền tảng số như chợ đầu mối nông sản trực tuyến trong nâng cao năng lực xuất khẩu, đảm bảo minh bạch và khả năng đáp ứng nhanh cho thị trường Singapore và khu vực.
Theo ông Lennon Tan, Chủ tịch Liên đoàn Sản xuất Singapore, mô hình như chợ đầu mối nông sản trực tuyến đóng vai trò quan trọng trong tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí trung gian và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn hàng chất lượng từ Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tăng cường xuất khẩu hàng hóa và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nhất là nhóm mặt hàng cà phê của Việt Nam, ngày 26/6 tới đây Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore sẽ thực hiện Chương trình kết nối giao thương Lễ hội Cà phê Việt Nam tại Singapore năm 2026. Hoạt động này nhằm hướng tới việc trưng bày sản phẩm liên quan đến cà phê Việt Nam; kết nối giao thương doanh nghiệp Việt Nam với đối tác tại Singapore giới thiệu về tiềm năng sản phẩm cà phê của Việt Nam.
Để xuất khẩu bền vững sang Singapore, theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ nhu cầu thị trường, xây dựng thương hiệu, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và tận dụng hiệu quả các nền tảng thương mại điện tử cũng như kênh phân phối của cộng đồng người Việt tại Singapore. Ngoài ra, các lĩnh vực như công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, logistics, năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon và công nghiệp hỗ trợ cũng đang mở ra dư địa hợp tác lớn cho doanh nghiệp hai nước. Nhiều doanh nghiệp Singapore hiện có xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư sang lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch và hạ tầng khu công nghiệp tại Việt Nam.
Các chuyên gia nhận định, xu hướng hợp tác Việt Nam - Singapore hiện không chỉ dừng ở thương mại hàng hóa truyền thống mà đang mở rộng sang các lĩnh vực phát triển xanh, đổi mới sáng tạo và chuỗi cung ứng chất lượng cao. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để quan hệ hai nước tiếp tục phát triển thực chất, hiệu quả và bền vững hơn trong giai đoạn tới.