Theo phóng viên TTXVN tại New Delhi, đây là diễn đàn đối thoại học thuật thường niên giữa hai cơ quan nghiên cứu hàng đầu của Việt Nam và Ấn Độ, nhằm thúc đẩy trao đổi học thuật, tăng cường đối thoại chính sách và đề xuất các khuyến nghị góp phần làm sâu sắc hơn Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường giữa hai nước.

Phát biểu khai mạc, quyền Phó Tổng Giám đốc ICWA, Đại sứ N. J. Gangte nhấn mạnh đối thoại giữa các viện nghiên cứu và giới hoạch định chính sách có vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình các quyết sách chiến lược, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Ấn Độ bước sang giai đoạn phát triển mới. Ông cho rằng chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ vào tháng 5 vừa qua và việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường đã mở ra một chương mới trong quan hệ song phương, phản ánh mức độ tin cậy chiến lược ngày càng sâu sắc.

Theo ông N. J. Gangte, hai nước có nhiều điểm tương đồng về định hướng đối ngoại, cùng thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở, bao trùm và dựa trên luật lệ, đồng thời hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030 và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, khoáng sản quan trọng, an ninh mạng và chuỗi cung ứng. Ông cũng nhấn mạnh hợp tác quốc phòng tiếp tục là một trụ cột quan trọng của quan hệ song phương, trong khi giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, y tế và văn hóa sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững của quan hệ hai nước trong tương lai. Ông bày tỏ tin tưởng Đối thoại ICWA–VASS lần thứ 6 sẽ góp phần mở ra những hướng hợp tác mới, đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ phát triển sâu rộng hơn trong thời gian tới.

Trong bài phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch VASS, khẳng định Đối thoại VASS-ICWA qua 6 kỳ tổ chức đã trở thành một diễn đàn học thuật và đối thoại chính sách quan trọng, góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách và thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Ấn Độ ngày càng đi vào chiều sâu.

PGS.TS. Tạ Minh Tuấn cho rằng trong bối cảnh trật tự quốc tế chuyển biến sâu sắc, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng cùng sự phát triển nhanh của AI, chuyển đổi số và các thách thức an ninh phi truyền thống, quan hệ đối tác giữa các quốc gia đang chuyển từ mục tiêu giảm thiểu rủi ro sang xây dựng năng lực chống chịu chiến lược. Theo đó, việc Việt Nam và Ấn Độ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường trong năm 2026 không chỉ là một dấu mốc ngoại giao, mà còn phản ánh sự hội tụ ngày càng sâu sắc về tầm nhìn chiến lược, khát vọng phát triển và cam kết cùng xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mở, bao trùm và dựa trên luật lệ.

PGS.TS. Tạ Minh Tuấn cũng nhấn mạnh trong bối cảnh mới, các viện nghiên cứu không chỉ có nhiệm vụ tạo ra tri thức mà còn phải chuyển hóa tri thức thành các khuyến nghị chính sách phục vụ quản trị quốc gia và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Ông đề xuất VASS và ICWA chuyển từ mô hình trao đổi học thuật truyền thống sang “đồng sáng tạo tri thức” thông qua các chương trình nghiên cứu chung, trao đổi học giả, đồng xuất bản các công trình khoa học, chia sẻ dữ liệu nghiên cứu và xây dựng các khuyến nghị chính sách trực tiếp phục vụ sự phát triển của quan hệ Việt Nam-Ấn Độ.

Tiếp theo phần phát biểu trong phiên khai mạc, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, ông Trần Thanh Tùng nhấn mạnh năm 2026 không chỉ đánh dấu 10 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ mà còn mở ra giai đoạn hợp tác mới sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ và việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường. Theo Đại biện lâm thời Trần Thanh Tùng, 10 năm qua đã chứng kiến những bước phát triển mạnh mẽ trên tất cả các trụ cột hợp tác, từ chính trị, quốc phòng – an ninh đến thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt mức kỷ lục gần 16,5 tỷ USD, trong khi hội tụ chiến lược giữa hai nước tiếp tục được củng cố trên cơ sở cam kết chung đối với hòa bình, ổn định, tự chủ chiến lược và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Bên cạnh đó, Đại biện lâm thời Trần Thanh Tùng đề xuất hai bên tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, hướng tới chuyến thăm của Tổng thống hoặc Thủ tướng Ấn Độ đến Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2027; sớm khôi phục các cơ chế hợp tác về khoa học – công nghệ và thương mại; đẩy nhanh quá trình rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Ấn Độ (AITIGA), đồng thời mở rộng hợp tác đầu tư, đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp và tăng cường kết nối hàng không nhằm thúc đẩy thương mại, du lịch, giáo dục và giao lưu nhân dân. Ông cũng khẳng định Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ICWA, VASS và các đối tác liên quan để hiện thực hóa các sáng kiến, góp phần đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam – Ấn Độ phát triển ngày càng thực chất và hiệu quả.

Trong 4 phiên thảo luận cùng ngày, các học giả và chuyên gia hai nước đã đánh giá những thành tựu sau 10 năm triển khai Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, trao đổi về các định hướng hợp tác trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế thế giới biến động nhanh chóng. Các đại biểu tập trung thảo luận về cạnh tranh chiến lược, vai trò của ASEAN, hợp tác hàng hải, kinh tế, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuỗi cung ứng, quốc phòng - an ninh, đồng thời nhấn mạnh vai trò của giao lưu nhân dân, giáo dục, văn hóa và nghiên cứu trong việc tạo nền tảng lâu dài cho Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam - Ấn Độ.