Sáu tháng đầu năm 2026 triển khai thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND tại 6 địa phương thí điểm đã quyết định khởi kiện 19 vụ việc. Trong đó, Tòa án đã xét xử và tổ chức thi hành án thành công 1 vụ, thu hồi hơn 55 triệu đồng cho ngân sách nhà nước; các vụ còn lại Tòa án đã thụ lý, chưa xét xử.

Bên cạnh đó, VKSND các cấp đã chủ động kiến nghị, bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương qua các việc như: Cấp giấy khai sinh, căn cước công dân, bảo hiểm y tế, giấy xác nhận khuyết tật, hưu trí cho các chủ thể là trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật; chấm dứt nhiều vụ gây ô nhiễm môi trường, khai thác cát trái phép, tình trạng thi công chậm một số tuyến đường; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, di sản văn hoá, danh lam thắng cảnh...

Mặt khác, nhận thức của người dân về vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ người yếu thế và lợi ích công đã từng bước được nâng lên thông qua việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức đa dạng. Công tác phối hợp liên ngành bước đầu tạo tiền đề thuận lợi cho việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại địa phương.

Theo đánh giá của VKSND tối cao, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại VKSND các cấp được tiến hành nghiêm túc, kịp thời và đúng chỉ đạo của Ngành. Kết quả bước đầu đạt được rất tích cực, nhiều vi phạm được khắc phục sớm, nhiều kiến nghị của VKSND được chấp nhận, thực hiện; uy tín của Viện kiểm sát tăng cao.

Phát biểu tại Hội nghị tập huấn công tác kiểm sát án dân sự theo mô hình tổ chức VKSND 3 cấp và sơ kết 6 tháng việc triển khai thực hiện nhiệm vụ thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ, Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, những kết quả trên bước đầu khẳng định chủ trương thí điểm là đúng đắn và cần thiết. Tuy nhiên, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế để nâng cao hiệu quả hoạt động tố tụng dân sự công ích trong thời gian tới.

Viện trưởng VKSND tối cao yêu cầu, Thủ trưởng các đơn vị, Viện trưởng VKSND các tỉnh, thành phố phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; trực tiếp nắm chắc tình hình, lựa chọn đúng khâu yếu, việc khó để tập trung chỉ đạo, điều hành, nhất là đối với nhiệm vụ mới về tố tụng dân sự công ích. Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm phương châm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả.

Bên cạnh đó, VKSND các cấp, đặc biệt là 6 địa phương thí điểm cần tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15. Tố tụng dân sự công ích là nhiệm vụ của toàn ngành, không chỉ của bộ phận kiểm sát án dân sự. Tất cả các khâu công tác phải chủ động phát hiện, chuyển giao nguồn tin và phối hợp xử lý vụ việc. Kết quả cuối cùng phải được đo bằng tài sản, nguồn lực được thu hồi; vi phạm được chấm dứt; quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo vệ trên thực tế.

Ngoài ra, cần xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm nguồn lực thực hiện nhiệm vụ mới. Tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ Kiểm sát viên có kiến thức chuyên sâu về dân sự, đất đai, tài chính, thuế, bảo hiểm xã hội, môi trường và bảo vệ quyền con người. Đồng thời, đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu, nền tảng quản lý án dân sự, hành chính và án công ích; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn phục vụ công tác nghiên cứu hồ sơ, quản lý án và hỗ trợ phát hiện vi phạm.