Xóa khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động - Bài cuối: Cần sự chủ động, trách nhiệm và đồng bộ

Đẩy mạnh liên kết, phối hợp giữa nhà trường - doanh nghiệp là giải pháp thiết thực, hiệu quả để xóa dần khoảng cách, khắc phục “độ vênh” giữa đào tạo và sử dụng lao động.

Chú thích ảnh
Đào tạo nghề gắn với thực hành được các trường cao đẳng, trung cấp chú trọng. Ảnh: XM/Báo Tin tức

Trong mối quan hệ nhà trường - doanh nghiệp, chính thị trường lao động, các cơ quan, doanh nghiệp sẽ quyết định mỗi năm cần bao nhiêu nhân lực có trình độ và khả năng đáp ứng công việc như thế nào. Còn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục và đào tạo là cho ra trường những "sản phẩm" mà thị trường lao động đang cần nhằm thực hiện tốt chức năng cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho xã hội.

Nhà trường - doanh nghiệp cùng có trách nhiệm 

Theo một số chuyên gia, nhà quản lý, để thực hiện hiệu quả mối liên kết giữa nhà trường - doanh nghiệp trong đào tạo, tuyển dụng lao động, yêu cầu đặt ra đối với các trường là chủ động, trách nhiệm và hợp tác. Đối với doanh nghiệp sẽ là hỗ trợ, hợp tác, trách nhiệm. Còn chính quyền đóng vai trò điều phối và thúc đẩy sự liên kết, phối hợp này được thực hiện đúng quỹ đạo, hiệu quả.

Ở góc độ người làm công tác giảng dạy, đại diện một số trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, các cơ sở đào tạo cần thúc đẩy việc gắn kết với doanh nghiệp nhằm tạo môi trường thực tập, nâng cao kỹ năng thực hành, đẩy mạnh ứng dụng mang tính thực tiễn cho sinh viên. Bên cạnh đó, nhà trường sẽ thỏa thuận với doanh nghiệp để cử chuyên gia tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành; phối hợp cùng doanh nghiệp, các hiệp hội nhằm dự báo nhu cầu nhân lực về cả số lượng và chất lượng.

Theo Giáo sư Nguyễn Đông Phong - Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, nhà trường đã có quy định về việc tổ chức đào tạo học kỳ doanh nghiệp đối với sinh viên chính quy theo hệ thống tín chỉ tại trường. Theo đó, học kỳ doanh nghiệp xem là một hình thức của học phần “Thực tập và tốt nghiệp” và được quy định chi tiết trong chương trình đào tạo của từng ngành, chuyên ngành của trường.

Học kỳ này được tổ chức với mục đích giúp sinh viên củng cố, bổ sung và vận dụng kiến thức đã học, từ đó giải quyết các vấn đề trong thực tiễn thuộc lĩnh vực chuyên môn được học trong trường. Ngoài ra tạo điều kiện cho sinh viên trải nghiệm và hình thành năng lực nghề nghiệp để có thể tham gia thị trường lao động ngay sau khi kết thúc quá trình đào tạo. Các doanh nghiệp đã ký kết với nhà trường trong tổ chức học kỳ doanh nghiệp có trách nhiệm tiếp nhận và sắp xếp vị trí việc làm cho sinh viên, hướng dẫn, tham gia đánh giá sinh viên. Sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường - doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, cụ thể là hướng dẫn sinh viên thực tập tốt nghiệp là rất cần thiết, từ đó gia tăng sự tương thích, giảm sự mất cân đối giữa việc đào tạo và việc sử dụng lao động.

Theo thông tin từ Trung tâm Hỗ trợ sinh viên - Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, đơn vị đã thực hiện nhiều hoạt động trong kết nối với doanh nghiệp như: Tổ chức hội nghị tìm hiểu mức độ đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp của sinh viên tốt nghiệp hàng năm, cần thay đổi và bổ sung chương trình đào tạo như thế nào để sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên ngành và thích ứng ngay với vị trí được tuyển dụng, tổ chức các ngày hội việc làm, hỗ trợ thực tập. Chỉ tính từ năm 2017 đến nay, tỷ lệ sinh viên của trường tốt nghiệp và có việc làm ngay luôn đạt từ 93,4% trở lên. 

Từ vị trí của doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động, ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Chủ tịch Tập đoàn C.T Group, một tập đoàn kinh tế đa ngành cho rằng: Mối quan hệ chặt chẽ giữa nhà trường - doanh nghiệp thông qua các hoạt động như góp ý chương trình đào tạo, hỗ trợ, tham gia hướng dẫn sinh viên thực tập, tài trợ học bổng và tuyển dụng sẽ giúp doanh nghiệp tìm được những lao động không chỉ có tri thức, trình độ phù hợp với thời kỳ công nghệ số mà còn có được kỹ năng mềm mà doanh nghiệp mong muốn như giải quyết các vấn đề, ứng xử, làm việc nhóm…

Sẵn sàng các kỹ năng để thích ứng 

Theo Tiến sỹ Đinh Công Khải và Tiến sỹ Nguyễn Văn Dư - Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, sinh viên sau khi tốt nghiệp các trường cao đẳng, đại học thường tìm việc làm từ nhiều nguồn như: Doanh nghiệp tuyển dụng trực tiếp, thông qua ngày hội nghề nghiệp sàn giao dịch việc làm, các trung tâm hỗ trợ sinh viên và quan hệ doanh nghiệp của các trường, gia đình, người quen giới thiệu hoặc tự tìm việc qua những việc làm thời vụ, bán thời gian khi còn đi học…Tuy nhiên, dù theo con đường nào thì kiến thức và kỹ năng là điều mà hầu hết đơn vị tuyển dụng lao động đều yêu cầu ở người lao động. Sự thụ động trong tìm kiếm việc làm, thiếu linh hoạt, nhạy bén khi đi tìm việc; thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng quản lý thời gian, lập kế hoạch; ảo tưởng về công việc trong tương lai, không chấp nhận làm từ công việc bình thường… là những nguyên nhân khiến một số sinh viên sau khi tốt nghiệp khó đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng.

Ông Trần Anh Tuấn - nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, kết nối nhà trường - doanh nghiệp là để việc đào tạo đạt hiệu quả, học sinh, sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, doanh nghiệp có nhân lực đảm bảo hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do đó, nhà trường chủ động nỗ lực kết nối với người sử dụng lao động để có chiến lược đào tạo phù hợp. Doanh nghiệp phối hợp, hỗ trợ để việc đào tạo và sử dụng lao động đáp ứng yêu cầu thị trường lao động. Nhà nước tiếp tục có cơ chế chính sách, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư, liên kết, hợp tác với các cơ sở giáo dục đào tạo để từ đó hoạch định và phát triển nguồn lao động chất lượng cao. Tuy nhiên, bản thân người tham gia thị trường lao động cũng cần trang bị cho mình thêm những kỹ năng như sử dụng công nghệ thông tin, làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, tinh thần, thái độ làm việc nghiêm túc, tư duy sáng tạo...

Là người trực tiếp tuyển dụng lao động, ông Cao Văn Dương - Phòng Nhân sự, Công ty Trách nhiệm hữu hạn KPMG Vietnam chia sẻ: Để đáp ứng thị trường lao động, sinh viên sau khi tốt nghiệp cần nắm vững những kiến thức chuyên môn. Công nghệ có thể thay đổi nhanh chóng nhưng kiến thức chuyên môn cơ bản sẽ giúp người lao động có nền tảng vững chắc để nắm bắt rất nhanh những kiến thức bổ sung khi bước vào môi trường làm việc. Bên cạnh đó, nhà tuyển dụng trong giai đoạn hiện nay thường chú trọng đến những kỹ năng mềm như: Kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian hiệu quả, làm việc nhóm, thậm chí cả kỹ năng vượt qua khủng hoảng và cân bằng cuộc sống khi công việc gặp khó khăn.

Thanh Trà (TTXVN)

Vấn đề quan tâm

Phóng sự - Điều tra

Người tốt - Việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản