Nhiều đơn vị chưa áp dụng chính sách ưu tiên cho lao động nữ

Để đảm bảo quyền lợi cho lao động nữ, Chính phủ ban hành Nghị định 85 nhưng trên thực tế nhiều doanh nghiệp (DN) vẫn chưa áp dụng. Điều này đã khiến chính sách ưu tiên dành cho lao động nữ chưa đi vào cuộc sống.


Thiệt thòi trong thụ hưởng chính sách


Theo Nghị định 85, lao động (LĐ) nữ được cải thiện điều kiện làm việc như phải đảm bảo có đủ buồng tắm, buồng vệ sinh tại nơi làm việc; khuyến khích áp dụng chế độ làm việc theo thời gian biểu linh hoạt; được hưởng các điều kiện chăm sóc sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ, khám chuyên khoa phụ sản.Trong thời gian “đến tháng” được nghỉ 30 phút/ngày, tối thiểu 3 ngày/tháng; thời gian nghỉ hưởng nguyên lương. LĐ nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ 60 phút/ngày để cho con bú, vắt, trữ sữa, nghỉ ngơi; thời gian nghỉ hưởng nguyên lương...


Lao động nữ cần mạnh dạn đòi hỏi những quyền lợi chính đáng được pháp luật quy định (ảnh: Hoàng Tuyết)

Tuy nhiên, những quy định trên vẫn chưa áp dụng trên thực tế. Làm nhân viên tại một doanh nghiệp ở quận 3, TP Hồ Chí Minh đã hơn 5 năm nhưng chị Đỗ Huyền Thư không biết mình được nghỉ 30 phút khi tới ngày “đèn đỏ” theo quy định hiện hành đối vớilao động nữ (LĐN). Chị Đỗ Huyền Thư cho biết: “Là lao động ngoại tỉnh nên khi xin được việc làm, chúng tôi chỉ quan tâm đến các khoản lương, thưởng, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội… chứ không để ý những quy định và những chính sách ưu tiên dành cho mình. Để có được việc làm, tôi đã chấp nhận điều kiện bất thành văn “không sinh con trong 3 năm đầu làm việc” mà công ty đề ra. Ngoài ra, tôi cũng không biết theo luật lao động sửa đổi có quy định lao động nữ được nghỉ 30 phút/ngày khi gặp ngày “đèn đỏ”. Mà nếu biết có quy định này tôi cũng không dám đứng lên đòi quyền lợi bởi đây là chuyện tế nhị không thể tỏ cùng ai”.


Chị Trần Thị Lan (là công nhân công ty may xuất khẩu ở An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội) tỏ ra khá ngạc nhiên khi biết luật qui định những công nhân đang nuôi con nhỏ như chị được nghỉ thêm 60 phút cho con bú. Hiện công ty có nhiều phụ nữ đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi nhưng không một ai được nghỉ thêm giờ mỗi ngày.


Tuy nhiên, với những lao động nữ hiểu biết hơn họ cũng tỏ ra không mặn mà với chính sách này, nhiều người lựa chọn làm việc trọn vẹn thời gian. Chị Nguyễn Hương Lan công nhân công ty dệt len Hà Nội chia sẻ: “Tôi cũng có biết quy định đó trong Bộ Luật Lao động, nhưng chúng tôi làm khoán sản phẩm nên ai cũng tranh thủ thời gian làm việc”.


Tuy có biết những chính sách đãi ngộ cho lao động nữ nhưng nhiều doanh nghiệp (DN) tỏ ra không hưởng ứng với những quy định này, nhất là những DN sử dụng nhiều lao động nữ và làm việc theo dây chuyền. Đại diện một Công ty May tại Nam Định cho biết: “Quy định thời gian nghỉ cho lao động nữ 30 phút vệ sinh kinh nguyệt cho lao động nữ nói chung khó khả thi. Với một công ty có đến 80% là lao động nữ thì việc nghỉ ngơi như vậy sẽ ảnh hưởng lớn tới hiệu suất lao động của công ty, nhất là những thời điểm có đơn hàng gấp”.


Chế tài còn yếu


Sỡ dĩ DN “cố tình” bỏ qua các chính sách dành cho lao động nữ, một phần do lao động nữ có tâm lý e ngại, xấu hổ cộng với sự thiếu hiểu biết pháp luật nên chị em không dám đứng lên bảo vệ quyền lợi mình. Một mặt còn do các chế tài để thực hiện các quy định này mới chỉ dừng ở việc khuyến khích, động viên người lao động chứ chưa đủ sức răn đe. Ví dụ theo quy định về thời gian nghỉ ngơi của phụ nữ khi đến ngày “đèn đỏ”, nếu DN vi phạm sẽ bị phạt từ 500.000 đồng đến1 triệu đồng nên không đủ sức răn đe. Hay quy định DN không có nhà trẻ cho con em công nhân thì chỉ bị nhắc nhở hành chính chứ không có chế tài xử phạt….


Cả nước hiện có gần 26 triệu LĐ nữ, chiếm 48,6% lực lượng LĐ. Trong đó, tỉ lệ LĐ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và nuôi con nhỏ đang tăng nhanh ở các DN ngoài Nhà nước, KCN tập trung. Họ chủ yếu là LĐ nhập cư, gặp nhiều khó khăn về nhà ở, thu nhập, chăm sóc và nuôi dạy con cái. Tại các KCN - KCX, tỉ lệ LĐ trẻ và nữ chiếm hơn 65%. Tất cả những điều kiện sống tối thiểu như nhà ở, nhà trẻ, tiếp cận y tế, thông tin… đều đang rất thiếu

Về những bất cập khi không thực hiện các chính sách dành cho lao động nữ, một đại diện DN tại quận Thủ Đức cho biết: “Pháp luật có nhiều chính sách ưu đãi dành cho DN có nhiều lao động nữ như giảmthuế thu nhậpDN, không tính thuế khi chi các khoản chi tăng thêm cho lao động nữ… Tuy nhiên, để được hưởng những những ưu đãi này, DN phải làm rất nhiều giấy tờ xác nhận và thời gian thực hiện rất lâu, trong khi đó, số tiền được giảm thuế không bù đắp được các chi phí khi áp dụng các ưu đãi dành cho lao động nữ. Để thuận lợi cho DN và cũng đảm bảo cho người lao động nữ, vào những ngày lễ Tết chúng tôi thường thưởng thêm cho lao động nữ (cao hơn lao động nam 20-50%) để bù đắp cho chị em phụ nữ”.


Tuy nhiên, để những chính sách dành cho lao động nữ đi vào cuộc sống, chị Hồ Minh Thanh, Chủ tịch công đoàn công ty V.T (quận Gò Vấp) cho rằng, khi kí hợp đồng lao động, người lao động cần thỏa thuận trước với các DN để đưa các chính sách ưu tiên dành cho mình được pháp luật quy định vào bản thỏa ước lao động tập thể để DN căn cứ thực hiện. Mặt khác, cũng cần tập trung tuyên truyền phổ biến pháp luật cho các lao động nữ hiểu được những quyền lợi chính đáng để yêu cầu chủ DN thực hiện.


Mặc dù chính sách có nhiều ưu đãi tạo điều kiện tốt nhất cho lao động nữ tại nơi làm việc tuy nhiên các chính sách được thực hiện trong thực tế tại các doanh nghiệp còn nhiều khoảng cách. Thống kê của Ban nữ công (Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam) cho thấy: tại các doanh nghiệp số lao động nữ được hưởng chế độ nghỉ ngơi dưỡng sức rất ít; một số chế độ thai sản như nghỉ 60 phút cho con bú, 30 phút vệ sinh kinh nguyệt bị vi phạm. Ngoài ra, hiện nay phần lớn các cơ sở sử dụng lao động nữ khoán lương theo sản phẩm nên việc lao động nữ nghỉ việc cho con bú đều không được thể hiện trong tiền lương. Khảo sát tại nhiều DN có sử dụng nhiều lao động nữ cho thấy, số lao động nữ được hưởng chế độ nghỉ ngơi dưỡng sức rất ít. Điều đáng nói những chế độ này hầu như không được nhiều người biết đến. Do vậy để việc thi các chính sách ưu đãi với lao động nữ được nghiêm túc tại các doanh nghiệp cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về Bộ luật Lao động bên cạnh cần có những chế tài mạnh đối với các doanh nghiệp không thực thi các chính sách ưu đãi đối với lao động nữ.


Xuân Minh – Hoàng Tuyết

Vấn đề quan tâm

Phóng sự - Điều tra

Việc làm

Người tốt - Việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản