Kiểm soát được phí, sẽ giảm lao động bỏ trốn

Đài Loan (Trung Quốc) là một trong những thị trường xuất khẩu lao động trọng điểm của Việt Nam, chiếm 60% tổng số lao động xuất khẩu. Tuy nhiên, tình trạng lao động bỏ trốn gia tăng gần đây, đang làm mất dần tính ổn định của thị trường này.

Thu phí cao

Sau 17 năm thực hiện Thỏa thuận về gửi và tiếp nhận lao động Việt Nam sang Đài Loan làm việc, số lượng lao động xuất khẩu đã tăng mạnh trong 4 năm gần đây. Hiện Việt Nam có khoảng 170.000 lao động, làm việc trong 4 lĩnh vực ở Đài Loan. Trong đó, sản xuất chế tạo và công nghiệp chiếm 85%; hộ lý, y tá, chăm sóc người bệnh tại bệnh viện và giúp việc gia đình 13%; số còn lại là lao động làm việc trong lĩnh vực xây dựng, nông, lâm, ngư nghiệp, với thu nhập bình quân 600 - 700 USD/tháng.

Theo nhiều lao động, thị trường Đài Loan là thị trường dễ tính, không đòi hỏi trình độ cao, trong khi thu nhập bình quân lên tới 600 - 700 USD/tháng. Tuy nhiên, mức phí mà người lao động phải đóng khi đi xuất khẩu rất cao.

Lao động Việt Nam làm việc tại Đài Loan (Trung Quốc). Ảnh: Vân Hà

Anh Nguyễn Văn Phong, ở huyện Lục Nam (tỉnh Bắc Giang), từng làm công việc lắp máy tại Đài Loan cho biết: “Thu nhập trung bình của lao động là 500 USD/tháng, nếu làm tăng ca sẽ được thêm 200 - 300 USD. Tuy nhiên, để đi xuất khẩu lao động, tôi phải chi khoảng 5.000 USD, nên khi sang Đài Loan phải cố làm thêm để trả nợ”.

Theo đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước, thanh tra và các phòng chức năng của Cục đã được thông tin về tình trạng thu phí quá cao này đã nhiều lần phỏng vấn người lao động. Tuy nhiên, hầu hết người lao động lại không dám tố cáo doanh nghiệp, mà lại khẳng định doanh nghiệp thu 4.000 USD. Với những lao động dám tố cáo, thì cũng không xuất trình được giấy tờ chứng minh mức phí thu cao, nên rất khó xử phạt doanh nghiệp.

Còn anh Nguyễn Văn Tuấn (Cửa Lò, tỉnh Nghệ An) có 7 năm làm việc tại Đài Loan. Năm 2009, anh Tuấn đã phải chi 4.500 USD phí để đi xuất khẩu lao động. “Em trai tôi mới sang Đài Loan (Trung Quốc) lao động cũng phải nộp phí 5.500 USD. Theo tôi được biết, đây là mức chi phí thấp nhất rồi, còn không thì người lao động phải nộp phí tới 6.500 - 7.000 USD, trong khi mức thu ghi trên hóa đơn chỉ là 4.000 USD (là mức quy định của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội). Dù biết mức thu này là quá cao so với mức quy định của bộ, nhưng nhiều người vẫn chấp nhận nộp vì tính là khi đi xuất khẩu có thể có thu nhập bù lại”, anh Nguyễn Văn Tuấn chia sẻ.

Mạnh tay với doanh nghiệp

Tình trạng thu phí cao là một nguyên nhân quan trọng dẫn tới việc lao động bỏ trốn ở lại. “Do phải vay nợ để đóng phí, mà sau thời gian đi lao động có phép, vẫn chưa đủ tiền trả nợ, cũng như không có tiền tích lũy, nên nhiều lao động đã trốn ở lại làm việc trái phép, nhằm có thêm thu nhập khi về nước, dù biết như thế là vi phạm quy định”, đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTBXH) cho biết.

Năm 2015, trung bình mỗi tháng có 1.000 lao động ở Đài Loan bỏ trốn; trong đó 70 - 80% là những lao động sắp hết hạn hợp đồng, bỏ trốn ra ngoài với mục đích muốn ở lại và kiếm thêm thu nhập để bù chi phí đi xuất khẩu lao động.

Trước thực trạng này, phía cơ quan quản lý lao động Đài Loan đã đưa ra cảnh báo: Nếu tình trạng lao động Việt Nam bỏ trốn và khiếu kiện không giảm, cơ quan sẽ dừng hợp đồng với Việt Nam và thay thế bằng lao động nước khác.

Do đó, chấn chỉnh thị trường xuất khẩu lao động Đài Loan đã trở thành yêu cầu cấp thiết. “Bộ LĐTBXH đã triển khai giải pháp chấn chỉnh để giảm phí cho người lao động, không tạo sức ép tài chính khiến người lao động bỏ trốn khi sắp hết hạn hợp đồng. Bộ LĐTBXH yêu cầu các công ty xuất khẩu lao động công khai, minh bạch thông tin với người lao động về các điều kiện làm việc, tiền lương trong hợp đồng ký với công ty và công việc khi sang Đài Loan. Bộ cũng sẽ yêu cầu Cục Quản lý lao động ngoài nước chỉ đạo Ban quản lý lao động tại Đài Loan thống kê tình trạng lao động bỏ hợp đồng. Những doanh nghiệp nào có lao động bỏ hợp đồng cao hơn mức trung bình của thị trường hiện nay sẽ bị xem xét hạn chế đưa lao động sang Đài Loan. Bộ cũng yêu cầu Ban quản lý lao động ở Đài Loan thăm hỏi lao động, nhận những đơn khiếu nại của lao động và phân loại các công ty môi giới Đài Loan. Nếu công ty môi giới nào thiếu quan tâm người lao động, để họ bỏ khỏi nơi làm việc quá nhiều thì cũng dừng hợp tác với các công ty môi giới đó”, ông Doãn Mậu Diệp, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH cho biết.

Cũng theo ông Doãn Mậu Diệp, đối với công ty môi giới Đài Loan có sai phạm, sẽ công bố trên website để tất cả các doanh nghiệp Việt Nam không cung cấp lao động. Đồng thời, các công ty phía Việt Nam nếu có sai phạm mà bị xử phạt thì cũng sẽ bị công khai trên website của Cục Quản lý lao động ngoài nước và Bộ LĐTBXH để cảnh báo người lao động và khuyến cáo người lao động tìm đến những công ty có uy tín hơn.

Theo lý giải của một số công ty xuất khẩu lao động, một trong những nguyên nhân khiến họ thu phí cao là vì phía công ty môi giới Đài Loan (Trung Quốc) đòi phí cao, do chất lượng lao động Việt Nam còn thấp so với các nước. Điều này dẫn tới chi phí quản lý đối với lao động Việt Nam luôn cao hơn các nước.


Xuân Cường

Phóng sự - Điều tra

Người tốt - Việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản