Học cao lao đao tìm việc - Bài 2:

Các giảng viên, doanh nhân, chuyên gia giáo dục đã chỉ ra nhiều nguyên nhân về thực trạng sinh viên ra trường chưa đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp, phải chấp nhận làm trái ngành, nghề được đào tạo hoặc làm công việc tay chân.


ĐÀO TẠO THIẾU ĐỊNH HƯỚNG

Sinh viên thiếu thực tế

Chất lượng đào tạo là một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng nói trên. Nhiều giáo viên thừa nhận, do áp lực giảng dạy nên công tác nghiên cứu khoa học chưa thực sự được chú trọng; việc gắn đào tạo lý thuyết với thực tiễn trong một một số môn học chưa được trường triển khai. Đặc biệt, nhà trường cũng chưa có sự “liên thông” với doanh nghiệp để có thể có định hướng đào tạo phù hợp hơn.

Việc đào tạo tại các trường cao đẳng, đại học hiện nay còn thiên nhiều về lý thuyết.

Giảng viên Lê Ngọc Hương, Khoa Kinh tế, ĐH Nha Trang phân tích: Hầu hết các trường chưa có cơ chế rõ ràng cho việc kết hợp đào tạo cùng doanh nghiệp. Việc mời báo cáo viên là giám đốc doanh nghiệp đến để giao lưu với sinh viên trong phạm vi môn học còn rất khó và hầu hết là giảng viên phải tự liên hệ và trang trải mọi chi phí cho công tác này. Bên cạnh đó, trong quá trình đào tạo, chương trình học được xây dựng theo chuẩn của chương trình khung do Bộ GD- ĐT đưa ra, chưa có sự tham vấn của các doanh nghiệp, nên chưa gắn đào tạo lý thuyết với việc vận dụng vào mô hình thực tế. “Hậu quả là sinh viên khá mơ hồ khi vào thực tế công việc, dẫn đến việc 100% doanh nghiệp sau khi tuyển dụng lại phải bỏ ra chi phí và thời gian đào tạo lại những nhân viên mới. Điều này là một sự lãng phí khá lớn cho cả xã hội”, giảng viên Lê Ngọc Hương kết luận.

Theo ThS Bùi Anh Đức, giảng viên ĐH Công nghiệp Hà Nội, doanh nghiệp hiện nay khá e dè khi tuyển dụng những sinh viên mới ra trường, vì lo ngại việc phải mất thời gian và chi phí đào tạo lại. Bên cạnh đó còn là sự thiếu chủ động của sinh viên. “Tâm lý đám đông” trong lựa chọn ngành nghề đã quyết định phần nào quá trình học hỏi của các em.

Bên cạnh nguyên nhân từ trường ĐH, còn có nguyên nhân là việc thiếu định hướng nghề nghiệp ngay ở bậc phổ thông. Ông Nguyễn Lộc, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cho biết, trong các tài liệu giáo dục hướng nghiệp chỉ đề cập đến một số ít nghề phổ biến trong hàng trăm nghề nghiệp hiện nay. Điều này đã ảnh hưởng đến sự lựa chọn phân ban và định hướng học tập sau này của học sinh THPT.

Nhà trường cần năng động

Từ thực tế này, bên cạnh những chính sách từ Bộ GD - ĐT, nhiều giảng viên cho rằng, sự năng động của các trường ĐH quyết định chất lượng sinh viên ra trường.

Theo giảng viên Lê Ngọc Hương, Khoa Kinh tế, ĐH Nha Trang, nhà trường cần có các hoạt động tham vấn, ký kết các chương trình hợp tác với các doanh nghiệp để đào tạo theo nhu cầu thực tế. Đây là hoạt động nhiều trường ĐH đang triển khai khá hiệu quả cho cả sinh viên - trường ĐH và doanh nghiệp. Có rất nhiều mô hình có thể áp dụng trong trường hợp này. 

“Hậu quả là sinh viên khá mơ hồ khi vào thực tế công việc, dẫn đến việc 100% doanh nghiệp sau khi tuyển dụng lại phải bỏ ra chi phí và thời gian đào tạo lại những nhân viên mới. Điều này là một sự lãng phí khá lớn cho cả xã hội”. Giảng viên Lê Ngọc Hương kết luận.

Theo đó, doanh nghiệp sẽ đầu tư chi phí để trường ĐH tuyển chọn và đào tạo sinh viên theo nhu cầu của từng nhóm lĩnh vực và phối hợp để cùng đào tạo, hướng dẫn thực tế cho sinh viên. Đồng thời doanh nghiệp cũng hỗ trợ tối đa cho nhà trường trong việc tổ chức các buổi báo cáo chuyên đề, tham quan thực tế tại doanh nghiệp cho sinh viên và giáo viên, tạo điều kiện cho sinh viên thực tập và làm việc tại doanh nghiệp theo hình thức bán thời gian… Cuối khóa, doanh nghiệp sẽ cùng nhà trường đánh giá lại các ứng viên và đi đến quyết định tuyển dụng những ứng viên phù hợp. “Đến giai đoạn này, các doanh nghiệp có thể hoàn toàn yên tâm về những ứng viên mà mình chọn lựa”, giảng viên Lê Ngọc Hương khẳng định.

Nhiều giảng viên chỉ ra việc giảng dạy theo hình thức trợ giảng hoặc thỉnh giảng của các giám đốc, trưởng phòng ban, bộ phận ở các doanh nghiệp với giáo viên nên được xem là một hoạt động thường xuyên, đặc biệt là đối với những môn học thiên về nghiệp vụ, tác nghiệp hay thực tiễn cao.

Trao đổi với phóng viên báo Tin Tức, Thứ trưởng Bộ GD - ĐT Bùi Văn Ga cho biết, Bộ đang điều chỉnh lại mạng lưới các trường ĐH, CĐ đến năm 2020, cho phù hợp với quy hoạch nhân lực và đồng thời điều phối mở ngành. Bộ cũng khuyến cáo các trường về những ngành nhân lực đang dư thừa, khuyến khích mở những ngành xã hội đang cần. Trong 3 năm qua, theo báo cáo của các trường thì cơ cấu ngành nghề đã có sự thay đổi. Nhiều trường đã nghiêng hẳn về khoa học công nghệ, kỹ thuật, giảm bớt kinh tế.

Thứ trưởng Bùi Văn Ga cũng cho biết, Bộ đã dừng mở rộng quy mô tuyển sinh các ngành đào tạo trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng, kế toán ở các trường khu vực Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, nhằm khắc phục dần tình trạng cử nhân tốt nghiệp những ngành này bị thất nghiệp. Trước mùa tuyển sinh 3 năm qua, Bộ GD - ĐT cũng đã quyết định dừng việc bồi dưỡng, cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho người tốt nghiệp cử nhân muốn trở thành giáo viên phổ thông, nhằm tập trung nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ cho những người làm nghề dạy học.

Nhóm phóng viên

Phóng sự - Điều tra

Việc làm

Người tốt - Việc tốt

Hợp tác nội dung
KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga | Giới thiệu - Liên hệ tòa soạn
Giấy phép số 17/GP-BTTTT cấp ngày 16/1/2017
Tòa soạn: Số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại: 024-38267042, 024-38252931(2339,2208)- Fax: 024-38253753
Email:baotintuc@vnanet.vn – toasoantintuc@gmail.com
© Bản quyền thuộc về Báo Tin tức - TTXVN
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản