Khi Lionel Messi bước lên chấm 11m trong trận gặp Ai Cập ở vòng 1/8 World Cup 2026, phần lớn người hâm mộ đều tin rằng Argentina sẽ sớm gỡ hòa. Thế nhưng, cú đá của siêu sao 39 tuổi lại bị thủ môn Mostafa Shobeir cản phá.
Đó đã là lần thứ hai Messi đá hỏng phạt đền tại World Cup 2026, sau tình huống không thành công trước Áo ở vòng bảng. Dù sau đó vẫn ghi bàn và góp công lớn giúp Argentina ngược dòng thắng 3-2, cú sút hỏng tiếp tục làm dấy lên câu hỏi đã theo Messi suốt nhiều năm: Vì sao một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử lại không phải là chuyên gia sút phạt đền?
Messi vốn không phải chuyên gia đá phạt đền
Thực tế, nếu nhìn vào toàn bộ sự nghiệp, Messi chưa bao giờ sở hữu hiệu suất đá phạt đền vượt trội như nhiều người vẫn nghĩ. Theo thống kê cập nhật đến sau trận gặp Ai Cập, đội trưởng Argentina đã thực hiện khoảng 149 quả phạt đền trong các trận đấu chính thức, ghi 116 bàn và đá hỏng 32 lần, đạt tỷ lệ thành công xấp xỉ 78%.
Đây là con số không hề thấp, nhưng cũng chỉ tương đương mặt bằng chung của bóng đá đỉnh cao, thấp hơn đáng kể so với những chuyên gia hàng đầu như Harry Kane, Robert Lewandowski hay Bruno Fernandes - những người đều duy trì tỷ lệ thành công quanh mốc 90%. Điều đó cho thấy Messi là một chân sút xuất sắc, nhưng chưa bao giờ được xếp vào nhóm "bậc thầy" ở chấm 11m.
Messi đá hỏng phạt đền trước Ai Cập. Ảnh AFP
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở phong cách thực hiện. Trong khi nhiều tiền đạo lựa chọn sút thật mạnh để giảm cơ hội phản xạ của thủ môn, Messi lại ưu tiên khả năng đánh lừa đối phương. Anh thường chạy đà chậm, quan sát chuyển động của thủ môn rồi mới quyết định đặt lòng về góc còn lại. Đây là kỹ thuật đã giúp anh ghi rất nhiều bàn thắng trong sự nghiệp, bởi nếu thủ môn đổ người quá sớm, cơ hội thành công gần như tuyệt đối.
Tuy nhiên, chiến thuật này cũng tồn tại nhược điểm rõ ràng. Chỉ cần thủ môn đủ bình tĩnh, đứng lâu hơn hoặc đọc được thói quen của Messi, lợi thế sẽ nhanh chóng biến mất. Không ít thủ môn hiện nay chủ động chờ tới khoảnh khắc cuối cùng thay vì phán đoán sớm, khiến Messi buộc phải đưa ra quyết định trong thời gian rất ngắn. Khi đó, chỉ cần cú đặt lòng thiếu lực hoặc không đủ sát cột dọc, khả năng bị cản phá sẽ tăng lên đáng kể.
Sáng tạo quá cũng khổ
Ngoài ra, chính điều làm nên sự khác biệt của Messi trong bóng sống cũng có thể trở thành bất lợi khi đứng trước chấm 11 mét: sự sáng tạo. Khác với những chuyên gia đá phạt đền như Harry Kane hay Robert Lewandowski, những người gần như xây dựng cho mình một "công thức" cố định với kiểu chạy đà, kỹ thuật ra chân và vị trí dứt điểm, Messi lại liên tục thay đổi cách thực hiện.
Có thời điểm anh sử dụng lòng trong để đặt bóng vào góc hiểm, nhưng cũng không ít lần chuyển sang sút bằng mu chính diện nhằm tăng lực hoặc đánh lừa thủ môn. Chính sự biến hóa ấy giúp Messi trở nên khó lường trong các tình huống bóng sống, nơi khả năng ứng biến là vũ khí lợi hại nhất. Thế nhưng ở chấm phạt đền, nơi đòi hỏi sự ổn định và khả năng lặp lại một động tác với độ chính xác gần như tuyệt đối, việc không duy trì một "công thức" cố định đôi khi khiến tỷ lệ thành công của anh không cao bằng những chuyên gia 11 mét hàng đầu. Nói cách khác, điểm mạnh lớn nhất của Messi trong thi đấu mở lại vô tình trở thành một yếu tố khiến anh kém ổn định hơn khi thực hiện các quả penalty.
Bóng đá hiện đại cũng khiến những cầu thủ như Messi gặp thêm khó khăn. Nếu cách đây hơn một thập kỷ, các thủ môn chủ yếu nghiên cứu qua video, thì hiện nay hầu hết các đội tuyển đều sở hữu bộ phận phân tích dữ liệu chuyên biệt. Mỗi quả penalty đều được lưu trữ với đầy đủ thông tin về hướng sút, tốc độ bóng, góc mở bàn chân, nhịp chạy đà và cả thói quen thay đổi quyết định ở những thời điểm khác nhau.
Là cầu thủ nổi tiếng nhất thế giới, Messi cũng là người có lượng dữ liệu khổng lồ để đối thủ nghiên cứu. Các thủ môn gần như biết rõ xác suất anh sút sang trái hay phải trong từng hoàn cảnh. Chính vì vậy, việc "đọc vị" Messi ở thời điểm hiện tại trở nên dễ dàng hơn nhiều so với giai đoạn đầu sự nghiệp.
Áp lực tâm lý và tuổi tác
Yếu tố tuổi tác cũng không thể bỏ qua. Messi đã bước sang tuổi 39 nhưng vẫn thi đấu ở đẳng cấp rất cao. Dù vậy, những thay đổi nhỏ về thể chất vẫn ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các động tác kỹ thuật tinh tế. Phạt đền không chỉ là câu chuyện của tâm lý mà còn phụ thuộc vào tốc độ chạy đà, sự linh hoạt của cổ chân và khả năng tạo lực ở thời điểm tiếp xúc bóng. Chỉ cần tốc độ ra chân giảm đi một chút, cú sút sẽ thiếu độ căng hoặc giảm độ hiểm, tạo thêm cơ hội cho thủ môn.
Một yếu tố khác là áp lực tâm lý. World Cup luôn là sân khấu khắc nghiệt nhất của bóng đá thế giới. Sau cú đá hỏng trước Áo, Messi thừa nhận anh "rất tức giận với bản thân", trước khi lập cú đúp giúp Argentina giành chiến thắng. Đến trận gặp Ai Cập, khi tiếp tục đá hỏng, áp lực ấy càng lớn hơn, nhất là trong bối cảnh Argentina đang bị dẫn bàn.
Các chuyên gia tâm lý thể thao từ lâu đã chỉ ra rằng những lần thực hiện phạt đền liên tiếp chịu ảnh hưởng rất lớn từ ký ức của các cú sút trước đó. Sau một lần thất bại, cầu thủ thường có xu hướng suy nghĩ nhiều hơn, thay đổi quyết định vào giây cuối hoặc mất đi sự tự nhiên vốn có. Điều này đặc biệt đúng với những cầu thủ luôn phải gánh kỳ vọng của cả đội tuyển như Messi.
Điều đáng chú ý là thống kê của Messi tại World Cup thấp hơn rất nhiều so với thành tích chung trong sự nghiệp. Sau trận gặp Ai Cập, anh đã thực hiện 8 quả penalty trong các trận đấu World Cup, ghi 4 bàn và đá hỏng 4 lần, tức tỷ lệ thành công chỉ còn 50%. Messi cũng trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử World Cup đá hỏng hai quả phạt đền trong cùng một giải đấu nếu không tính loạt luân lưu. Đây là kỷ lục mà chắc chắn anh không mong muốn sở hữu.
Suy cho cùng, việc Messi thường xuyên đá hỏng phạt đền không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Đó là tổng hòa của phong cách sút thiên về sự tinh tế hơn sức mạnh, lượng dữ liệu khổng lồ mà đối thủ có thể khai thác, tác động của tuổi tác và áp lực đặc biệt ở những giải đấu lớn. Những yếu tố ấy khiến tỷ lệ thành công của anh trên chấm 11m không thể sánh với các chuyên gia đá phạt đền hàng đầu.