Từ vị trí dẫn đầu thế giới, hộ chiếu Mỹ đã tụt xuống hạng 10 chỉ sau 20 năm. Báo cáo mới của Henley Passport Index hé lộ những thay đổi lớn về quyền tự do đi lại và ảnh hưởng địa chính trị toàn cầu.
Hành khách tới làm thủ tục tại sân bay O'Hare ở Chicago, Illinois, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Theo CNN, năm 2006, hộ chiếu Mỹ được xem là tấm vé quyền lực bậc nhất để đi khắp thế giới, mang lại cho công dân nước này mức độ tự do đi lại chỉ có hai quốc gia khác sánh ngang là Đan Mạch và Phần Lan.
Hai mươi năm sau, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn. Báo cáo mới công bố của Chỉ số Hộ chiếu Henley cho thấy, thứ hạng toàn cầu về quyền tự do đi lại giờ đây khác xa so với trước.
Chỉ số này theo dõi mức độ tự do đi lại mà hộ chiếu của các quốc gia mang lại, dựa trên số điểm đến mà người sở hữu có thể nhập cảnh không cần xin thị thực trước hoặc được cấp thị thực khi đến nơi. Theo bảng xếp hạng mới, hộ chiếu Mỹ không còn nằm trong nhóm quyền lực nhất thế giới.
Hiện Mỹ đứng ở vị trí thứ 10. Tuy nhiên, do Henley xếp nhiều quốc gia có cùng số điểm vào chung một thứ hạng, trên thực tế có tới 36 quốc gia đứng trước Mỹ.
Đan Mạch và Phần Lan hiện cùng đứng thứ tư, sau 5 quốc gia khác.
Ông Christian H. Kaelin, Chủ tịch Henley & Partners, công ty tư vấn toàn cầu về cư trú và quốc tịch có trụ sở tại London, đồng thời là người sáng lập Chỉ số Hộ chiếu Henley, cho rằng, dữ liệu trong 20 năm qua cho thấy sức mạnh hộ chiếu là một trong những biểu hiện rõ ràng nhất của vốn địa chính trị của một quốc gia.
Theo ông, những hộ chiếu mạnh nhất thế giới thuộc về các quốc gia mà những nước khác muốn hợp tác trong thương mại, đầu tư, an ninh hoặc các lĩnh vực khác.
“Khả năng di chuyển cuối cùng phản ánh mức độ coi trọng mà các quốc gia khác dành cho quan hệ với bạn”, ông Kaelin nhận định.
Singapore đứng đầu, UAE thăng hạng ngoạn mục
Hộ chiếu quyền lực nhất thế giới vào tháng 7/2026 thuộc về Singapore. Công dân nước này có thể đến 192 điểm đến mà không cần xin thị thực trước, nhiều hơn 70 điểm đến so với năm 2006.
Tuy nhiên, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) là câu chuyện thành công nổi bật nhất trên bảng xếp hạng, không chỉ trong năm 2026 mà còn xét trên toàn bộ quá trình thăng hạng nhanh chóng từ đầu thế kỷ 21.
Trung tâm tài chính và du lịch này đã vươn lên vị trí thứ hai trong năm nay, cùng hạng với Nhật Bản và Hàn Quốc. Công dân của cả ba nước đều được miễn thị thực, hoặc cấp thị thực khi đến tại tổng cộng 188 điểm đến trên toàn thế giới.
So với hai thập kỷ trước, Nhật Bản có thêm 60 điểm đến, Hàn Quốc tăng 73 điểm đến, trong khi UAE ghi nhận mức tăng đáng kinh ngạc với 153 điểm đến mới.
Thụy Điển đứng thứ ba với số điểm 187. Năm 2006, nước này đứng thứ hai thế giới với 129 điểm đến.
Vị trí thứ tư trong tháng 7/2026 được chia sẻ bởi Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy và Tây Ban Nha. Tất cả đều đạt số điểm 186.
Malta đã tăng lên 185 điểm, cùng đứng thứ năm với Áo, Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Thụy Sĩ. Năm 2006, Malta thậm chí còn nằm ngoài top 10, ở vị trí thứ 11.
Những quốc gia châu Âu thăng hạng mạnh
Ở vị trí thứ sáu là Hungary, Ba Lan và Anh. Hungary đã tăng từ hạng 19 năm 2006, Ba Lan từ hạng 16, trong khi Anh tụt từ vị trí thứ ba xuống thứ sáu.
Có 8 quốc gia cùng đứng thứ bảy, gồm Latvia, Slovakia, Cộng hòa Séc, Slovenia, Australia, Malaysia, Canada và New Zealand.
Trong đó, Latvia tăng từ hạng 26 lên hạng 7, Slovakia từ hạng 22, Cộng hòa Séc từ hạng 21 và Slovenia từ hạng 17.
Australia và Malaysia đều tăng từ hạng 9, trong khi Canada và New Zealand cùng giảm từ hạng 6.
Vị trí thứ tám thuộc về Croatia và Estonia, hai quốc gia châu Âu đã phục hồi mạnh mẽ sau những biến động của thế kỷ 20. Croatia tăng 20 bậc trong 20 năm, còn Estonia tăng 18 bậc.
Ở vị trí thứ chín, Litva đã tăng 15 bậc trong hai thập kỷ, trong khi Liechtenstein tăng một bậc.
Mỹ cùng Iceland đứng ở vị trí thứ 10, với quyền miễn thị thực hoặc được cấp thị thực khi đến tại 180 điểm đến. Đây vẫn là mức tăng đáng kể so với 130 điểm đến mà hộ chiếu Mỹ tiếp cận được vào năm 2006.
Tuy nhiên, việc tụt từ vị trí dẫn đầu xuống hạng 10 cho thấy sức mạnh tương đối của hộ chiếu Mỹ đã suy giảm rõ rệt khi nhiều quốc gia khác tiến nhanh hơn.
Khoảng cách tự do đi lại ngày càng rộng
Báo cáo lưu ý rằng, trong 20 năm qua, khoảng cách giữa những công dân có khả năng di chuyển tự do nhất và hạn chế nhất trên thế giới đã mở rộng mạnh.
Hiện có khoảng cách 170 điểm đến giữa Singapore, quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng với 192 điểm đến, và Afghanistan, quốc gia đứng cuối với 22 điểm đến.
Afghanistan cũng đứng cuối bảng vào năm 2006, khi công dân nước này chỉ được miễn thị thực tại 12 điểm đến. Con số hiện nay đã gần gấp đôi, nhưng vẫn thấp nhất thế giới.
Bolivia, đứng thứ 77, là quốc gia duy nhất ghi nhận mức giảm ròng về số điểm đến miễn thị thực trong 20 năm qua, khi mất quyền tiếp cận sáu điểm đến.
Tất cả các hộ chiếu khác đều cải thiện khả năng di chuyển toàn cầu trong cùng giai đoạn.
Báo cáo của Henley & Partners cũng so sánh bảng xếp hạng của mình với Chỉ số Hòa bình Toàn cầu, vốn cũng vừa công bố phiên bản thứ 20.
Theo chỉ số của Viện Kinh tế và Hòa bình, thế giới hiện chứng kiến số cuộc xung đột giữa các quốc gia ở mức cao nhất kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai, trong khi mức độ hòa bình toàn cầu đã suy giảm liên tục trong 12 năm.
Mối liên hệ giữa hòa bình và sức mạnh hộ chiếu
Henley & Partners cho biết, phân tích mới cho thấy có mối quan hệ tích cực rõ rệt giữa mức độ hòa bình và sức mạnh của hộ chiếu.
Báo cáo nhận xét, nhiều quốc gia hòa bình nhất thế giới cũng sở hữu những hộ chiếu mạnh nhất.
Singapore đứng thứ tám trong Chỉ số Hòa bình Toàn cầu, nhưng đứng đầu Chỉ số Hộ chiếu Henley. Nhật Bản, Thụy Sĩ, Ireland, Áo, Bồ Đào Nha, Phần Lan, Đan Mạch, New Zealand, Canada, Cộng hòa Séc và Malaysia đều nằm trong nhóm dẫn đầu của cả hai bảng xếp hạng.
Tuy nhiên, cũng có những trường hợp ngoại lệ đáng chú ý như Mỹ và Israel.
Mỹ đứng thứ 10 trong Chỉ số Hộ chiếu Henley, nhưng chỉ xếp thứ 134 trong Chỉ số Hòa bình Toàn cầu. Israel đứng thứ 18 về sức mạnh hộ chiếu, nhưng đứng thứ 149 về mức độ hòa bình.
Theo Henley & Partners, vị trí của hai quốc gia này phản ánh nguồn vốn ngoại giao được tích lũy trong nhiều thập kỷ, ảnh hưởng địa chính trị, tầm quan trọng kinh tế và niềm tin quốc tế đối với tính toàn vẹn của thể chế cũng như giấy tờ đi lại của họ.
Báo cáo nhận định trong bối cảnh căng thẳng với Iran và bất ổn trên khắp Trung Đông một lần nữa chi phối các dòng tin, sức mạnh hộ chiếu của Mỹ và Israel cho thấy khả năng di chuyển không chỉ được quyết định bởi mức độ hòa bình.
Các bảng xếp hạng hộ chiếu khác
Danh sách Henley là một trong nhiều chỉ số do các công ty tài chính xây dựng nhằm xếp hạng hộ chiếu toàn cầu dựa trên mức độ tiếp cận mà chúng mang lại cho công dân.
Chỉ số Hộ chiếu của Arton Capital xem xét hộ chiếu của 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc cùng sáu vùng lãnh thổ gồm Đài Loan, Macau, Hong Kong, Kosovo, Palestine và Vatican. Những vùng lãnh thổ bị sáp nhập vào quốc gia khác không được tính riêng.
Bảng xếp hạng này được cập nhật theo thời gian thực trong năm, với dữ liệu được thu thập thông qua việc theo dõi cổng thông tin của các chính phủ.