Ngân sách thu được từ dầu khí của Nga giảm mạnh trong năm 2025.
Các bể chứa dầu tại cơ sở lọc dầu Novokuibyshevsk của Nga. Ảnh: TASS/TTXVN
Theo trang oilprice.com ngày 15/1, doanh thu từ lĩnh vực này giảm 24% xuống còn 8,48 nghìn tỷ ruble, mức thấp nhất kể từ năm 2020. Điều này đặc biệt đáng lo ngại vì dầu khí vẫn đóng góp khoảng 1/4 ngân sách liên bang, trong khi ngân sách đó đang bị bào mòn nhanh chóng bởi chi tiêu quốc phòng và an ninh.
Nguyên nhân không phải vì Nga sản xuất ít dầu hơn mà do giá dầu đã giảm hơn 18% trong năm 2025, mức sụt giảm theo năm mạnh nhất kể từ đại dịch COVID-19. Bên cạnh đó, đồng ruble lại tăng giá vào thời điểm bất lợi. Khi xuất khẩu được định giá bằng USD còn chi tiêu tính bằng ruble, đồng nội tệ mạnh lên về bản chất sẽ làm giảm doanh thu.
Khoản hụt thu đã vượt xa dự báo chính thức. Ngay cả sau khi chính phủ Nga hạ dự báo doanh thu dầu khí năm 2025 xuống 8,65 nghìn tỷ ruble từ mức ban đầu 10,94 nghìn tỷ ruble, con số thực tế vẫn không đạt mục tiêu. Đó là tính chất dễ bị tổn thương mang tính cấu trúc khi giá dầu giảm.
Năm được đem ra so sánh là 2020, khi doanh thu giảm xuống 5,24 nghìn tỷ ruble trong giai đoạn COVID-19. Nhưng sự so sánh này chỉ đúng đến một mức độ nhất định. Năm 2020, nhu cầu dầu lao dốc. Còn năm 2025, các thùng dầu của Nga vẫn ra thị trường, dù chuyển hướng sang phía Đông, nhưng với mức giá thấp hơn và biên lợi nhuận mỏng hơn.
Thiệt hại thể hiện rõ nhất vào cuối năm 2025. Doanh thu dầu khí tháng 12/2025 giảm xuống còn 447,8 tỷ ruble, từ gần 800 tỷ ruble cùng kỳ năm trước và thấp hơn nhiều so với tháng 11/2025.
Các chính phủ phương Tây từ lâu lập luận rằng cắt giảm doanh thu dầu mỏ của Nga là chìa khóa để kiềm chế chiến dịch của Nga ở Ukraine. Một số ý kiến từng chỉ trích những nỗ lực đó là chưa đủ mạnh, nhưng dữ liệu mới nhất của năm 2025 cho thấy sức ép cuối cùng đã có tác động đến ngân sách của Nga. Rủi ro đối với Nga lúc này là một thị trường tiếp tục dư cung.
Ngày 13/1, Bộ Phát triển Kinh tế Nga cho biết giá trung bình dầu thô Urals của Nga trong tháng 12/2025 đã giảm xuống còn 39,18 USD/thùng. So với mức giá 44,87 USD/thùng của tháng 11/2025, giá dầu chủ chốt của Nga đã giảm thêm 13% và giảm 41% so với đầu năm (67,66 USD vào tháng 1).
Do lệnh trừng phạt của Mỹ đối với hai công ty Rosneft và Lukoil, mức chiết khấu dầu Urals đã đạt kỷ lục 28 USD/thùng so với dầu Brent tại các cảng Biển Baltic và 26 USD/thùng tại Biển Đen. Kết quả là giá trung bình dầu của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5/2020 (31,03 USD/thùng), khi đại dịch COVID-19 hoành hành trên toàn thế giới và thị trường dầu mỏ toàn cầu trải qua giai đoạn sụp đổ chưa từng có về nhu cầu.
Trên thực tế, giá dầu đã quay trở lại mức của nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Vladimir Putin (41,73 USD/thùng năm 2004) và giữ ở mức dưới giá trong ngân sách năm 2026 (59 USD/thùng) tới gần 20 USD.
Theo ước tính, từ tháng 1 đến tháng 11/2025, ngân sách liên bang Nga đã mất 20% doanh thu dầu khí và trong tháng 12/2025, mức giảm đã tăng lên 49% so với cùng kỳ năm ngoái.
Bộ Tài chính đã dự trù 8.900 tỷ ruble doanh thu từ dầu khí cho ngân sách năm nay. Tuy nhiên, với giá cả và mức chiết khấu hiện tại, doanh thu từ dầu khí sẽ thấp hơn 1.100-1.400 tỷ ruble so với kế hoạch (tức 7.500 - 7.800 tỷ ruble). Kết quả là, thâm hụt ngân sách, dự kiến ở mức 1,6% GDP, có thể đến 2,5-2,7% GDP. Các chuyên gia cảnh báo rằng chính phủ sẽ phải sử dụng đến những khoản tiền còn lại trong Quỹ Phúc lợi Quốc gia để bù đắp khoản doanh thu bị mất. Quỹ Phúc lợi Quốc gia hiện có 4.100 tỷ ruble, tương đương mức bù cho 1,5 - 2 năm giá dầu không thuận lợi.
Giá thành dầu mỏ ở Nga ước tính khoảng 47 USD/thùng nhưng con số này cũng phụ thuộc vào loại và tuổi của mỏ dầu. Với giá dầu khoảng 40 USD/thùng, một số mỏ và dự án đã trở nên không có lợi nhuận. Theo Bloomberg, bất chấp hạn ngạch của Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và những quốc gia sản xuất dầu liên minh (OPEC+), sản lượng dầu Nga đã sụt giảm đáng kể trong tháng 12/2025 khi giảm 100.000 thùng mỗi ngày, xuống còn 9,326 triệu thùng.
Các lệnh trừng phạt đối với Rosneft và Lukoil đang tạo ra vấn đề cho xuất khẩu của Nga. Hiện không còn chỗ để lưu trữ dầu chưa bán. Theo Bloomberg, kể từ cuối tháng 11/2025, khi các lệnh trừng phạt của Mỹ có hiệu lực, khối lượng dầu của Nga trên biển, tức là trong các tàu chở dầu đang chờ người mua, đã tăng thêm 35 triệu thùng.