Theo kênh Al Jazeera, một ngày sau, Israel cho biết các đợt tấn công này đã tiêu diệt một cố vấn của thủ lĩnh Hezbollah, ông Naim Qassem.

Các cuộc không kích diễn ra chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran được công bố.

Cùng ngày 8/4, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - người đóng vai trò trung gian hoà giải - cho biết thỏa thuận bao gồm việc chấm dứt các cuộc tấn công trên mọi mặt trận, trong đó có đề cập đến Liban, nơi mà Israel đang tấn công nhằm vào lực lượng Hezbollah thân Iran.

Tuy nhiên, Israel và Mỹ bác bỏ điều này, cho rằng lệnh ngừng bắn chỉ áp dụng đối với các hành động thù địch giữa Mỹ, Israel và Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc tấn công của Israel tại Liban là một diễn biến riêng.

Diễn biến bạo lực mới nhất cho thấy những bất đồng sâu sắc và sự mơ hồ về phạm vi của thỏa thuận ngừng bắn, làm dấy lên lo ngại rằng thỏa thuận này có thể sụp đổ ngay cả trước khi các cuộc đàm phán về một giải pháp lâu dài bắt đầu. Các cuộc đàm phán dự kiến khởi động tại Islamabad vào ngày 12/4.

Israel đã tiến hành những cuộc tấn công nào tại Liban sau khi công bố ngừng bắn?

Chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận được công bố, Israel đã mở đợt không kích quy mô lớn nhất kể từ ngày 2/3, thời điểm giao tranh với Hezbollah bùng phát, nhắm vào hơn 100 mục tiêu trên khắp Liban.

Lực lượng phòng vệ dân sự Liban cho biết ít nhất 254 người thiệt mạng và 1.165 người bị thương trong các cuộc không kích nhằm vào Beirut, thung lũng Bekaa và miền Nam Liban, bao gồm cả các khu vực đông dân cư.

Chủ tịch Nghiệp đoàn Bác sĩ Liban, bà Elias Chlela, đã khẩn thiết kêu gọi tất cả các bác sĩ, thuộc mọi chuyên khoa, đến hỗ trợ tại các bệnh viện, trong bối cảnh một trong những bệnh viện lớn nhất ở Beirut đang cần tiếp nhận hiến máu thuộc mọi nhóm.

Liên hợp quốc mô tả con số thương vong là “kinh hoàng”, trong khi Cao ủy Nhân quyền Volker Turk gọi mức độ tàn phá là “khủng khiếp”.

Israel tuyên bố rằng họ nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Hezbollah. Tuy nhiên, giới chức Liban và các tổ chức cứu trợ cho biết nhiều khu dân cư đã bị san phẳng, các bệnh viện quá tải và lực lượng cứu hộ rơi vào tình trạng quá sức.

Chủ tịch Quốc hội Liban Nabih Berri gọi các cuộc tấn công vào khu vực đông dân là “tội ác chiến tranh toàn diện”, cho rằng đây là hành động diễn ra song song với thỏa thuận ngừng bắn nhưng Israel “không tuân thủ”.

Phản ứng của các bên liên quan

Tranh cãi ngoại giao hiện tập trung vào việc liệu Liban có nằm trong phạm vi của thỏa thuận ngừng bắn hay không, khi các quan chức Mỹ, Iran, Israel và Pakistan đưa ra những cách lập luận khác nhau.

Thủ tướng Pakistan Sharif tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Mỹ, Iran và các đồng minh đã đồng ý ngừng bắn “ngay lập tức ở mọi nơi, bao gồm cả Liban”.

Iran cũng khẳng định thỏa thuận có hiệu lực tại Liban, đồng thời kêu gọi Mỹ thực thi đầy đủ cam kết. Ngoại trưởng Abbas Araghchi nhấn mạnh Washington phải lựa chọn giữa duy trì ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến sự thông qua Israel.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo các cuộc tấn công tiếp diễn của Israel tại Liban có thể phá vỡ thỏa thuận và đẩy căng thẳng leo thang.

Ngược lại, phía Mỹ khẳng định Liban không nằm trong phạm vi thỏa thuận. Tổng thống Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn chỉ áp dụng cho quan hệ giữa Washington và Tehran, còn Liban là “một mặt trận riêng”.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán tại Islamabad, cũng cho rằng Iran đã “hiểu sai” về phạm vi thỏa thuận.

Israel giữ quan điểm tương tự. Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố lệnh ngừng bắn “không ràng buộc Israel tại Liban” và các chiến dịch nhằm vào Hezbollah sẽ tiếp tục.

Vì sao Iran kiên quyết đưa Liban vào thỏa thuận?

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng việc Iran làm phức tạp đàm phán vì Liban là “không khôn ngoan”. Tuy nhiên, trên thực tế, Liban có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với Tehran.

Hezbollah là đồng minh khu vực mạnh nhất của Iran. Hezbollah tham chiến sau khi quân đội Israel sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei trong các cuộc tấn công đầu tiên vào Tehran ngày 28/2. Trước đó, lực lượng này đã không tấn công Israel kể từ sau lệnh ngừng bắn tháng 11/2024, dù Israel bị cáo buộc vi phạm thỏa thuận gần như hàng ngày.

Một trong những yêu cầu của Mỹ để chấm dứt chiến sự với Iran là Tehran phải chấm dứt hỗ trợ các đồng minh khu vực như Hezbollah.

Nếu Liban không được đưa vào thỏa thuận, chiến lược phòng thủ kéo dài nhiều thập kỷ của Iran có nguy cơ bị suy yếu. Trong trường hợp Hezbollah tiếp tục bị tấn công trong khi Iran tạm ngừng giao tranh, Tehran có thể mất cả đòn bẩy chiến lược lẫn uy tín trong mạng lưới đồng minh.

Ngoài ra, việc không hỗ trợ một đồng minh quan trọng trong lúc bị tấn công có thể khiến Iran bị xem là suy giảm cam kết, vô hình trung đáp ứng yêu cầu của Mỹ về việc giảm liên kết với Hezbollah.

Các nhà phân tích nhận định chính việc Israel tiếp tục tấn công Liban là yếu tố đe dọa lớn nhất đối với triển vọng duy trì lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Giáo sư Andreas Krieg tại Đại học King’s College London gọi Liban là “gót chân Achilles” của thỏa thuận. Ông cảnh báo điều này có thể buộc Iran phải đáp trả Israel để duy trì thế cân bằng răn đe.

Phản ứng của cộng đồng quốc tế

Phản ứng quốc tế chủ yếu tập trung vào việc lên án quy mô các cuộc tấn công của Israel và kêu gọi đưa Liban vào thỏa thuận ngừng bắn.

Nhiều quốc gia coi đây là “leo thang nguy hiểm”. Qatar lên án loạt tấn công mà họ gọi là “tàn bạo”, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động.

Ai Cập cho rằng các cuộc không kích cho thấy “ý đồ có tính toán” nhằm phá hoại nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo tình hình nhân đạo tại Liban đang xấu đi nghiêm trọng.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez chỉ trích Israel “coi thường sinh mạng con người và luật pháp quốc tế”.

Pháp cũng lên án các cuộc tấn công, đồng thời kêu gọi đưa Liban vào thỏa thuận. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper nhấn mạnh điều này là cần thiết, mô tả các đợt không kích của Israel là “hoàn toàn sai lầm”.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo các hoạt động quân sự đang diễn ra tại Liban gây “rủi ro nghiêm trọng” đối với lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Kể từ khi xung đột bùng phát, ít nhất 1,2 triệu người tại Liban đã phải rời bỏ nhà cửa.