Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm (có hiệu lực ngay từ ngày ký) và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 của Chính phủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm được ban hành với mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh thực phẩm một cách bền vững.

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy một số quy định chưa được hướng dẫn đầy đủ, thống nhất, dẫn đến việc doanh nghiệp gặp vướng mắc trong lưu thông, tiêu thụ và thông quan hàng hóa, đặc biệt liên quan đến thủ tục kiểm tra, chứng nhận an toàn thực phẩm và phân định trách nhiệm quản lý giữa các cơ quan chức năng. Thực trạng này đã làm kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)  cho biết, an toàn thực phẩm là một trong những vấn đề thiết yếu và có tính chiến lược hàng đầu đối với sức khỏe. cộng đồng. Đồng thời, tác động quan trọng đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm và khả năng hội nhập quốc tế của Việt Nam. Chính sách pháp luật về an toàn thực phẩm không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn tác động sâu rộng đến toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của nền kinh tế.

Trong thời gian vừa qua, việc  Chính phủ ban hành Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66 thể hiện nỗ lực lớn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an thực phẩm, hướng tới việc xét chặt các lỗ hổng, tăng cường trách nhiệm trong sản xuất và là phân phối thực phẩm. Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp, quá trình triển khai các quy định mới trong thời gian ngắn vừa qua đã phát sinh không ít khó khăn, như thời gian chuyển tiếp quá ngắn, quy trình kiểm tra phức tạp hơn, thiếu hướng dẫn cụ thể trong thực thi, đặc biệt là việc nhiều doanh nghiệp chưa kịp hiểu rõ sự thay đổi giữa Nghị định 46, Nghị quyết 66 so với các quy định trước đây.

Ông Đậu Anh Tuấn cho biết, thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp chưa đánh giá đầy đủ các thủ tục bổ sung, chi phí phát sinh và yêu cầu kỹ thuật mới sẽ tác động như thế nào đến hoạt động sản xuất, nhập khẩu và lưu thông hàng hóa.

Xuất phát từ thực tiễn đó, VCCI phối hợp với các hiệp hội ngành hàng tổ chức hội thảo với hai mục tiêu là cung cấp thông tin cập nhật, phân tích những nội dung thay đổi lớn trong các quy định mới, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn các yêu cầu thực thi, từ đó chủ động đánh giá đúng chi phí, thủ tục và điều kiện vận hành. Đồng thời, lắng nghe phản ánh từ thực tiễn, làm cơ sở kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan rà soát, điều chỉnh chính sách khi cần thiết. 

“Trong bối cảnh Chính phủ ban hành Nghị quyết 09/2026 – một bước lùi cần thiết để tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66 đến hết ngày 15/4/2026, đây là khoảng thời gian quý báu để rà soát, điều chỉnh và chuẩn bị cho việc thực thi chính sách một cách hiệu quả, bền vững. VCCI đánh giá cao quyết định nhanh chóng, kịp thời của Chính phủ, thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp, qua đó góp phần tháo gỡ ách tắc tại các cửa khẩu, cảng biển, bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn trong giai đoạn cao điểm cận Tết”, ông Đậu Anh Tuấn cho hay.

Theo VCCI, hội thảo không chỉ nhằm góp ý cho Nghị định 46 và Nghị quyết 66 mà còn là bước chuẩn bị quan trọng, đóng góp cho quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là một trong những dự án luật dự kiến được trình Quốc hội trong thời gian tới. Ngay trong tuần sau, Bộ Tư pháp sẽ tổ chức hội nghị lấy ý kiến thẩm định luật, cho thấy tính cấp thiết của việc tổng hợp ý kiến từ thực tiễn.

Từ góc nhìn của VCCI, chính sách pháp luật về an toàn thực phẩm trong thời gian tới cần đi theo bốn định hướng lớn. Thứ nhất, quản lý theo rủi ro và hậu kiểm, tập trung vào các khâu có nguy cơ cao thay vì kiểm tra dàn trải; các thủ tục mới chỉ nên ban hành khi chứng minh được hiệu quả rõ ràng và không gây đứt gãy chuỗi cung ứng hay tăng chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp. 

Cùng với đó, chuyển từ quản lý từng sản phẩm sang quản lý hệ thống theo chuỗi giá trị thực phẩm, tăng cường áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, cần nâng cao năng lực thực thi tại địa phương, bảo đảm đủ nhân lực, chuyên môn và điều kiện triển khai, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu và làm một kiểu. Bên cạnh đó, việc thúc đẩy chuyển đổi số, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhằm giảm chồng chéo, nâng cao hiệu quả kiểm tra và minh bạch thông tin đóng vai trò quan trọng.