Báo cáo của tạp chí thông tin hàng hải Lloyd’s List (Anh) cho biết hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã lập tức bị đình trệ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, có hiệu lực vào lúc 14h00 GMT ngày 13/4, tức 21h00 cùng ngày theo giờ Việt Nam.

Theo Lloyd’s List, sau thông báo của Tổng thống Trump, lưu lượng tàu thuyền vốn đã giảm trước đó nay đột ngột rơi vào trạng thái tê liệt hoàn toàn khi các tàu bắt đầu quay đầu ngay trong eo biển Hormuz.

Trước đó vào ngày 12/4, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết Hải quân Mỹ sẽ “lập tức” triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát và ngăn chặn tàu thuyền ra vào khu vực này. Ông nhấn mạnh quyết định có hiệu lực ngay lập tức và áp dụng đối với mọi phương tiện bị cho là có liên quan đến các hoạt động thương mại với Iran.

Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời cảnh báo rằng các tàu vi phạm sẽ không được đảm bảo an toàn trên vùng biển quốc tế, đồng thời cho biết đã chỉ thị quân đội duy trì trạng thái sẵn sàng cao.

Cũng trong ngày 12/4, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết sẽ triển khai biện pháp phong tỏa từ 10h sáng 13/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ (tức khoảng 21h cùng ngày theo giờ Việt Nam).

CENTCOM nêu rõ việc phong tỏa sẽ được thực thi đối với các tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng nằm trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Tuy nhiên, lực lượng này khẳng định sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải của các tàu đi qua eo biển Hormuz nếu không có hành trình đến hoặc đi từ các cảng của Iran.

Thông báo cũng cho biết các chi tiết cụ thể sẽ được cung cấp tới giới vận tải biển thông qua các thông báo chính thức trước khi biện pháp này có hiệu lực.

Sau đó vào ngày 13/4, Iran tuyên bố sẽ duy trì kiểm soát và đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz, cảnh báo không một cảng nào ở Vịnh Ba Tư và Biển Oman sẽ an toàn nếu các cảng của nước này bị đe dọa.

Theo đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB), Bộ chỉ huy các lực lượng vũ trang Iran nhấn mạnh, các tàu thuyền liên quan đến các bên đối địch sẽ không được phép đi qua eo biển Hormuz, trong khi tàu của các nước khác vẫn có thể lưu thông nếu tuân thủ quy định của Tehran.

Cơ quan này khẳng định việc thực thi chủ quyền trong lãnh hải là “quyền tự nhiên” của Iran, sẽ thiết lập một cơ chế thường trực để kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này, ngay cả sau khi xung đột kết thúc.

Cùng ngày, quân đội Iran tuyên bố kế hoạch phong tỏa đường biển của Mỹ là bất hợp pháp, đồng thời cảnh báo nếu an ninh các cảng của nước này bị đe dọa, toàn bộ các cảng trong khu vực Vịnh Ba Tư và Biển Oman cũng sẽ không an toàn.

Các tuyên bố nêu trên được đưa ra sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tại Islamabad (Pakistan) kết thúc vào ngày 12/4 mà không đạt được kết quả.

Theo phía Mỹ, dù các cuộc thảo luận được đánh giá có tiến triển ở một số nội dung, song bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran vẫn là trở ngại chính khiến tiến trình đàm phán đổ vỡ.

Trong khi đó, tình hình giao thông tại eo biển Hormuz vẫn đang trì trệ. Iran đã đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này trong nhiều tuần sau các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào các mục tiêu tại nước này.

Sau khi hai bên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần hôm 8/4, một số ít tàu thuyền đã bắt đầu di chuyển trở lại qua khu vực.

Ngày 11/4, phía Mỹ thông báo hai tàu chiến đã đi qua eo biển Hormuz để triển khai hoạt động rà phá thủy lôi. Tuy nhiên, thông tin này đã bị phía Iran bác bỏ.