Báo Kyiv Post (Ukraine) ngày 2/1 đưa tin, trong một nỗ lực nhằm xác định tương lai kinh tế dài hạn giữa bối cảnh xung đột vẫn đang tiếp diễn, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mới đây đã công bố sự hợp tác chiến lược giữa Kiev và Washington trong việc xây dựng "Lộ trình Thịnh vượng của Ukraine đến năm 2040". Đây được xem là bản thiết kế quy mô lớn, vạch ra tầm nhìn chung và các công cụ tài chính then chốt để phục hồi Ukraine sau xung đột.

Hệ sinh thái các quỹ tài chính mới

Theo thông tin từ Tổng thống Zelensky được đăng tải trên Telegram, điểm nhấn của lộ trình này là việc thiết lập một loạt các công cụ tài chính đa dạng nhằm thu hút và quản lý dòng vốn đầu tư. Các thực thể được nhắc đến bao gồm: Quỹ Tái thiết Ukraine và Quỹ Phát triển Ukraine; nền tảng đầu tư chủ quyền của Ukraine; Quỹ Tăng trưởng và Cơ hội Ukraine; đặc biệt là một Quỹ tái thiết đầu tư Mỹ - Ukraine chuyên biệt.

Dù chi tiết vận hành cụ thể của từng quỹ chưa được công bố, ông Zelensky nhấn mạnh rằng các bên cũng đang thảo luận về việc hình thành "quỹ nguồn lực con người". Mục tiêu cốt lõi là tạo ra các "yếu tố then chốt cho một thỏa thuận đầu tư" toàn diện giữa hai quốc gia.

Một trong những nội dung quan trọng nhất của lộ trình là xác định nhu cầu tài chính cho công cuộc tái thiết. Theo nhận định của Tổng thống Zelensky, ước tính Ukraine cần khoảng 700-800 tỷ USD để phục hồi hoàn toàn.

Con số này cao hơn đáng kể so với các báo cáo chuyên môn trước đó. Cụ thể, báo cáo Đánh giá nhanh về Thiệt hại và Nhu cầu (RDNA4) được cập nhật chung do Chính phủ Ukraine, Ngân hàng Thế giới, Ủy ban châu Âu và Liên hợp quốc, ước tính chi phí tái thiết trong thập kỷ tới là khoảng 524 tỷ USD (tương đương 2,8 lần GDP danh nghĩa năm 2024 của Ukraine). Tuy nhiên, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Phát triển Cộng đồng và Lãnh thổ Ukraine, bà Alyona Shkrum, cho biết các số liệu này sẽ sớm được cập nhật để phản ánh thực tế biến động.

Lộ trình năm 2040 không xuất phát từ con số không. Trước đó, vào ngày 30/5/2025, hai nước đã ký kết một thỏa thuận quan trọng về khoáng sản. Thỏa thuận này thiết lập khuôn khổ liên kết viện trợ quân sự của Mỹ với quá trình tái thiết kinh tế và quyền tiếp cận các nguyên liệu thô quan trọng.

Theo thỏa thuận hiện tại, Quỹ Đầu tư Tái thiết Mỹ - Ukraine đã được thành lập, trong đó doanh thu từ các giấy phép khai thác khoáng sản mới sẽ được chia đều tỷ lệ 50/50. Điểm đặc biệt của mô hình này là các khoản viện trợ quân sự của Mỹ trong tương lai có thể được tính vào phần đóng góp của Washington vào quỹ đầu tư chung.

Các mục tiêu chiến lược của Lộ trình 2040

Theo nguồn tin từ Kyiv Post, lộ trình hướng tới sự thịnh vượng không chỉ dừng lại ở các con số tài chính mà còn bao quát các mục tiêu phát triển xã hội và địa chính trị:

Về chỉ số an sinh: Cải thiện tuổi thọ trung bình và thúc đẩy sự hồi hương của người di tản, tị nạn. Về tăng trưởng kinh tế: Nâng cao GDP bình quân đầu người, tạo việc làm mới và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Về hội nhập quốc tế: Đảm bảo quá trình tái thiết không cản trở việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và mở rộng tiếp cận thị trường toàn cầu. Về an ninh: Xây dựng cơ chế đảm bảo an ninh song hành với phát triển kinh tế.

Kyiv Post lưu ý hiện tại, thời điểm triển khai cụ thể các quỹ này vẫn còn là một dấu hỏi lớn: Liệu chúng sẽ được kích hoạt ngay trong thời chiến hay sau khi xung đột chấm dứt? Tuy nhiên, việc công bố lộ trình 2040 cho thấy một cam kết dài hạn và chiến lược giữa Mỹ và Ukraine, vượt ra ngoài các hỗ trợ quân sự ngắn hạn để hướng tới một tương lai tự cường về kinh tế.