Theo chia sẻ với tờ The Kyiv Independent của một quan chức Ukraine am hiểu vụ việc, quyết định miễn nhiệm được đưa ra sau cuộc họp với lãnh đạo quân đội vào ngày 15/7.

Tối cùng ngày, ông Fedorov xác nhận việc mình bị miễn nhiệm trong một bài đăng trên mạng xã hội, cho biết đây là "một vinh dự to lớn khi được phục vụ nhân dân Ukraine trên cương vị Bộ trưởng Quốc phòng”.

Ông Fedorov liệt kê hơn 20 thành tựu lớn trong thời gian giữ chức, bao gồm việc vô hiệu hóa hệ thống Starlink mà các lực lượng của Liên bang Nga sử dụng, chiến dịch đánh vào hệ thống hậu cần của Moskva tại bán đảo Crimea, cũng như một sáng kiến cải cách quân đội mà ông mô tả là "không được nhiều người ủng hộ nhưng vô cùng quan trọng”.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cũng nêu ba mục tiêu mà ông chưa thể hoàn thành: cải tổ hoàn toàn Bộ Quốc phòng Ukraine "theo các tiêu chuẩn của NATO và lẽ thường", cải cách toàn diện hệ thống mua sắm quốc phòng và xây dựng "một nền văn hóa trách nhiệm giải trình”.

Ai sẽ thay thế ông Fedorov?

Một nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền Đầy tớ của Nhân dân tiết lộ với tờ The Kyiv Independent với điều kiện giấu tên rằng Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko đã được đề nghị đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Quốc phòng mới của Ukraine.

Tướng Klymenko từng giữ chức Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia từ năm 2019 đến năm 2023 và được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nội vụ sau khi người tiền nhiệm Denys Monastyrsky thiệt mạng.

Để đảm nhận cương vị mới trong chính phủ, đề cử với ông Klymenko phải được Quốc hội Ukraine phê chuẩn.

Người phát ngôn của ông Klymenko, bà Mariana Reva, nói với tờ The Kyiv Independent rằng ông Klymenko bất ngờ trước đề xuất của Tổng thống Zelensky.

Bà Reva nói: "Chúng tôi đang chờ đề cử chính thức của Tổng thống. Như mọi người đều biết, ông Ihor Klymenko là một sĩ quan. Đối với ông ấy, chỉ thị của Tổng tư lệnh tối cao là mệnh lệnh phải thi hành”.

Nhưng khi trao đổi với tờ The Kyiv Independent, các nghị sĩ cả từ phe cầm quyền lẫn phe đối lập đều bày tỏ không đồng tình với thay đổi tiềm năng này.

Một nghị sĩ thuộc đảng của Zelensky nhận định: "Đây là một tin xấu”.

Nhà phân tích chính trị Volodymyr Fesenko cũng có chung quan điểm, cho rằng việc thay Bộ trưởng Quốc phòng cứ sáu tháng một lần không phải là điều đúng đắn.

Theo nhà phân tích chính trị Fesenko không có những phàn nàn mang tính căn bản đối với Fedorov, và ông Fedorov nên được tạo điều kiện để hoàn thành những cải cách mà mình đã khởi động.

Nhà phân tích chính trị Fesenko nhấn mạnh: “Việc tiếp tục thay Bộ trưởng Quốc phòng - bất kể ai thay thế - sẽ chỉ tạo thêm hỗn loạn”.

Hiện vẫn chưa rõ liệu ông Fedorov có được bổ nhiệm sang một vị trí khác trong chính phủ Ukraine hay không.

Cuộc cải cách còn dang dở của ông Fedorov

Là một gương mặt trẻ và được yêu mến trong chính phủ Ukraine, Fedorov trước đây từng giữ chức Bộ trưởng Chuyển đổi số từ năm 2019 đến năm 2026.

Việc ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng từng nhận được sự ủng hộ hiếm hoi từ cả đảng cầm quyền lẫn phe đối lập.

Một số nghị sĩ thuộc đảng đối lập Đoàn kết châu Âu từng đánh giá ông là một trong số rất ít quan chức trong đội ngũ của Tổng thống Zelensky vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với phe đối lập.

Các nhà quan sát và chuyên gia quân sự đánh giá cao những nỗ lực của ông Fedorov trong sáu tháng qua.

Ngay sau khi nhậm chức, ông Fedorov đã thành công trong việc thuyết phục Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk ngăn Liên bang Nga tiếp tục sử dụng hệ thống thông tin internet vệ tinh Starlink, vốn có hiệu quả rất cao, vào tháng 2/2026.

Trước đó, tỷ phú công nghệ Musk đã kích hoạt Starlink theo đề nghị trực tiếp của ông Fedorov vào tháng 2/2022, và hai người vẫn duy trì mối quan hệ tốt đẹp trong nhiều năm sau đó.

Ông Rob Lee, Nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, nhận định với tờ The Kyiv Independent hồi tháng 5 rằng việc Liên bang Nga gần như mất hoàn toàn khả năng sử dụng Starlink là "một bước ngoặt thực sự", gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ thống chỉ huy - kiểm soát cũng như khả năng vận hành các máy bay không người lái tấn công tầm xa của Liên bang Nga.

Trong bài đăng Facebook sau khi bị miễn nhiệm ngày 15/7, ông Fedorov cũng coi việc chặn Starlink là thành tựu lớn nhất trong nhiệm kỳ của mình.

Trước đó vào ngày 27/5, ông Fedorov phát động chiến dịch "phong tỏa hậu cần" của Ukraine, một chiến dịch được đánh giá rất hiệu quả, sử dụng đạn tuần kích và thiết bị bay không người lái (UAV) tầm trung để tấn công các phương tiện hậu cần của Liên bang Nga.

Tháng 6 vừa qua, ông Fedorov cũng triển khai hàng loạt cải cách quân đội gây nhiều tranh cãi, nhận được những phản ứng trái chiều từ quân nhân đang tại ngũ, các tổ chức cựu chiến binh và xã hội dân sự.

Trong thông điệp trên mạng xã hội, ông Fedorov thừa nhận quá trình cải tổ là "không được nhiều người ủng hộ nhưng vô cùng cần thiết”.

Ông Fedorov cũng ám chỉ trong Bộ Quốc phòng vẫn có những người "cản trở sự thay đổi” khi nói rằng: "Cơ cấu tổ chức mới đã được triển khai, nhiều người đã bị miễn nhiệm và rất nhiều quy trình cải cách đã được khởi động. Nhưng chúng tôi lẽ ra cần quyết liệt hơn nữa trong việc loại bỏ những người cản trở sự thay đổi”.