Vào lúc 22h30 tối 20/1, một cuộc “đối đầu giữa giáo và khiên” sẽ diễn ra tại Jeddah (Saudi Arabia) khi U23 Việt Nam chạm trán U23 Trung Quốc ở vòng bán kết U23 châu Á 2026. Con đường vào bán kết của hai đội hoàn toàn trái ngược. U23 Trung Quốc lấy phòng ngự thép làm chủ đạo, 4 trận trong thời gian thi đấu chính thức không thủng lưới, hàng thủ sắt đá đưa đội bóng tiến bước. Trong khi đó, U23 Việt Nam tăng cường tấn công, 4 trận toàn thắng, ghi tới 8 bàn thắng với lối chơi hoa mỹ khiến người xem phải kinh ngạc. Trận “đối đầu giữa giáo và khiên” này, ai sẽ cười sau cùng?

Phòng ngự phản công cực đoan và kiểm soát bóng kỹ thuật

Phát biểu tại buổi họp báo trước trận, HLV trưởng U23 Trung Quốc, ông Antonio đã thể hiện thái độ hết sức khiêm tốn khi cho biết: “Chúng tôi đã vào tới bán kết, điều đó cho thấy chúng tôi thực sự đã tập luyện rất tốt. Với đội Việt Nam, chúng tôi cũng dành cho họ sự tôn trọng lớn nhất, bởi họ không hề đối phó, rất kiên nhân, và chúng tôi sẽ gặp nhiều khó khăn. Chúng tôi sẽ chuẩn bị cho mọi khó khăn, việc giữ được sự tập trung là vô cùng quan trọng”.

Xét về mặt chiến thuật, theo báo Người quan sát Thượng Hải ngày 20/1, đây đúng là một cuộc “đối đầu giữa giáo và khiên”. U23 Việt Nam có hỏa lực tấn công mạnh mẽ, là một trong những đội sở hữu lối chơi tấn công hoa mỹ nhất tại VCK U23 châu Á lần này. Trong 4 trận đã đấu, Việt Nam không chỉ giành 4 chiến thắng liên tiếp mà còn ghi 8 bàn thắng, bao gồm: thắng Jordan 2–0, Kyrgyzstan 2–1, Saudi Arabia 1–0, và UAE 3–2 (sau hiệp phụ). Ngoài ra, các mũi tấn công của U23 Việt Nam khá đồng đều, trong đó đặc biệt là cầu thủ Nguyễn Đình Bắc với 3 bàn thắng và 1 kiến tạo là hạt nhân tấn công.

Ngược lại, hàng phòng ngự thép của U23 Trung Quốc để lại ấn tượng mạnh. Dù 4 trận chỉ ghi được 1 bàn thắng, nhưng đội bóng của HLV Antonio dựa vào tổ chức phòng ngự chặt chẽ để giữ thành tích 4 trận không thủng lưới - kỷ lục đáng tự hào giúp U23 Trung Quốc lọt vào bán kết. Theo thống kê, tính cả đội tuyển nam Trung Quốc, U23 Trung Quốc và U19 Trung Quốc, lần gần nhất một đội nam Trung Quốc lọt vào top 4 một giải đấu cấp châu lục đã là năm 2004.

Về sơ đồ chiến thuật, U23 Việt Nam chủ yếu sử dụng hệ thống 4-3-3 thiên về tấn công, tăng cường pressing tầm cao, chú trọng phối hợp ngắn, xâm nhập hành lang trong, phát huy tối đa ưu thế của các cầu thủ Việt Nam với vóc dáng nhỏ gọn, tốc độ nhanh và kỹ thuật khéo léo. Trong khi đó, U23 Trung Quốc trung thành với sơ đồ 5-3-2 phòng ngự phản công, gần như mỗi trận đều lùi sâu bảo vệ vòng cấm, tìm kiếm cơ hội phản kích sau khi cướp bóng, đồng thời tận dụng các tình huống cố định như một vũ khí tấn công quan trọng. So với chiều cao trung bình khoảng 1,76 m của U23 Việt Nam, U23 Trung Quốc có lợi thế rõ rệt về thể hình, đặc biệt là tiền đạo Behram Abduweli (cao gần 1,9m) cùng các hậu vệ Peng Xiao, He Yiran, hoàn toàn có thể sử dụng các pha bóng bổng để tạo cơ hội.

Gánh vác kép và ẩn dụ cho tương lai

Trong buổi họp báo trước trận, HLV người Hàn Quốc của U23 Việt Nam, ông Kim Sang-sik, cho biết: “Được cạnh tranh tấm vé vào chung kết với những đội mạnh hàng đầu châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, tôi cảm thấy vô cùng vinh dự và hạnh phúc. Nhìn lại những trận đấu đã qua, các cầu thủ của chúng tôi đã thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường khi đối mặt với các đội mạnh, ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn. Ngày mai, chúng tôi sẽ đón nhận thử thách hoàn toàn mới trước đội tuyển Trung Quốc. Đây sẽ là một trận đấu gian khổ. Tôi sẽ chiến đấu sát cánh cùng các cầu thủ, với niềm tin và lòng dũng cảm, để nỗ lực đạt được mục tiêu”.

Khi được hỏi với tư cách là người Hàn Quốc, ông nhìn nhận thế nào về kết quả trận bán kết còn lại giữa Hàn Quốc và Nhật Bản, Kim Sang-sik nói thẳng: “U23 Việt Nam đã vào bán kết, truyền thông Hàn Quốc đều đang khen ngợi chúng tôi. Tôi hy vọng cả Hàn Quốc và Việt Nam đều giành chiến thắng để cùng vào chung kết. Tôi cũng hy vọng ngày mai có thể dẫn dắt các cầu thủ giành chiến thắng, và mong Hàn Quốc thắng để chúng tôi gặp nhau ở trận chung kết”.

Cần phải thấy rằng, cách tiếp cận chiến thuật của HLV Kim Sang-sik rất linh hoạt và biến hóa, U23 Trung Quốc sẽ phải đối mặt với một thử thách nghiêm trọng. Ở lượt trận đầu vòng bảng gặp U23 Jordan, U23 Việt Nam sử dụng sơ đồ 4-4-2 cân bằng công thủ; hai lượt trận tiếp theo ở vòng bảng, Kim Sang-sik nhanh chóng chuyển sang 3-4-3 để tăng cường tấn công; đến tứ kết, đối đầu U23 UAE có kỹ thuật không kém, ông lại điều chỉnh sang 5-4-1, lấy phòng ngự làm gốc, chờ thời cơ phản công.

Là HLV trưởng kiêm nhiệm của ĐTQG Việt Nam và U23 Việt Nam, ông Kim Sang-sik đã liên tiếp giúp đội giành các chức vô địch Giải vô địch Đông Nam Á 2024, U23 Đông Nam Á 2025 và HCV môn bóng đá SEA Games 2025. Trong khi đó, HLV Antonio của U23 Trung Quốc cũng đang bước vào đỉnh cao sự nghiệp huấn luyện nhờ thành tích ấn tượng. Ngoài vai trò HLV trưởng U23 Trung Quốc, ông còn là ứng viên dẫn dắt đội bóng đá nam Trung Quốc tham dự ASIAD Nagoya 2026, thậm chí trong tương lai có thể nắm quyền đội tuyển Olympic Trung Quốc tranh vé dự Olympic Los Angeles 2028. Dưới sự dẫn dắt của HLV Antonio, U23 Trung Quốc đã chơi 22 trận quốc tế, đạt thành tích 11 thắng, 8 hòa, 3 thua, tỷ lệ không thua lên tới 86,4%.

Nhìn chung, tư duy bóng đá của HLV Antonio mang tính thực dụng và khiêm tốn, ưu tiên lựa chọn các cầu thủ có khả năng tranh chấp mạnh, nền tảng thể lực dồi dào, trao cơ hội cho những hạt nhân trẻ như Wang Yudong, Behram Abduweli, giỏi điều chỉnh cường độ phòng ngự thông qua thay người. HLV Antonio “không quan tâm đến thế trận, chỉ quan tâm đến chiến thắng”, đề cao kỷ luật tập thể và thể lực, giúp các cầu thủ trẻ xây dựng sự tự tin, vì thế được người hâm mộ gọi là “Antonio thực dụng”. Không quá lời khi nói rằng, trận bán kết VCK U23 châu Á này và thậm chí là những cuộc đối đầu trong tương lai giữa đội tuyển quốc gia Trung Quốc và Việt Nam chính là một màn “tập dượt sớm”. Truyền thông Đông Nam Á liên tiếp ca ngợi rằng, sức mạnh tổng thể và độ ổn định của U23 Việt Nam hiện tại thậm chí còn vượt qua đội hình năm 2018 do HLV Park Hang-seo dẫn dắt từng giành ngôi Á quân U23 châu Á, qua đó có thể nâng tầm đáng kể sức mạnh của đội tuyển quốc gia Việt Nam trong tương lai.

Màn trình diễn ấn tượng của U23 Trung Quốc cũng khiến nhiều cư dân mạng kỳ vọng rằng, trong bối cảnh đội tuyển nam Trung Quốc cấp độ ĐTQG đang thiếu hụt lực lượng kế cận, thế hệ cầu thủ mới mà tiêu biểu là thủ môn Li Hao có thể bổ sung sức chiến đấu cho đội tuyển. Ngày mùng Một Tết Nguyên đán năm 2022, đội tuyển nam Trung Quốc do HLV Lý Tiêu Bằng dẫn dắt đã thua Việt Nam 1–3, gây chấn động bóng đá trong nước và mở màn cho chiến dịch chống tham nhũng trong làng túc cầu. Khi thế hệ cầu thủ mới của bóng đá Trung Quốc và Việt Nam lại một lần nữa chạm trán, kết cục thắng bại của trận đấu đương nhiên thu hút sự chú ý lớn.