“Thời điểm chính xác là đây”, ông Elon Musk viết trên mạng xã hội X.

Nhà sáng lập công ty Tesla đưa ra bình luận trên khi phản hồi một hình ảnh được công bố, trong đó dự báo quy mô nợ công của Mỹ sẽ vượt mốc 50.000 tỷ USD vào năm 2030. Trên biểu đồ, giai đoạn 4 năm tiếp theo được đánh dấu là thời điểm tình hình vẫn ở mức bình thường.

Tuy nhiên, khi chạm mốc 50.000 tỷ USD vào năm 2030, một dòng chữ màu đỏ xuất hiện trên biểu đồ với nội dung đại ý rằng nền kinh tế sẽ “tan tành” hoặc rơi vào thảm họa. Ông Musk xác nhận tính thực tế của mốc thời gian này cũng như quy mô của gánh nặng nợ nần.

Theo dữ liệu do Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 19/8, nợ công của nước này lần đầu tiên trong lịch sử đã vượt mốc 40.000 tỷ USD. Tính đến cuối ngày 18/8, tổng nợ công đã lên tới 40.047 tỷ USD. Trong đó, hơn 32.265 tỷ USD là các khoản nợ đối với người dân và các tổ chức, còn các khoản vay nội bộ chính phủ chiếm hơn 7.781 tỷ USD.

Mốc 40.000 tỷ USD mà nợ công Mỹ vượt qua đến sau khoảng 4 năm rưỡi kể từ khi vượt mốc 30.000 tỷ USD. Nhiều năm thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng, được đẩy lên cao hơn bởi các khoản chi kích thích kinh tế trong đại dịch COVID-19, đã khiến tỷ lệ nợ công so với quy mô nền kinh tế tiến gần 100%.

Trong báo cáo tài chính hàng tháng mới nhất của Mỹ, Bộ Tài chính cho biết thâm hụt ngân sách trong tháng 7 lên tới 432,3 tỷ USD, mức cao nhất theo tháng kể từ tháng 3/2021. Mức thâm hụt tính từ đầu năm tài khóa đến nay đang tiến gần 1.800 tỷ USD, cao hơn so với cùng kỳ năm trước.

Nhiều yếu tố đang góp phần làm gia tăng gánh nặng nợ. Một trong những nguyên nhân lớn là dân số Mỹ đang già hóa. Điều này đồng nghĩa Chính phủ liên bang phải chi ngày càng nhiều cho các chương trình an sinh xã hội và Medicare. Những chương trình trụ cột này đang bấp bênh hơn về tài chính khi lực lượng lao động không đủ để hỗ trợ số lượng người thụ hưởng ngày càng tăng.

Ngoài ra, trong vài thập kỷ qua, Quốc hội Mỹ đã thông qua nhiều gói chính sách cắt giảm thuế và tăng chi tiêu, cùng một số dự luật cứu trợ liên quan đến đại dịch COVID-19 dưới thời ông Trump và cựu Tổng thống Joe Biden. Những biện pháp này làm nợ liên bang tăng thêm hàng nghìn tỷ USD.

Mốc 40.000 tỷ USD đến sớm hơn dự kiến vài năm trước. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự báo vào tháng 5/2023 rằng Mỹ sẽ vượt ngưỡng này trong tài khóa 2028.

Các chuyên gia cho rằng quy mô khoản nợ và tốc độ gia tăng là nguyên nhân đáng lo ngại. Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, chỉ trong 5 tháng qua, nợ quốc gia đã tăng thêm 1.000 tỷ USD.